Το έθιμο του Μάρτη ή αλλιώς της Μαρτιάς, είναι ένα πάρα πολύ παλιό έθιμο με προέλευση από την Αρχαία Ελλάδα και τα Ελευσίνια Μυστήρια, ενώ έχει διαδοθεί σε ολόκληρα τα Βαλκάνια. 

Οι μύστες, συνήθιζαν να δένουν μια κλωστή, την Κρόκη -όπως την ονόμαζαν- στο δεξί τους χέρι, αλλά και το αριστερό τους πόδι.

Το έθιμο του Μάρτη, θέλει από την 1η του μήνα ο κόσμος να φορά στον χέρι του ένα βραχιολάκι φτιαγμένο από άσπρη και κόκκινη κλωστή, ώστε να προστατευτεί από τον πρώτο ήλιο της άνοιξης, ο οποίος σύμφωνα με τις λαϊκές δοξασίες είναι ιδιαίτερα βλαβερός. Εκτός από τα εγκαύματα όμως, ο Μάρτης υποτίθεται ότι προστατεύει και από τα κουνούπια, τους ψύλλους και απομακρύνει ασθένειες και άλλα κακά.

Κατά την παράδοση, ο Μάρτης φτιάχνεται την τελευταία ημέρα του Φεβρουαρίου και φοριέται την πρώτη του επόμενου μήνα, πριν οι άνθρωποι βγουν από τα σπίτια τους. Σε κάποιες περιοχές, ο Μάρτης φοριέται στο μεγάλο δάχτυλο του ποδιού σαν δαχτυλίδι, ώστε να μην σκοντάφτει ο κάτοχος του. Το βραχιόλι αφαιρείται στο τέλος του μήνα και το αφήνουν πάνω στα δέντρα για να το πάρουν τα χελιδόνια και να φτιάξουν τις φωλιές τους ή το καίνε με το φως του Πάσχα.

Βέβαια, η Χριστιανική Εκκλησία θεωρεί το εν λόγω έθιμο ειδωλολατρικό, ήδη από τον 5ο αιώνα.

Στα Σκόπια, το έθιμο του Μάρτη είναι γνωστό ως Μάρτινκα, ενώ στην Αλβανία ως Βερόρε και είναι ακριβώς ίδιο με αυτό που υπάρχει στην Ελλάδα. Εκτός όμως από τα δέντρα που αφήνουν το βραχιολάκι τους μόλις φύγει ο μήνας, το αφήνουν και κάτω από μια πέτρα και αν την επόμενη ημέρα βρουν δίπλα της ένα σκουλήκι, τότε σημαίνει ότι η υπόλοιπη χρονιά θα είναι εξαιρετική.

Στην Βουλγαρία, ο κόσμος φορά τον Μάρτη στο πέτο του, σε μια παραλλαγή στολιδιών φτιαγμένων από άσπρες και κόκκινες κλωστές, την οποία αποκαλούν Μαρτενίτσα. Μάλιστα, σε κάποιες περιοχές της παραπάνω χώρας οι κάτοικοι αφήνουν έξω από τα σπίτια τους ένα κομμάτι κόκκινου υφάσματος για να μην τους «κάψει η γιαγιά Μάρτα», που είναι η θηλυκή προσωποίηση του συγκεκριμένου μήνα. Η Μαρτενίτσα είναι ένα φυλαχτό για τον λαό της Βουλγαρίας, το οποίο συνηθίζεται να προσφέρεται σαν δώρο μεταξύ των μελών μιας οικογένειας, με ευχές για υγεία και καλή ζωή.

Στα Ρουμάνικα, το ασπροκόκκινο στολίδι του Μάρτη ονομάζεται Μαρτιζόρ, με την κόκκινη κλωστή να σημαίνει την αγάπη για το ωραίο και την άσπρη την αγνότητα του φυτού χιονόφιλος, που ανθίζει αυτόν τον μήνα και είναι στενά συνδεδεμένο με πολλά έθιμα και παραδόσεις της Ρουμανίας.