Το Μουσείο του North Hertfordshire στη Βρετανία θα χρησιμοποιήσει νέες αντωνυμίες για να αναφέρεται πλέον στον Ρωμαίο αυτοκράτορα Ηλιογάβαλο, καθώς έπειτα από μελέτη, τον ταξινομεί εκ νέου ως τρανς άτομο.

Η μελέτη βασίζεται σε κλασικά κείμενα της εποχής όπου ο αυτοκράτορας Ηλιογάβαλος φέρεται να είχε ζήτησε να τον αποκαλούν «κυρία». Η απόφαση του μουσείου ακολουθεί μία μακροχρόνια ακαδημαϊκή συζήτηση για την ταυτότητα φύλου του Ρωμαίου αυτού αυτοκράτορα, που λοιδορήθηκε, καθαιρέθηκε και τελικά δολοφονήθηκε με φρικτό τρόπο. Ο Ηλιογάβαλος ήταν το πρώτο πρόσωπο στην ιστορία που έχει καταγραφεί με δυσφορία φύλου.

Ο Keith Hoskins, εκτελεστικό μέλος για το Enterprise and Arts στο Συμβούλιο του North Herts ανέφερε σε δήλωσή του τον Αύγουστο ότι «Το μουσείο North Herts έχει ένα νόμισμα με τον Ηλιογάβαλο, το οποίο εκθέτουμε περιοδικά καθώς είναι ένα από τα λίγα αντικείμενα ΛΟΑΤΚΙ+ που έχουμε η συλλογή μας. Το ασημένιο νόμισμα του δηναρίου κόπηκε την εποχή του Ηλιογάβαλου (218-222 μ.Χ.).

»Προσπαθούμε να είμαστε ευαίσθητοι στον προσδιορισμό των αντωνυμιών για τους ανθρώπους του παρελθόντος, όπως είμαστε και για τους σύγχρονους ανθρώπους. Αυτό είναι ευγενικό και σεβαστό. Γνωρίζουμε ότι ο αυτοκράτορας Ηλιογάβαλος ταυτοποιήθηκε ως γυναίκα και ήταν ξεκάθαρος σχετικά με το ποιες αντωνυμίες έπρεπε να χρησιμοποιούνται για εκείνον, κάτι που δείχνει ότι οι χρήση των αντωνυμιών δεν είναι κάτι νέο», λέει ο Hoskins.

Προσθέτει ακόμα ότι «στο παρελθόν, ανακριβείς μεταφράσεις αναφέρονταν στον Ηλιογάβαλο ως «αυτοί». Ωστόσο, τώρα γνωρίζουμε ότι αυτό ήταν το αποτέλεσμα του ότι η κλασική ελληνική γλώσσα δεν έκανε διάκριση μεταξύ φύλου όταν αναφερόταν σε άτομα σε τρίτο πρόσωπο, καθιστώντας πολλές μεταφράσεις ανακριβείς. Είναι πλέον γνωστό μέσω αποδεικτικών στοιχείων —όπως το κείμενο του Dio (Ο Cassius Dio ήταν σύγχρονος του Ηλιογάβαλου)— ότι ο Ηλιογάβαλος προτιμούσε σίγουρα να τον αποκαλούν με την αντωνυμία "αυτή"».

Μια δήλωση που χρονολογείται από τον Νοέμβριο του 2021 και δημοσιεύτηκε στον ιστότοπο του μουσείου ανέφερε πως «αν κοιτάξουμε πίσω στην ιστορία, υπάρχουν άνθρωποι που τώρα μπορούμε να περιγράψουμε ως τρανς άτομα. Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Ηλιογάβαλος (μ.Χ. 204-222) γεννήθηκε ως αρσενικό, αλλά στα εφηβικά του χρόνια, ταυτοποιήθηκε ως γυναίκα και προσπάθησε ανεπιτυχώς να βρει έναν γιατρό που θα μπορούσε να κάνει εγχείρηση μετάβασης φύλου».

Ο Ηλιογάβαλος θεωρείται ένας από τους πιο αμφιλεγόμενους Ρωμαίους αυτοκράτορες. «Ο Ηλιογάβαλος ήταν επίσης γνωστό ότι παντρεύτηκε έναν άνδρα, τον αρματιστή και πρώην σκλάβο του Ιεροκλή. Του άρεσε να αναφέρονται σε εκείνον ως η σύζυγος ή η ερωμένη του Ιεροκλή. Αναφέρεται επίσης ότι ο αυτοκράτορας φορούσε συχνά περούκες και μακιγιάζ, προτιμούσε να τον αποκαλούν «domina» (αρχόντισσα) παρά «dominus» (άρχοντας), και μάλιστα πρόσφερε τεράστια χρηματικά ποσά σε οποιονδήποτε γιατρό μπορούσε να τον χειρουργήσει ώστε να αποκτήσει κόλπο» εξηγεί σε συνέντευξη που δημοσιεύτηκε το 2021 στον ιστότοπο του Πανεπιστημίου του Μπέρμιγχαμ.

Τον περασμένο μήνα, δημοσιεύτηκε νέα οδηγία σχετικά με την πρακτική της διεξαγωγής σε μουσεία, γκαλερί, αρχεία και χώρους πολιτιστικής κληρονομιάς του Ηνωμένου Βασιλείου από το Ερευνητικό Κέντρο για Μουσεία και Πινακοθήκες (RCMG) του Πανεπιστημίου του Λέστερ. Η οδηγία έγινε αποδεκτή με χαρά από τους υπερασπιστές των τρανς δικαιωμάτων, αλλά σχολιάστηκε επικριτικά από ορισμένους στον Τύπο της Βρετανίας, αντανακλώντας τον τρόπο με τον οποίο η συζήτηση για τα τρανς δικαιώματα συνεχίζει να απασχολεί.