Τα πρώτα δόντια στο στόμα του ανθρώπου εμφανίζονται στην ηλικία των 6 - 8 μηνών και είναι οι κεντρικοί τομείς της κάτω γνάθου. Τα οδοντιατρικά πρωτόκολλα προτείνουν τη φροντίδα του παιδικού στόματος από τους πρώτους μήνες της ζωής ενός παιδιού, ακόμη και όταν δεν έχουν ανατείλει τα πρώτα του δόντια. Είναι καλό η μητέρα μετά από κάθε γεύμα (μητρικό γάλα ή γάλα από μπιμπερό) να καθαρίζει το στόμα του παιδιού με μία μικρή γάζα, ώστε να μη μένουν υπολείμματα γάλακτος και το παιδί να συνηθίζει υποσυνείδητα στην ιδέα του καθαρισμού του στόματός του.

Όταν το παιδί φτάσει στην ηλικία των 2,5 - 3 ετών είναι καλό να επισκεφτεί έναν οδοντίατρο (ίσως και με εξειδίκευση στα παιδιά) για να εξετάσει τα πρώτα του δοντάκια. Ο παιδοδοντίατρος στην πρώτη επίσκεψη θα ελέγξει αρχικά αν τα νεογιλά δόντια βουρτσίζονται σωστά από τους γονείς και θα δώσει αναλόγως τις απαραίτητες συστάσεις. Επιπρόσθετα οι παιδοδοντίατροι επισημαίνουν την ύπαρξη τυχόν τερηδονισμένων παιδικών δοντιών.

Καθώς το παιδί μεγαλώνει είναι σημαντικό να επισκέπτεται συχνά τον παιδοδοντίατρο (1-2 φορές το χρόνο), ώστε να συνηθίζει στην ιδέα του οδοντιάτρου από τη μικρή ηλικία. Με αυτόν τον τρόπο ο οδοντίατρος γίνεται συνήθεια για το παιδί και μειώνονται οι πιθανότητες στο μέλλον να αγχώνεται και να φοβάται τις οδοντιατρικές εργασίες. Στην ηλικία των 6 ετών ξεκινάει η ανατολή των πρώτων μόνιμων δοντιών και πιο συγκεκριμένα οι πρώτοι μόνιμοι γομφίοι της κάτω γνάθου, οι οποίοι εμφανίζονται πίσω από τα νεογιλά χωρίς να «πέσει» κάποιο παιδικό δόντι. Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή γιατί η εμφάνιση των μονίμων αυτών δοντιών δε γίνεται συχνά αντιληπτή από τους γονείς, εφόσον το παιδί δεν παραπονιέται ότι κουνιέται κάποιο δοντάκι του ή ότι πονάει.

Από την ηλικία των 6 ετών μέχρι τα 13 - 15 χρόνια του παιδιού (όποτε και ολοκληρώνεται η ανατολή των μόνιμων δοντιών) είναι σημαντικό το παιδί να επισκέπτεται συστηματικά τον οδοντίατρο (1 - 2 φορές το χρόνο) για τον τυπικό οδοντιατρικό έλεγχο και τον καθαρισμό δοντιών. Οι οδοντίατροι στο χρονικό αυτό διάστημα ελέγχουν τα μόνιμα πλέον δόντια για τυχόν ορθοδοντικές ανωμαλίες και εξετάζουν την πιθανή εμφάνιση τερηδονικών κοιλοτήτων (τρύπες) στο στόμα του παιδιού.

Δεδομένου ότι το παιδί / έφηβος εξετάζεται συστηματικά από τον οδοντίατρο είναι δύσκολο να προκύψει κάποια μεγάλη οδοντιατρική θεραπεία, εφόσον ο συχνός οδοντιατρικός έλεγχος αποτελεί την καλύτερη πρόληψη. Δεν πρέπει να ξεχνά κανείς ότι η πρόληψη είναι η καλύτερη θεραπεία.