Οι ρωσικές τράπεζες κατέγραψαν κέρδη ρεκόρ πέρυσι παρά τις ευρωπαϊκές κυρώσεις, που έχουν επιβληθεί λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.

Τα κέρδη, που ανέφεραν οι τράπεζες στη Ρωσία τροφοδοτήθηκαν κυρίως από τη βιασύνη των πολιτών να συνάψουν κρατικά επιδοτούμενα στεγαστικά δάνεια, καθώς και από την έκρηξη στη χρηματοδότηση για την αγορά περιουσιακών στοιχείων που πωλούνται από δυτικές εταιρείες, οι οποίες έφυγαν από τη χώρα.

Παρά τις αυστηρές διεθνείς κυρώσεις, που αποσκοπούσαν στην απομόνωση του ρωσικού χρηματοπιστωτικού συστήματος ως τιμωρία για την εισβολή στην Ουκρανία, οι ρωσικές τράπεζες παρήγαγαν 37 δισεκατομμύρια δολάρια το 2023, περίπου 16 φορές περισσότερο από το προηγούμενο έτος, σύμφωνα με τη Ρωσική Κεντρική Τράπεζα , όπως αναφέρεται σε έκθεση που δημοσιεύθηκε την Τρίτη.

Η απόδοση των ρωσικών τραπεζών ήταν «κάπως έκπληξη», δήλωσε ο Alexander Danilov, επικεφαλής του τμήματος τραπεζικής ρύθμισης του CBR. Τον Μάρτιο, η ρυθμιστική αρχή είχε εκτιμήσει ότι τα κέρδη θα ήταν πιο μέτρια και «θα ξεπερνούσαν τα 11 δισεκατομμύρια δολάρια».

Τα κέρδη ρεκόρ των ρωσικών τραπεζών είναι άλλο ένα σημάδι της σχετικής ανθεκτικότητας της ρωσικής οικονομίας παρά τις προσπάθειες των ΗΠΑ και της Ευρώπης να τη βλάψουν μέσω εμπορικών περιορισμών και κυρώσεων. Την Τρίτη, το ΔΝΤ δήλωσε ότι τώρα προβλέπει ότι η οικονομία της Ρωσίας θα αναπτυχθεί κατά 2,6% φέτος, διπλάσια από ό,τι αναμενόταν τον Οκτώβριο.

Ένα μεγάλο μέρος του τραπεζικού τομέα της Ρωσίας έχει αποκοπεί από το διεθνές διατραπεζικό σύστημα πληρωμών Swift και έχει ελάχιστη ή καθόλου πρόσβαση στις δυτικές κεφαλαιαγορές ως αποτέλεσμα του πολέμου στην Ουκρανία. Η αύξηση των στεγαστικών δανείων κατά 34,5% ήταν ο κύριος λόγος για την άνοδο των τραπεζικών κερδών, λόγω ενός γενναιόδωρου κυβερνητικού προγράμματος τόνωσης που είχε σχεδιαστεί για να κινητοποιήσει τη ζήτηση των καταναλωτών. Τα επιδοτούμενα στεγαστικά δάνεια αντιπροσώπευαν περισσότερο από το μισό των νέων στεγαστικών δανείων.

Το κρίσιμο επιτόκιο των ρωσικών τραπεζών ανέρχεται στο 16% μετά από πέντε αυξήσεις που ξεκίνησαν τον Ιούλιο όταν το επιτόκιο ήταν 7,5%. Πλησιάζει το υψηλό όλων των εποχών του 20%, που επιτεύχθηκε αμέσως μετά την εισβολή στην Ουκρανία. Ενώ τα γενικά επιτόκια στη ρωσική αγορά στεγαστικών δανείων είναι περίπου 14%, τα επιδοτούμενα στεγαστικά δάνεια εκδίδονται έως και 8% (6% για νέες οικογένειες) με τη διαφορά να καλύπτεται από τον κρατικό προϋπολογισμό.

Οι Ρώσοι πολίτες βιάζονταν να συνάψουν στεγαστικά δάνεια είτε λόγω του φόβου ότι το πρόγραμμα δεν θα παραταθεί πέρα από το καλοκαίρι είτε για να επενδύσουν γρήγορα σε ακίνητα, αναφέρει η έκθεση του CBR. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής και οι ρυθμιστικές αρχές έχουν εκφράσει ανησυχίες ότι τα επιδοτούμενα δάνεια έχουν αντιπαραγωγικό αποτέλεσμα.

Ένας άλλος παράγοντας που συμβάλλει στην εγχώρια πιστωτική έκρηξη είναι ο δανεισμός σε όσους αγοράζουν περιουσιακά στοιχεία από διεθνείς εταιρείες, οι οποίες είτε έχουν αναγκαστεί να πουλήσουν λόγω κυρώσεων είτε έχουν απαλλοτριωθεί από το κράτος. Το συνολικό χαρτοφυλάκιο εταιρικών πιστώσεων των τραπεζών αυξήθηκε περισσότερο από 20% το 2023, με 500 δισ. ρούβλια σε νέα δάνεια, που σχετίζονται με συμφωνίες με ξένες εταιρείες, οι οποίες εγκαταλείπουν τη Ρωσία, σύμφωνα με την έκθεση CBR.

«Ο τραπεζικός τομέας φαίνεται σταθερός και δεν βλέπω καμία κόκκινη σημαία αυτή τη στιγμή», δήλωσε η Alexandra Prokopenko, που εργαζόταν στο παρελθόν για την CBR. «Ο κλάδος συσσωρεύει και πάλι χρήματα. Σε περίπτωση που η ρωσική οικονομία αντιμετωπίσει άλλο εξωτερικό σοκ, θα έχει αποθέματα ασφαλείας που μπορούν να αναπτυχθούν και η κυβέρνηση δεν θα χρειαστεί να ξοδέψει χρήματα για να τη διασώσει».