Πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 28 Δεκεμβρίου η δεύτερη καταβολή του κοινωνικού μερίσματος 2018 σε 196.099 δικαιούχους-νοικοκυριά (που αντιστοιχούν σε 456.835 ωφελούμενους), συνολικού ύψους 92.610.125 ευρώ. Συνολικά, το κοινωνικό μέρισμα του 2018 έλαβαν 1.659.452 δικαιούχοι-νοικοκυριά (που αντιστοιχούν σε 3.708.719 ωφελούμενους), συνολικού ύψους 768.739.375.

Τα στοιχεία αυτά ανακοινώθηκαν από το υπουργείο Οικονομικών, όπως επίσης ότι η διαδικτυακή εφαρμογή για την υποβολή αιτήσεων θα ανοίξει πάλι από την Πέμπτη 17 Ιανουαρίου έως και τη Δευτέρα 21 Ιανουαρίου για τις εξής κατηγορίες δικαιούχων:

1η Περίπτωση: Δεν επιβεβαιώθηκε ότι ο τραπεζικός λογαριασμός που συμπληρώθηκε στην αίτηση ανήκει στο δικαιούχο του μερίσματος. Συγκεκριμένα, υπενθυμίζεται ότι για την πίστωση του κοινωνικού μερίσματος θα πρέπει ο λογαριασμός ΙΒΑΝ που δηλώθηκε στην εφαρμογή να ανήκει στον δικαιούχο του κοινωνικού μερίσματος. Ο έλεγχος πραγματοποιήθηκε βάσει ΑΦΜ. Οι δικαιούχοι αυτής της κατηγορίας θα ενημερωθούν με γραπτό μήνυμα ή/και μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, εφόσον το είχαν συμπληρώσει στην πλατφόρμα κατά τη διάρκεια της αίτησης.

Πιστώσεις σε δηλωθέντες στην εφαρμογή λογαριασμούς ΙΒΑΝ για τους οποίους δεν μπορεί να γίνει από την τράπεζα ταυτοποίηση του ΑΦΜ του δικαιούχου του κοινωνικού μερίσματος δεν θα πραγματοποιηθούν.

Προς το σκοπό καταβολής του κοινωνικού μερίσματος, καλούνται οι δικαιούχοι, οι οποίοι είχαν εγκεκριμένη αίτηση μερίσματος αλλά δεν πληρώθηκαν:

(α) να ακυρώσουν την αίτησή τους και να προβούν σε «Επαναξιολόγηση». Στη νέα αίτηση πρέπει να δηλώσουν στην εφαρμογή λογαριασμό ΙΒΑΝ στον οποίο είναι δικαιούχοι ή συνδικαιούχοι

ή / και

(β) να επικαιροποιήσουν τα στοιχεία του ΑΦΜ τους στην τράπεζα συνεργασίας τους προσκομίζοντας το τελευταίο εκκαθαριστικό σημείωμα φορολογίας εισοδήματος.

Στον ακόλουθο σύνδεσμο οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να βρούν σχετικό ενημερωτικό έντυπο της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών με τα στοιχεία ταυτοποίησης που απαιτούνται από τη νομοθεσία και τα έγγραφα που μπορούν να πιστοποιήσουν τα στοιχεία αυτά.

Τέλος, υπενθυμίζεται ότι το κοινωνικό μέρισμα είναι αφορολόγητο και ακατάσχετο εις χείρας του Δημοσίου ή τρίτων κατά παρέκκλιση κάθε αντίθετης διάταξης, δεν υπόκειται σε οποιαδήποτε κράτηση, δεν δεσμεύεται και δεν συμψηφίζεται με βεβαιωμένα χρέη στη Φορολογική Διοίκηση και στο υπόλοιπο Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία ή τα πιστωτικά ιδρύματα και δεν υπολογίζεται στα εισοδηματικά όρια για την καταβολή οποιασδήποτε παροχής κοινωνικού ή προνοιακού χαρακτήρα.

