Μια από τις ελάχιστες χώρες του πλανήτη, όπου δεν έχει φθάσει ακόμη ο κορωνοϊός, είναι το Βανουάτου στον Ειρηνικό Ωκεανό, αλλά ένας κυκλώνας κατηγορίας 5 που σαρώνει τη νησιωτική χώρα εμποδίζει τις προσπάθειες των τοπικών Αρχών να ορθώσουν τείχος στον φονικό ιό.

Η νησιωτική χώρα των περίπου 300.000 κατοίκων με τα 80 νησιά που βρέχονται από το νότιο Ειρηνικό 1.800 χιλιόμετρα ανατολικά της Αυστραίας, είναι ένα από τα ελάχιστα σημεία του πλανήτη που δεν έχουν γνωρίσει τον εφιάλτη μιας πανδημίας, η οποία έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής το θάνατο άνω των 82.000 ανθρώπων σ’ ολόκληρο τον κόσμο.

Πέρα από μια -δυο χώρες στην Αφρική, η πλειονότητα εκείνων που δεν έχουν καταγράψει ακόμη κρούσματα βρίσκεται στον Ειρηνικό: Παλάου, Νήσοι του Σολομώντα, Τόνγκα και Σαμόα λόγω της γεωγραφικής τους θέσης και της απομόνωσής τους έχουν αποφύγει μέχρι στιγμής τα χειρότερα, αλλά παραμένουν ευάλωτες λόγω των μειωμένων εισόδων από αυτή την απομόνωση και των αδύναμων συστημάτων υγείας τους. Και μπορεί στο Βανουάτου να μην έχουν επαναληφθεί οι τρομακτικές σκηνές της βόρειας Ιταλίας και της Νέας Υόρκης μέχρι στιγμής, αλλά ο εφιάλτης του κορωνοϊού ρίχνει βαριά σκιά σ’ ολόκληρη τη χώρα.

Νωρίς το πρωί της περασμένης Κυριακής 62 επισκέπτες ετοιμάζονταν να αναχωρήσουν από το ξενοδοχείο τους στο Πορτ Βίλα. Όχι όμως για το αεροδρόμιο, αλλά για να επιστρέψουν στα σπίτια τους, αφού είχαν παραμείνει επί 14 ημέρες σε καραντίνα υπό την επίβλεψη του υπουργείου Υγείας. Ήταν τα τελευταία άτομα που έφθασαν στη χώρα προτού κλείσει προληπτικά τα σύνορά της. Μεταξύ αυτών που είχαν τεθεί σε καραντίνα στο ξενοδοχείο ήταν και τα δύο παιδιά της Αριταϊμάι Σάλμον, που είχαν επιστρέψει από το Σίδνεϊ, όπου φοιτούν σε σχολείο και πανεπιστήμιο. «Ανακουφίστηκα που γύρισαν στο σπίτι τα παιδιά μου έστω κι αν έμεινα δύο εβδομάδες στην απομόνωση. Τα κατάφεραν μια χαρά κρατώντας ο ένας στον άλλο συντροφιά και παίζοντας επιτραπέζια. Είναι χαρούμενα που επέστρεψαν στο Βανουάτου».

Τεράστιο το πλήγμα για τον τουρισμό

Η Σάλμον είναι μάνατζερ της “Au Bon Marche”, της μεγαλύτερης αλυσίδας σουπερ-μάρκετ της χώρας και τις τελευταίες εβδομάδες προσπαθεί καθημερινά να καθησυχάσει τους συμπολίτες της ότι υπάρχουν αρκετά τρόφιμα για τον πληθυσμό, έστω κι αν έχουν κλείσει τα σύνορα. Η επιχείρηση στην οποία εργάζεται είναι μια από τις ελάχιστες που αναμένεται να επιβιώσει τον σφοδρό οικονομικό αντίκτυπο από τα περιοριστικά μέτρα.

Δεν ισχύει όμως το ίδιο για τους εργαζόμενους στον κλάδο της φιλοξενίας και του τουρισμού, που παράγουν το 40% του ΑΕΠ του Βανουάτου. Το πλήγμα από το κλείσιμο των συνόρων στους τουρίστες αναμένεται τεράστιο. Τα κρουαζιερόπλοια δεν προσεγγίζουν πλέον τη χώρα και ο εθνικός αερομεταφορέας Air Vanuatu έχει καθηλώσει για απροσδιόριστο διάστημα τα αεροσκάφη του. Πολλά εστιατόρια και ξενοδοχεία αποφάσισαν να βάλουν από μόνα τους λουκέτο, ενώ άλλα προσπαθούν να προσαρμοστούν στα περιοριστικά μέτρα κλείνοντας στις 19:30 προτού ξεκινήσει η απαγόρευση κυκλοφορίας στους δρόμους από τις 21:00 μέχρι τις 04:00 τα χαράματα.

