Οι λίγο περίσσοτερο δραματικοί οικονομολόγοι, σε έρωτηση ποια θα είναι η επόμενη ημέρα αν οι ΗΠΑ προχωρήσουν σε στάση πληρωμών, απαντούν δεν θα υπάρξει επόμενη ημέρα.
Με αγωνία παρακολουθούν οι οικονομικοί αναλυτές το αδιέξοδο που έχει δημιουργηθεί στις ΗΠΑ. Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ της κυβέρνησης του Τζο Μπάιντεν και των Ρεπουμπλικάνων για την αύξηση του ορίου χρέους, το οποίο έχει εκτοξευτεί στα 31,4 τρισεκατομμύρια δολάρια, δηλαδή περίπου στο 120% του ΑΕΠ της χώρας, δεν οδηγούν πουθενά και η πτώση σε γκρεμό χωρίς φρένα είναι προ των πυλών.
Η ημέρα ορόσημό είναι η 1η Ιουνίου και η υπουργός Οικονομικών Τζάνετ Γέλεν, προσπαθεί απεγνωσμένα να βρει λύση, κάτι που εώς τώρα δεν φαίνεται εφικτό.
Για να καταλάβουμε λίγο τι συμβαίνει στις ΗΠΑ ισχύει το εξής καθεστώς: η κυβέρνηση των ΗΠΑ θέτει ένα όριο για τον ομοσπονδιακό δανεισμό, το οποίο εγκρίνεται δια νόμου και δεν μπορεί να αυξηθεί παρά μόνο με το «πράσινο φως» από το Κογκρέσο.
Αυτή τη στιγμή το Κογκρέσο ελέγχεται από τους Ρεπουμπλικάνους, οι οποίοι σε ανοιχτή κόντρα με τον Μπάιντεν και τον τρόπο διαχείρισης της οικονομίας από τη κυβέρνησή του, αρνείται να δώσει την έγκριση, να δοθούν περισσότερα χρήματα.
Οι ΗΠΑ όταν λέμε ότι χρειάζονται χρήματα, μιλάμε για να πληρωθούν δημόσιοι υπάλληλοι, μισθοί στρατιωτικών, αστυνομικών, να χρηματοδοτηθούν οι βάσεις τους εκτός εδαφών τους και όλες οι πρεσβείες και οργανισμοί που δρουν εκτός ΗΠΑ.
Η ίδια η υπουργός τόνισε πως αν δεν έχει υπάρξει συμφωνία μέχρι την 1η Ιουνίου, πάμε για στάση πληρωμών στις 15 Ιουνίου.
Οι Ρεπουμπλικάνοι εκβιάζουν τον Μπάιντεν με αλλαγές στην ευρύτερη πολιτική του, κάτι που ο Πρόεδρος των ΗΠΑ δεν δέχεται.
Πόσο πιθανό είναι να χρεοκοπήσουν οι ΗΠΑ;
Ο Μπάιντεν το αποκλείει σαν ενδεχόμενο, γνώμη που δεν υιοθετούν όμως οι υπουργοί και μέλη των Δημοκρατικών.
Ο Μπάιντεν στηρίζει τη γνώμη του στη δυνατότητα που έχει να επικαλεστεί το Σύνταγμα και να αυξήσει τον δανεισμό μονομερώς. Όμως κάτι τέτοιο ανοίγει τον δρόμο για να τον σύρουν στα δικαστήρια οι Ρεπουμπλικάνοι.
Οι φωνές στους Δημοκρατικούς για να υποχωρήσει ο Μπάιντεν πληθαίνουν, και το παζάρι ανάμεσα στις δύο πλευρές καλά κρατεί.
Στο μεσοδιάστημα οι αγορές μειώνουν την έκθεση τους στην αμερικανική οικονομία, και περιμένουν τις εξελίξεις, παίρνοντας μέτρα για όσο το δυνατόν λιγότερες ζημιές.
Δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει αυτό, συνέβη και το 2011, με τον Ομπάμα, ο οποίος τελικά υποχώρησε στις απαιτήσεις των Ρεπουμπλικάνων, αποσύρωντας κάποια νομοσχέδια που είχε δρομολογήσει να περάσει.
Τι θα συμβεί όμως αν φτάσουμε σε αδιέξοδο
Άμεσα, δηλαδή στα πρώτα 24ωρα κινδυνεύουν 1,5 εκατ. θέσεις εργασίας. Αν κρατούσε ένα μήνα οι θέσεις που κινδυνεύουν είναι 8 εκατομμύρια. Η ανεργία θα εκτοξευόταν στο 8%, κάτι που οι ΗΠΑ έχουν να ζήσουν από το 1929.
Η μεγαλύτερη ζημιά είναι όμως ότι τα αμερικανικά ομόλογα θα χάσουν την αξιοπιστία τους, και μη ξεχνάμε πως οι μεγαλυτέρες οικονομίες του κόσμου είναι εκτεθειμένες σε αμερικανικά ομόλογα.
Ήδη οι επενδυτές δεν αγοράζουν ομόλογα που λήγουν τον Ιούλιο ή τον Αύγουστο.
Επίσης όλα τα συνταξιοδοτικά προγράμματα που καλύπτει ή είναι εγγυητής το αμερικανικό κράτος θα καταρρεύσουν, όπως και εκατομμύρια ασφαλιστικά προγράμματα.
Οι ζημιές σε όλο τον πλανήτη, γιατί μιλάμε για εταιρείες που έχουν παραρτήματα παντού, θα είναι τρις δολάρια.
Και στο απαισιόδοξο σενάριο αλλά με αρκετή δόση ρεαλισμού, μιλούν ότι η κρίση θα εξαπλωθεί παγκοσμίως σε λιγότερο από 3 ημέρες, με χρηματιστήρια να κλείνουν, κεφάλαια να αποσύρονται, και τράπεζες να σταματούν τον δανεισμό και τη χρηματοδότηση των οικονομιών παντού.
