Μπορεί ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να έχει επιδοθεί σε μία σειρά από προεκλογικά σόου όπως στην παρουσίαση του νέου αεροπλανοφόρου στην προσπάθειά του να κερδίσει ψήφους, ωστόσο η κατάσταση στην οικονομία της χώρας και ιδιαίτερα οι ελλείψεις σε ξένο συνάλλαγμα και οι αυστηρές πρακτικές επιτήρησης, προκαλούν τεράστια προβλήματα και ανησυχία.

Μάλιστα όλα αυτά έχουν φέρει στο προσκήνιο το Μεγάλο Παζάρι της Κωνσταντινούπολης (Καπαλί Τσαρσί), καθώς διαθέτει μεγάλο απόθεμα και μόνο η Κεντρική Τράπεζα της Τουρκίας σε καθημερινή βάση φέρεται να ανταλλάσει πέντε εκατομμύρια τουρκικές λίρες και να λαμβάνει πίσω 260 εκατομμύρια δολάρια.

Παρόμοιες ενέργειες προκείμενου να «ξεφύγουν» από τους αυστηρούς κανόνες που έχουν επιβληθεί από τις τράπεζες πραγματοποιούν και εταιρείες, ανταλλάσσοντας λίρες για ξένο συνάλλαγμα.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του δημοσιογράφου, Γιενέρ Καραντενίζ για τον ιστότοπο Ekonomim, οι αξιωματούχοι της Κεντρικής Τράπεζας λαμβάνουν τα δολάρια ΗΠΑ από τα ανταλλακτήρια ξένου συναλλάγματος του παζαριού κάτι που συμβαίνει για πρώτη φορά στην ιστορία της τράπεζας. Τα χρήματα μάλιστα φέρεται πως μεταφέρονται με οχήματα που ανήκουν στο υπουργείο Εσωτερικών.

Merkez Bankası’nı “tekerlekli demir sandıklarla” her gün Kapalıçarşı’dan döviz toplatır hale getirdiniz.

AKP’nin ekonomi anlayışı bu!

Utanç vesikası! Utanç! pic.twitter.com/qIEs5DF8DM

— Ali Mahir Başarır (@alimahir) April 10, 2023

Όμως οι εικόνες από την αυτοψία που έκανε ο ιστότοπος την περασμένη Παρασκευή είναι τριτοκοσμικές, καθώς τα χρήματα μεταφέρονται μέσα σε σιδερένια τροχοφόρα σεντούκια. Τα συγκεκριμένα σεντούκια συνόδευαν φύλακες ασφαλείας, οι οποίοι πήγαιναν από το ένα ανταλλακτήριο στο άλλο, τα οποία έκλειναν για λίγο και άνοιγαν ξανά αφού ολοκληρωνόταν η συναλλαγή.

Πηγές του Μεγάλου Παζαριού που μίλησαν στον δημοσιογράφο ανέφεραν πως «οι αξιωματούχοι της Κεντρικής Τράπεζας φέρνουν τουρκικές λίρες σε μεγάλες ποσότητες και λαμβάνουν πίσω ξένο νόμισμα. Αυτός είναι ο λόγος που η ισοτιμία στις τιμές του ξένου νομίσματος γίνεται πιο ακριβή κάθε εβδομάδα».

Μετεκλογική προετοιμασία

Αναλυτές περιγράφουν αυτή την πρακτική σαν μετεκλογική προετοιμασία. «Όποιος αναλάβει την εξουσία μετά τις εκλογές θα σταματήσει την εφαρμογή του συστήματος προστασίας FX των καταθέσεων σε λίρες που είναι η αιτία που έχει προκαλέσει την ανάγκη για ξένο νόμισμα. Με σκοπό να προετοιμαστεί για την ενδεχόμενη ζήτηση σε ξένο συνάλλαγμα, η Κεντρική Τράπεζα συλλέγει ξένο νόμισμα από παντού και το Μεγάλο Παζάρι αποτελεί μία σημαντική πηγή σε τέτοιες περιόδους. Αλλά πρώτη φορά υπάρχει τόσο μεγάλη ζήτηση και από τον ιδιωτικό και από το δημόσιο τομέα», ανέφερε χαρακτηριστικά ένας αναλυτής.

1970'lere geri döndük. Tanzim kuyrukları, yasaklar derken Merkez Bankası, ihtiyaç duyduğu dövizi Kapalıçarşı’dan alıyor.

İtibardan tasarruf olmaz diyenler, ülkemizin en itibarlı kurumlarından biri olan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nı düşürdükleri durum üzücü.

Saplantılı ve…

— Bilge Yılmaz (@ProfBilgeYilmaz) April 10, 2023

Ο επικεφαλής οικονομικής πολιτικής του αντιπολιτευόμενου Καλού Κόμματος (İYİ Parti), Μπιλγκέ Γιλμάζ, έθεσε το ζήτημα με ανάρτησή του στο Twitter, υποστηρίζοντας πως «οι εμμονίκες και παράλογες οικονομικές πολιτικές έχουν ένα πολύ βαρύ κόστος για τη χώρα».

Ακόμα ανέφερε πως εάν η αντιπολίτευση ανέβει στην εξουσία μετά τις επόμενες εκλογές «θα καταστήσουμε την Κεντρική Τράπεζα ικανή να ανταπεξέλθει άμεσα με ικανά στελέχη ώστε να επαναφέρει τη θεσμική της λειτουργία ώστε να ταιριάζει στη Δημοκρατία της Τουρκίας».