Μεταλλαγμένα στελέχη του κορονοϊού SARS-CoV-2 εντοπίστηκαν σε 120 δείγματα θετικών στον κορονοϊό κατοίκων της Κοζάνης, των Γρεβενών και της Καστοριάς. Πρόκειται για τις ίδιες παραλλαγές του ιού, που είχαν μολύνει τα μινκ της περιοχής, κατά τη διάρκεια του δεύτερου πανδημικού κύματος και στάθηκαν αφορμή να οδηγηθούν σε θανάτωση χιλιάδες ζώα.

Ο Δημήτρης Θάνος, Πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΙΙΒΕΑΑ υποστηρίζει μιλώντας στο iatropedia.gr, ότι ο ιός πέρασε από τον άνθρωπο στα μικρά ζώα κι από αυτά, επέστρεψε και μόλυνε τους ανθρώπους.

“Αναλύσαμε κορονοϊούς που έχουν απομονωθεί από τα μινκ. Ανακαλύψαμε ότι οι ίδιες μεταλλάξεις που υπάρχουν στον άνθρωπο, υπάρχουν και στα μινκ. Προφανώς, αρχικά τα μόλυναν οι άνθρωποι. Και στη συνέχεια αυτά μόλυναν τους ανθρώπους που πήγαν να τα περιποιηθούν. Δεν έχει γίνει ακόμα λεπτομερής ανάλυση της διασποράς του ιού στην περιοχή. Δηλαδή έχουμε αλληλούχιση του γονιδιώματος μόνο σε 120 άτομα στα οποία εντοπίσαμε αυτές τις μεταλλάξεις”, αναφέρει ο κ. Θάνος.

Ο «κύκλος της μόλυνσης» ανθρώπων και ζώων

Τον περασμένο Νοέμβριο ταυτοποιήθηκαν στελέχη του κορονοϊού σε 22 μινκ, που μεγάλωναν σε φάρμες στην περιοχή της Κοζάνης. Ο ιός αποδείχθηκε τότε ότι πέρασε στα ζώα, από μολυσμένους με τον ιό ανθρώπους. Τα ζώα έπεσαν κι αυτά “θύματα” της διασποράς του κορονοϊού στην περιοχή.

“Κατά πάσα πιθανότητα”, σημειώνει ο κ. Θάνος και εξηγεί: “Αρρώστησαν λόγω της μεγάλης διασποράς στη συγκεκριμένη περιοχή και γιατί εκτέθηκαν περισσότερο από άλλα ζώα στον ιό. Προφανώς επειδή στα κλουβιά βρίσκονται σε πολύ μεγάλη επαφή το ένα με το άλλο και μεταφέρεται αστραπιαία ο ιός. Είναι όπως και με τους ανθρώπους όταν είναι «πακεταρισμένοι» στα λεωφορεία”.

Ταυτόχρονα με τον εργαστηριακό έλεγχο στα μινκ, το ΙΙΒΕΑΑ ξεκίνησε και μελέτη σε ανθρώπινα δείγματα, από θετικούς στον ιό κατοίκους της περιοχής. Τα δείγματα διέθεσε ο ΕΟΔΥ.

“Βρήκαμε τα ίδια μεταλλαγμένα στελέχη σε 120 ανθρώπους. Τα μεταλλαγμένα στελέχη, όμως, μεταδίδονται από άνθρωπο σε άνθρωπο. Και γι’ αυτό ελέγχουμε τώρα την κοινότητα στη Δυτική Μακεδονία, δηλαδή ακόμη 150 – 200 δείγματα σε Καστοριά, Γρεβενά και Κοζάνη”.

Σύμφωνα με τον επιστήμονα τα μινκ θεωρούνται “εκκολαπτήρια” μεταλλάξεων: “Οι διεργασίες που γίνονται στον οργανισμό των μινκ δημιουργούν νέες παραλλαγές. Τα μινκ δουλεύουν σαν ρεζερβουάρ, δηλαδή σαν αποθετήριο του ιού. Με το που πολλαπλασιάζεται ο ιός μέσα τους συσσωρεύει νέες μεταλλάξεις κι αυτές μεταφέρονται στον άνθρωπο”, σημειώνει.

