Ανακαλύφθηκαν σε έναν νεολιθικό τάφο στην Ιταλία, οι Εραστές του Βαλντάρο είναι ένα ζευγάρι σκελετών που αγκαλιάζονται εδώ και 6.000 χρόνια.

Το 2007, μια ομάδα αρχαιολόγων ανακάλυψε έναν τάφο κοντά στη Μάντοβα στην περιοχή της Λομβαρδίας στην Ιταλία. Στο εσωτερικό του υπήρχε ένα ζευγάρι σκελετών που βρισκόταν πρόσωπο με πρόσωπο, με τα σώματά τους πλεγμένα μεταξύ τους, σαν να κρατούσαν ο ένας τον άλλον σε μια «αγκαλιά εραστών».

Οι φωτογραφίες του ζευγαριού των σκελετών κυκλοφόρησαν γρήγορα σε όλα τα μέσα ενημέρωσης – και το γεγονός ότι οι εραστές του Βαλντάρο, όπως έγιναν γνωστοί, ανακαλύφθηκαν λίγο πριν από την Ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου έκανε την ιστορία ιδιαίτερα ηχηρή.

Για πολλούς, η τοποθέτηση των σκελετών θύμισε την ιστορία του Ρωμαίου και της Ιουλιέτας, των ερωτευμένων εραστών που βρήκαν πρόωρο και τραγικό τέλος. Καθώς οι αρχαιολόγοι εξέταζαν τους εραστές του Βαλντάρο, έκαναν μια σειρά από περίεργες ανακαλύψεις.

Πρώτον, το ζευγάρι πέθαvε πριν από περίπου 6.000 χρόνια κατά τη νεολιθική περίοδο. Οι νεολιθικές διπλές ταφές ήταν ούτως ή άλλως σπάνιες, αλλά η τοποθέτηση του ζευγαριού έκανε την ανακάλυψη ακόμη πιο μοναδική. Δεύτερον, ο νεαρός άνδρας και η γυναίκα ήταν ο καθένας περίπου 20 ετών όταν πέθαναν. Δεν υπήρχαν ενδείξεις ότι ο θάνατός τους ήταν βiαιος και τα σώματά τους τοποθετήθηκαν πιθανότατα μετά θάvατον.

Και παρόλο που είναι αδύνατο να γνωρίζουμε την πραγματική ιστορία για το ποιοι ήταν κάποτε οι εραστές, η εικόνα των σωμάτων τους κλειδωμένων σε αιώνια αγκαλιά και οι μοναδικές συνθήκες γύρω από την ταφή έχουν κάνει τους εραστές του Βαλντάρο πηγή ίντριγκας και εικασιών για πάνω από μια δεκαετία.

Η ανακάλυψη των εραστών του Βαλντάρο

Στις αρχές Φεβρουαρίου του 2007, μια ομάδα αρχαιολόγων με επικεφαλής την Έλενα Μενότι ανακοίνωσε ότι η ανασκαφή τους στο χωριό Βαλντάρο – κοντά στη Μάντοβα της Ιταλίας – είχε αποφέρει μια αξιοσημείωτη ανακάλυψη: Τους σκελετούς ενός άνδρα και μιας γυναίκας που βρίσκονταν πρόσωπο με πρόσωπο, με τα χέρια και τα πόδια πλεγμένα μεταξύ τους.

Η μοναδική αυτή ανακάλυψη εξαπλώθηκε γρήγορα στα μέσα ενημέρωσης και στο διαδίκτυο, καθώς κυκλοφόρησαν φωτογραφίες του σκελετωμένου ζευγαριού.

Μιλώντας τότε στην Daily Mail, η Μενότι εξέφρασε τον ενθουσιασμό της σχετικά με το εύρημα, λέγοντας: «Έχω συμμετάσχει σε πολλές ανασκαφές σε όλη την Ιταλία, αλλά τίποτα δε με έχει ενθουσιάσει τόσο πολύ όσο αυτό. Κάνω αυτή τη δουλειά εδώ και 25 χρόνια. Έχω κάνει ανασκαφές στην Πομπηία, σε όλες τις διάσημες τοποθεσίες. Αλλά ποτέ δεν έχω συγκινηθεί τόσο πολύ, γιατί πρόκειται για την ανακάλυψη κάτι πραγματικά ξεχωριστού»

Ποιοι ήταν άραγε οι εραστές του Βαλντάρο;

Για πολλούς, οι φωτογραφίες των Εραστών του Βαλντάρο αφηγούνταν μια τραγική ιστορία που θυμίζει το πιο διάσημο έργο του Σαίξπηρ – και μάλιστα, στο Ρωμαίος και Ιουλιέτα, ο Ρωμαίος στέλνεται ακόμη και στη Μάντουα αφού σκοτώσει τον Τυβάλτο Καπουλέτο σε μια μονομαχία. Όταν επιστρέφει στη Βερόνα, μαθαίνει για τον «θάνατο» της Ιουλιέτας, κι έτσι ξεκινούν μια σειρά από γεγονότα που οδηγούν στο τέλος και των δύο εραστών.