2η Περίπτωση: Δεν επιβεβαιώθηκε μέσω της υποβολής φορολογικών δηλώσεων η μόνιμη διαμονή του δικαιούχου στην Ελλάδα την τελευταία πενταετία, αλλά εκείνος ήταν εγγεγραμμένος άνεργος στα μητρώα του ΟΑΕΔ για 12 μήνες κατά το έτος μη υποβολής φορολογικής δήλωσης. Σημειώνεται ότι πραγματοποιείται έλεγχος σε βάθος πενταετίας είτε για την υποβολή δήλωσης ως υπόχρεου είτε για το αν ο αιτών υπήρξε σύζυγος, εξαρτώμενο πρόσωπο ή φιλοξενούμενος σε δήλωση άλλου υπόχρεου αρκεί να είχε δηλωθεί σωστά ο ΑΦΜ ή ο ΑΜΚΑ του αιτούντος. Για τις περιπτώσεις που ο έλεγχος έδωσε αρνητικό αποτέλεσμα για κάποια έτη, θα πραγματοποιηθεί ένας πρόσθετος έλεγχος με διασταύρωση των στοιχείων των αιτούντων στον ΟΑΕΔ. Όσοι ήταν εγγεγραμμένοι στο μητρώο ανέργων του ΟΑΕΔ και για τους 12 μηνες για τα έτη κατά τα οποία δεν έχουν υποβάλλει φορολογική δήλωση, θα έχουν δικαίωμα να ολοκληρώσουν την αίτηση του κοινωνικού μερίσματος. Ο έλεγχος θα πραγματοποιηθεί μέσω των πληροφοριακών συστημάτων της ΗΔΙΚΑ και του ΟΑΕΔ και οι πολίτες που ανήκουν σε αυτή την κατηγορία χρειάζεται μόνο να επανυποβάλλουν αίτηση εντός της νέας προθεσμίας που θα ανακοινωθεί, ενώ δεν απαιτείται να απευθυνθούν στα γραφεία του ΟΑΕΔ.

Η εκ νέου λειτουργία της διαδικτυακής εφαρμογής στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.koinonikomerisma.gr για την υποβολή των αιτήσεων θα γίνει αποκλειστικά για τις ανωτέρω κατηγορίες δικαιούχων.

Κοινωνικό Μέρισμα 2018

Επιπλέον των ανωτέρω, το υπουργείο Οικονομικών σημειώνει τα ακόλουθα σε σχέση με τον σχεδιασμό και την υλοποίηση του κοινωνικού μερίσματος:

1. Το κοινωνικό μέρισμα του 2018 σχεδιάστηκε με τρόπο που να στοχεύει στο φτωχότερο 35% του πληθυσμού της χώρας. Αυτό το ποσοστό καλύπτει τόσο το σύνολο των ατόμων που βιώνουν υλική/εισοδηματική φτώχεια στην Ελλάδα (20,2% σύμφωνα με τη Eurostat για το 2017) και το σύνολο όσων βιώνουν κοινωνικό αποκλεισμό (34,8% σύμφωνα με τη Eurostat κατά το 2017).

2. Το πρόγραμμα εκτιμάται ότι θα μειώσει τον κατά κεφαλήν δείκτη φτώχειας για το 2018 τουλάχιστον κατά 1,7 ποσοστιαίες μονάδες για το σύνολο του πληθυσμού σε σχέση με το 2017. Η μείωση είναι μεγαλύτερη, 2,3%, για τα παιδιά έως 18 ετών, καθώς και για τους νέους ηλικίας 18-24 ετών. Αυτό αξιολογείται ως ιδιαίτερα θετικό, καθώς αυτές είναι οι ομάδες με τους υψηλότερους δείκτες φτώχειας για το 2017 και το 2018.

Η επιλογή των κριτηρίων

1. Ως καθολικό πρόγραμμα εφάπαξ πληρωμής, που δεν στοχεύει σε κάποια επιμέρους ευάλωτη ομάδα (υπάρχουν εξειδικευμένα τακτικά προγράμματα για αυτό το σκοπό), το κοινωνικό μέρισμα ακολούθησε τις αρχές των προγραμμάτων Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος και αξιολόγησε τους πολίτες στη βάση της ευημερίας τους ως νοικοκυριό, οριζόμενο ως το σύνολο των ατόμων που ζουν κάτω από την ίδια στέγη. Αυτό είναι επιστημονικά συνεπές, καθώς είναι κοινά αποδεκτό ότι τα άτομα που ζουν κάτω από την ίδια στέγη κατά κανόνα μοιράζονται τους ίδιους πόρους και έξοδα, επωφελούνται των οικονομιών κλίμακας στην κατανάλωση και συνεπώς βιώνουν το ίδιο επίπεδο ευημερίας.

2. Η αξιολόγηση των πολιτών σε επίπεδο φορολογικής δήλωσης και όχι νοικοκυριού, θα δημιουργούσε πολλές στρεβλώσεις και λάθη στόχευσης, και θα ήταν κυρίως εις βάρος των οικογενειών με ανήλικα παιδιά. Σε αυτή την περίπτωση θα εμφανίζονταν ως δικαιούχοι πολλά άτομα που είναι εξαρτώμενα ή φιλοξενούμενα σε άλλα (και είναι στις περισσότερες περιπτώσεις μέλη της ίδιας οικογένειας) με μηδενικές φορολογικές δηλώσεις, ανεξάρτητα από το αν τα υπόλοιπα μέλη του νοικοκυριού τους είναι φτωχά ή πλούσια. Στην πράξη, αυτοί οι δικαιούχοι θα εξαντλούσαν το μεγαλύτερο μέρος του δημοσιονομικού χώρου.