Κατά μήκος της κεντρικής λεωφόρου στο Πορτ Βίλα έχουν στηθεί έξω από καταστήματα, τράπεζες και εστιατόρια σταθμοί μεγάλα πλαστικά δοχεία για την απολύμανση των χεριών των περαστικών, ενώ οι Αρχές έχουν υποχρεώσει όλες τις επιχειρήσεις να διαθέτουν στις εισόδους των καταστημάτων αντισηπτικά.

«Αν φθάσει ο κορωνοϊός στο Βανουάτου θα φέρει την καταστροφή»
Κάποιες υπολειτουργούν, αλλά πολλές έχουν κατεβάσει ρολά, όπως εκείνη του Κριστόφ Ταχουμπίρ, που εξάγει σανδαλόξυλο στην Κίνα. Από τη στιγμή που έκλεισαν τα λιμάνια σταμάτησαν οι εξαγωγές. Ο επιχειρηματίας ανησυχεί για την αύξηση της ανεργίας, αλλά συμφωνεί ότι τα σύνορα πρέπει να παραμείνουν κλειστά. «Αν φτάσει εδώ ο κορωνοϊός θα επηρεάσει νομίζω τους γηραιότερους στη φαμίλια μου και θα ήταν θλιβερό να μην μπορώ να τους επισκέπτομαι στο νοσοκομείο», δήλωσε στον Guardian.

Πρώην μέλος της Βουλής κι από τους τελευταίους που κατάφεραν να πάρουν το τελευταίο αεροπλάνο από το νησί του, το Μάλο για το Πορτ Βίλα ο Καλφάου Μόλι δεν κρύβει την ανησυχία του. «Ως πατέρας και πολίτης της χώρας αυτής ανησυχώ πάρα πολύ. Δεν διαθέτουμε υποδομές για να αντιμετωπίσουμε τον κορωνοϊό. Καλά καλά ούτε αρκετό νερό για να πλένουμε τα χέρια μας δεν έχουμε», λέει.

Ο Ράσελ Ταμάτα, εκπρόσωπος της ομάδας εμπειρογνωμόνων της κυβέρνησης του Βανουάτου για την Covid-19 υπερασπίζεται τα επιθετικά μέτρα που έλαβαν οι Αρχές: «Γνωρίζουμε πώς εξαπλώνεται ο κορωνοϊός κι αν λάβουμε υπόψη μας τον τρόπο ζωής μας και την κουλτούρα μας, ευνοούν τη διασπορά του. Αν φθάσει, θα φέρει την καταστροφή. Σ’ αυτή τη φάση πρέπει να κρατούμε κλειστά τα σύνορά μας. Φοβόμαστε ότι αν έλθει στο Βανουάτου θα εξαπλωθεί πολύ γρήγορα και δεν διαθέτουμε τους πόρους και τις εγκαταστάσεις για να τον αντιμετωπίσουμε. Και το παραμικρό λάθος θα έχει πολύ άσχημες επιπτώσεις».

Δραματικές ελλείψεις στα νοσοκομεία

Η Κίνα έχει υποσχεθεί να στείλει μέχρι τα τέλη Απριλίου στο Βανουάτου τον απαραίτητο εξοπλισμό (και αναπνευστήρες) και υλικά για να στηθεί μια Μονάδα Εντατικής Θεραπείας στο Πορτ Βίλα. Το κεντρικό νοσοκομείο της χώρας μετατρέπει την πνευμονολογική πτέρυγα σε μονάδα καραντίνας, αλλά στο σύνολό του διαθέτει μόλις 20 κλίνες! «Αν φθάσει ένας ασθενής σε κρίσιμη κατάσταση διαθέτουμε μόλις δύο αναπνευστήρες σ’ ολόκληρη τη χώρα», υπογραμμίζει ο Ταμάτα.

Και δεν είναι το μοναδικό πρόβλημα. Οι γιατροί στα νοσοκομεία είναι μόλις 60, οι περισσότεροι εκ των οποίων αποφοίτησαν πρόσφατα, ενώ λόγω ελλείψεων στο νοσηλευτικό προσωπικό το Βανουάτου προσλαμβάνει νοσοκόμες από τα Νησιά του Σολομώντα..