Σύμφωνα με το Ίδρυμα Ύπνου στην Αμερική, μια εκτίμηση αποκαλύπτει ότι το 10%-30% των ενηλίκων αντιμετωπίζουν θέματα χρόνιας αϋπνίας ή προβλήματα με τον ύπνο τους γενικά. Ένας συνηθισμένος τρόπος με τον οποίο εκδηλώνονται τα παραπάνω, είναι η δυσκολία να αποκοιμηθείτε αρχικά, ειδικά λόγω των ανήσυχων σκέψεων που μπορεί να κάνετε.
Πράγματι, μια μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης διαπίστωσε ότι μια βασική διαφορά μεταξύ των ανθρώπων που έχουν αϋπνίες και εκείνων δεν έχουν, ήταν το περιεχόμενο των σκέψεών τους την ώρα του ύπνου, με τους πρώτους να επικεντρώνονται περισσότερο στις ανησυχίες τους και τους δεύτερους να τείνουν να μην σκέφτονται τίποτα.
Πολλοί από εμάς είχαμε την εμπειρία να αποκοιμιόμαστε βαθιά μπροστά στην τηλεόραση, μέχρι να καταλάβουμε ότι δεν βολευόμαστε και και να πάμε στο κρεβάτι μας και ενώ φτάνουμε εκεί, ξαπλώνουμε και μένουμε ξαγρυπνοί με ανήσυχες σκέψεις να τρέχουν στο μυαλό μας. Αυτό το γνωστό σενάριο περιγράφει έναν από τους κύριους λόγους για τους οποίους το κεφάλι μας γεμίζει με άγχος τη νύχτα, ο οποίος είναι η έλλειψη απόσπασης της προσοχής μας εκείνη την ώρα.
Κατά τη διάρκεια της ημέρας, ο εγκέφαλός μας είναι απασχολημένος με κάθε είδους εργασίες και δραστηριότητες, είτε δουλεύουμε, είτε κάνουμε δουλειές στο σπίτι, ή ακόμα και όταν μιλάμε με άλλους ή διασκεδάζουμε. Το βράδυ, μπορεί να φάμε δείπνο, να μιλήσουμε λίγο με τους άλλους στο σπίτι και μετά να παρακολουθήσουμε τηλεόραση – όλη την ώρα, ο εγκέφαλος είναι απασχολημένος, ειδικά οι περιοχές που εμπλέκονται στον προγραμματισμό, τη λήψη αποφάσεων και άλλες πτυχές ανησυχίας.
Ωστόσο, τη στιγμή που ακουμπάτε το κεφάλι σας στο μαξιλάρι και σβήνετε τα φώτα, κάθε εξωτερική απόσπαση της προσοχής έχει φύγει. Το μυαλό σας είναι εντελώς ελεύθερο να στραφεί στον εαυτό του, είτε να ανησυχεί για όλα όσα συνέβησαν, είτε να ανησυχεί για την επόμενη μέρα, μιας και το παρελθόν και το μέλλον είναι οι δύο κύριες πηγές ανήσυχων σκέψεων.
Οι ψυχολόγοι συνειδητοποιούν ολοένα και περισσότερο ότι ένας από τους λιγότερο αποτελεσματικούς τρόπους αντιμετώπισης των ενοχλητικών σκέψεων είναι να προσπαθήσετε να τις καταπολεμήσετε. Κάτι τέτοιο αυξάνει μόνο την ένταση τους, κάνοντάς τις να περιφέρονται για περισσότερη ώρα στο μυαλο σας. Αντίθετα, είναι καλύτερο να αναγνωρίσετε και να αποδεχτείτε τις σκέψεις σας και μετά να τις αφήσετε να περάσουν.
Σχετικά με την αντιμετώπιση των ανήσυχων σκέψεων για την ημέρα που μόλις είχατε, ένας πρακτικός τρόπος είναι το να κρατάτε καθημερινό ημερολόγιο πριν τον ύπνο. Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, διαπίστωσαν ότι τα άτομα με αϋπνία που περνούσαν χρόνο πριν τον ύπνο γράφοντας ανοιχτά για τις ανησυχίες τους, στη συνέχεια χρειάστηκαν λιγότερο χρόνο για να αποκοιμηθούν. Είναι λες και η άσκηση γραφής έβγαλε τις ανήσυχες σκέψεις από τα κεφάλια τους, καθιστώντας ευκολότερο το να απομακρυνθούν.
Για πολλούς ανθρώπους, δεν είναι οι ανησυχίες για το παρελθόν που τους δημιουργούν άγχος, αλλά οι ανησυχίες για όλα όσα δεν έχουν κάνει ακόμα. Πράγματι, υπάρχουν κάποιες ενδείξεις ότι τα βράδια της Κυριακής είναι τα χειρότερα για την αϋπνία, λόγω της τρομακτικής εβδομάδας εργασιών και προθεσμιών που πλησιάζουν. Εάν αυτό ταιριάζει με τις δικές σας εμπειρίες, υπάρχουν ενδείξεις ότι και θα μπορούσατε να αποφύγετε αυτές τις ανησυχίες, με το να τις βγάλετε στο χαρτί.
Σχετικά με μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2018, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Baylor και την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Emory, ζήτησαν από τους συμμετέχοντες στο εργαστήριο ύπνου τους να περάσουν πέντε λεπτά πριν τον ύπνο είτε γράφοντας για όλα όσα είχαν κάνει μέσα στην ημέρα, ή όλα όσα θα έπρεπε να κάνουν τις επόμενες ημέρες. Το σημαντικό είναι ότι η τελευταία ομάδα ήταν η πιο γρήγορη. «Το κλειδί εδώ φαίνεται να είναι ότι οι συμμετέχοντες έγραψαν τη λίστα με τις υπόλοιπες εργασίες τους, αντί να σκεφτούν τις ημιτελείς τους», είπαν οι ερευνητές.
Σε γενικές γραμμές, η παραπάνω έρευνα υποδηλώνει ότι η ανησυχία (με μέτρο) είναι μια φυσιολογική ανθρώπινη δραστηριότητα. Αντί να προσπαθήσετε να την καταπολεμήσετε, το κόλπο για μια γαλήνια νύχτα είναι να σχεδιάσετε μια ώρα νωρίτερα μέσα στην ημέρα ένα πλάνο, για να δώσετε στον εγκέφαλο σας την ευκαιρία να εκτονώσει τυχόν ανησυχίες. Με αυτόν τον τρόπο, όταν το κεφάλι σας ακουμπήσει το μαξιλάρι, θα είναι πιο εύκολο να ταξιδέψετε στη χώρα των ονείρων με ηρεμία.