3. Η αξιολόγηση του βιοτικού επιπέδου των νοικοκυριών έγινε με τον δικαιότερο τρόπο βάσει όλων των κριτηρίων που ήταν διαθέσιμα στις αρχές (εισόδημα, ακίνητη περιουσία, κινητή περιουσία, τεκμήρια πολυτελούς διαβίωσης) και χωρίς να εξαιρεθεί κανένα είδος εισοδήματος ή χρηματικής ενίσχυσης προκειμένου να ωφεληθεί μία κοινωνική ομάδα έναντι της άλλης.

4. Έγινε ειδική πρόβλεψη για τις αυξημένες ανάγκες των ατόμων με αναπηρία, και δόθηκε αυξημένη στάθμιση στις μονογονεϊκές οικογένειες.

5. Ειδικά, για όσους έχασαν τη δουλειά τους εντός του 2018, έγινε ειδική πρόβλεψη για μείωση των εισοδημάτων τους από μισθωτές υπηρεσίες, που φαίνονται στη δήλωση φορολογίας εισοδήματος του φορολογικού έτους 2017, έτσι ώστε να μην αποκλειστούν από την εισοδηματική ενίσχυση, όντας άνεργοι, λόγω εισοδημάτων του προηγούμενου έτους.

6. Το κριτήριο για την ελάχιστη ασφάλιση στον ΕΦΚΑ (μόνο για τον κύριο δικαιούχο του νοικοκυριού, μόνο για ένα μήνα και σε οποιαδήποτε περίοδο στο παρελθόν) έχει κυρίως συμβολική αξία. Υποδηλώνει ότι για να είναι λήπτης κάποιος σε ένα σύστημα αναδιανομής θα πρέπει να έχει και μια ελάχιστη εισφορά στο παρελθόν. Το κριτήριο αυτό δεν αφορά ηλικιωμένους άνω των 67 ετών και άτομα με ειδικές ανάγκες, καθώς και τις οικογένειες αυτών.

Υλοποίηση

1. Όπως και το 2017 έτσι και φέτος η άσκηση του κοινωνικού μερίσματος ολοκληρώθηκε με επιτυχία σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα. Ο όγκος των αιτήσεων που υποβλήθηκαν ανήλθε σχεδόν στα 4 εκ.

2. Όπως και πέρυσι υπήρχαν έμμεσα οφέλη από την ενημέρωση στοιχείων των πολιτών στις διάφορες βάσεις δεδομένων και διόρθωση λαθών.

3. Επιπλέον, για πρώτη φορά εφαρμόστηκε με επιτυχία, ο έλεγχος του ΑΦΜ στον τραπεζικό λογαριασμό που ο δικαιούχος του μερίσματος είχε δηλώσει για την καταβολή του, προκειμένου να αποφευχθούν λάθη στην καταβολή.

Σημειώνεται ότι πλέον βάσει της παρ. 1 του άρθρου 11 του ν. 4557/2018 (Α΄ 139), για κάθε είδους καταβολή συντάξεων, μισθοδοσίας, επιδοτήσεων, επιδομάτων προνοιακού ή μη χαρακτήρα, μερισμάτων, επιστροφή φόρων κ.ο.κ., που πραγματοποιείται από το Δημόσιο, Ο.Τ.Α. ή Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης ή Πρόνοιας με πίστωση λογαριασμού πληρωμών (ΙΒΑΝ) του δικαιούχου, απαιτείται η προηγούμενη ταυτοποίησή του με τον ΑΦΜ του δικαιούχου ή συνδικαιούχου του λογαριασμού. Καλούνται συνεπώς οι πολίτες να φροντίσουν για την ενημέρωση των στοιχείων τους στους τραπεζικούς τους λογαριασμούς και τη χρήση για συναλλαγές τους με το Δημόσιο αποκλειστικά τραπεζικών λογαριασμών, στους οποίους είναι δικαιούχοι ή συνδικαιούχοι.

Η ηγεσία του Υπουργείου Οικονομικών μέσω της σχετικής ανακοίνωσης ευχαριστεί θερμά όλους όσοι εργάστηκαν εντατικά σε πολύ στενά χρονικά περιθώρια για τον επιτυχή σχεδιασμό και υλοποίηση του προγράμματος του Κοινωνικού Μερίσματος του 2018 και ειδικότερα το προσωπικό της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Κοινωνικής Ασφάλισης (Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε.), της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.), του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων (Σ.Ο.Ε.), του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους (Γ.Λ.Κ), της Ενιαίας Αρχής Πληρωμών (Ε.Α.Π), του Οργανισμού Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού (Ο.Α.Ε.Δ.), του Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (Ε.Φ.Κ.Α) και των Κέντρων Εξυπηρέτησης Πολιτών (Κ.Ε.Π.).