Μια πρώιμη θεωρία γύρω από τους εραστές του Βαλντάρο έλεγε ότι ο άνδρας, το σώμα στα αριστερά, είχε σκοτωθεί και ότι η γυναίκα είχε στη συνέχεια θυσιαστεί για να συνοδεύσει την ψυχή του στη μετά θάvατον ζωή.

Οι αρχικές παρατηρήσεις υποστήριζαν αυτή τη θεωρία. Ο ανδρικός σκελετός βρέθηκε με μια αιχμή βέλους από πυριτόλιθο στο λαιμό του, ενώ ο γυναικείος σκελετός είχε μια μακριά πέτρινη λεπίδα κατά μήκος του μηρού της και δύο μαχαίρια από πυριτόλιθο κάτω από τη λεκάνη της. Ωστόσο, η οστεολογική εξέταση δεν αποκάλυψε τίποτα που να υποδηλώνει ότι ο θάνατός τους ήταν βiαιος.

«Έχουμε βρει πολλές γυναίκες να αγκαλιάζουν παιδιά, αλλά ποτέ ένα ζευγάρι, πόσο μάλλον ένα ζευγάρι που αγκαλιάζεται – και πραγματικά αγκαλιάζεται», δήλωσε η Μενότι. «Από μια πρώτη εξέταση φαίνονται νέοι, καθώς τα δόντια τους δεν έχουν φθαρεί, αλλά έχουμε στείλει τα λείψανα σε εργαστήριο για να διαπιστωθεί η ηλικία τους κατά τη στιγμή του θαvάτου».

Περαιτέρω εξέταση αποκάλυψε ότι το ζευγάρι ήταν περίπου 20 ετών κατά τη στιγμή του θαvάτου του και ότι και οι δύο είχαν ύψος περίπου 1,80 μέτρα και 2 ίντσες.

Παρόλα αυτά, οι συνθήκες ζωής τους παρέμεναν αδιευκρίνιστες. Επιπλέον, οι ιστορικοί δεν έχουν βρει κανένα στοιχείο νεολιθικού οικισμού στην περιοχή του Βαλντάρο. Πιθανότερο είναι ότι η περιοχή ήταν κάποτε εξ ολοκλήρου καλυμμένη από ελώδεις εκτάσεις που διασχίζονταν από ποτάμια. Ενώ αυτό το περιβάλλον ήταν ευεργετικό για τη διατήρηση των σωμάτων των εραστών για χιλιετίες, προσφέρει ελάχιστες πληροφορίες για τη ζωή των εραστών ή για τον λόγο που θάφτηκαν με έναν τόσο μοναδικό τρόπο.

Βρίσκοντας ένα νέο σπίτι για τους εραστές του Βαλντάρο

Μια εβδομάδα μετά την ανακάλυψη, προέκυψε ένα άλλο ερώτημα: Τι θα συνέβαινε στους εραστές του Βαλντάρο; Συχνά, όταν ανακτώνται αρχαία σώματα κατά τη διάρκεια αρχαιολογικών ανασκαφών, τα οστά τους μεταφέρονται σε εργαστήριο για ανάλυση και κάθε οστό μελετάται ξεχωριστά για να σχηματιστεί μια γενική εικόνα της ζωής και του θαvάτου του συγκεκριμένου αρχαίου προσώπου.

Οι εραστές του Βαλντάρο, ωστόσο, ήταν μια μοναδική περίπτωση. Επί 6.000 χρόνια είχαν αγκαλιάσει ο ένας τον άλλον. Θα χωρίζονταν για χάρη της επιστήμης;

Ευτυχώς, η Μενότι κατέληξε σε ένα γρήγορο συμπέρασμα, λέγοντας στο Reuters: «Θέλουμε να τους κρατήσουμε όπως ήταν όλο αυτό το διάστημα – μαζί». Αντί να αφαιρέσουν τα οστά ένα προς ένα και να τα ξανασυναρμολογήσουν αργότερα, οι αρχαιολόγοι επέλεξαν να τετραγωνίσουν και να αφαιρέσουν ολόκληρο το σημείο όπου ήταν θαμμένο το ζευγάρι και να το μεταφέρουν όλο μαζί.

Το τεμάχιο χώματος και ο σκελετός του ζευγαριού τοποθετήθηκαν σε ένα ξύλινο κουτί και στάλθηκαν σε ένα αρχαιολογικό εργαστήριο στο Musei Civici στο Κόμο για εξέταση, ενώ αργότερα εκτέθηκαν σε μια γυάλινη προθήκη στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Μάντοβα, όπου παραμένουν μέχρι σήμερα.