Οι μεταλλάξεις που μεταφέρονται από τα ζώα στον άνθρωπο δεν είναι αθώες, λένε οι ειδικοί. Ενδέχεται να οδηγήσουν σε νέα ισχυροποιημένα στελέχη, που μπορεί να «εξουδετερώσουν» ακόμη και τη δράση των εμβολίων. Έχει σημασία να μην ξεχνάμε ποτέ ότι η φύση είναι ενιαία, τονίζει ο ερευνητής: “Πρέπει να τα θεωρούμε πλέον, ως ένα πράγμα. Υπάρχει μια ισορροπία, μια ενιαία Υγεία: άνθρωποι, ζώα, περιβάλλον. Όλα αυτά πρέπει να είναι υγιή, για να έχουν και οι άνθρωποι Υγεία. Γιατί οι πιο πολλές νόσοι, πανδημίες, επιδημίες προέρχονται από ζώα. Να το έχουμε υπόψη μας αυτό!”.

Μπορεί να ευθύνεται η μετάλλαξη των μινκ για τη μεγάλη διασπορά στη Β. Ελλάδα;
Το δείγμα προς το παρόν είναι πολύ μικρό, για να επιβεβαιώσει αυτό το σενάριο. Η επέκταση της ανάλυσης σε μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων, μπορεί να δώσει στο μέλλον πιο τεκμηριωμένες απαντήσεις.

“Αυτή είναι μια υπόθεση που έχουμε κάνει για τη Δυτική Μακεδονία αλλά για να δώσουμε απάντηση σε αυτό θα πρέπει να κάνουμε πολύ πιο σαρωτικές αλληλουχίσεις γονιδιωμάτων στην περιοχή. Τις οποίες δεν τις έχουμε ακόμα. Αν βλέπεις ότι μια συγκεκριμένη μετάλλαξη επικρατεί σε μια περιοχή έναντι άλλων, σημαίνει ότι έχει ένα συγκριτικό πλεονέκτημα. Κι αυτό είναι συνήθως η μολυσματικότητα, δηλαδή μπορεί να μολύνει ευκολότερα”, σημειώνει ο επιστήμονας και συμπληρώνει:

“Στην Ελλάδα δεν μπορεί να γίνει αυτή η δοκιμή, γιατί δεν έχουμε ακόμα εργαστήριο βιοασφάλειας. Θα δημιουργηθεί στο Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών σε έναν χρόνο, με χρηματοδότηση από την Εθνική Τράπεζα Επενδύσεων. Τότε ίσως να μπορέσουμε να απαντήσουμε”

Οι μεταλλάξεις του κορονοϊού, η εντοπιότητα τους και η συμβολή τους στην εξάπλωση της πανδημίας έχουν μπει στο επιστημονικό μικροσκόπιο του Ιδρύματος Ιατροβιολογικών Ερευνών τόσο κατά τη διάρκεια του πρώτου, όσο και του δεύτερου πανδημικού κύματος.

Στο πλαίσιο αυτό υπάρχει σε εξέλιξη παρόμοια ανάλυση και στα ιικά γονιδιώματα μεταλλάξεων στη Δυτική Αττική. Οι επιστήμονες προσπαθούν να αποδείξουν, αν κάποιο μεταλλαγμένο στέλεχος μπορεί να ευθύνεται για τη μεγάλη εξάπλωση της επιδημίας του κορονοϊού και σε αυτή την περιοχή, τονίζει ο ερευνητής:

“Έχουμε επικεντρωθεί και στη Δυτική Αττική. Παίρνουμε δείγματα για αλληλούχιση του γονιδιώματος για να δούμε αν υπάρχει κάποιο στέλεχος, το οποίο μεταδίδεται στην περιοχή και ευθύνεται για τη μεγαλύτερη μεταδοτικότητα”, σημειώνει.

Το δεύτερο lockdown συνέβη ενώ ο ιός είχε εξαπλωθεί και οι επικοινωνίες ήταν πιο ανοιχτές, τονίζει ο κ. Θάνος, γεγονός το οποίο -όπως λέει- βοήθησε τον ιό να αναπαραχθεί και να δημιουργήσει πληθώρα μεταλλάξεων, «Οπότε στο δεύτερο κύμα υπήρξε ένα φυτώριο μεταλλάξεων και αυτές διαδόθηκαν πιο πολύ. Ενώ στο πρώτο lockdown που υπήρχαν μεγαλύτεροι περιορισμοί, οι μεταλλάξεις του ιού είχαν μεγαλύτερη εντοπιότητα και έσβησαν πολύ γρήγορα. Κάτι που δεν έγινε στο δεύτερο», καταλήγει ο ειδικός.