Στα παρωχημένα συστήματα αποδίδεται το μπλακ άουτ που σημειώθηκε την Κυριακή 4 Ιανουαρίου στο FIR Αθηνών, το οποίο είχε ως αποτέλεσμα να χαθεί η τηλεφωνική επικοινωνία ανάμεσα στο Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών – Μακεδονίας (ΚΕΠΑΘΜ) στο Ελληνικό και στους πιλότους των αεροσκαφών που πετούσαν στον ελληνικό εναέριο χώρο. Αυτό αναφέρει το πόρισμα που εξέδωσε χθες η επιτροπή η οποία συγκροτήθηκε για να διερευνήσει τα αίτια του σοβαρού περιστατικού.

Στο πόρισμά της επισημαίνει ότι το υφιστάμενο Σύστημα Επικοινωνιών Φωνής (VCS – Voice Communication System) της ΥΠΑ και κρίσιμες τηλεπικοινωνιακές υποδομές που χρησιμοποιούνται για την υποστήριξή του βασίζονται σε παρωχημένη τεχνολογία (SDH – Synchronous Digital Hierarchy), η οποία είναι εκτός υποστήριξης από τον κατασκευαστή, χωρίς δυνατότητα παροχής ουσιαστικών εγγυήσεων λειτουργίας. Ο ΟΤΕ έχει ενημερώσει σχετικά από το 2019 την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, η οποία θα πρέπει να προχωρήσει στην εγκατάσταση νέων ευρυζωνικών δικτύων. Επισημαίνεται ότι ο ΟΤΕ παρέχει τα κυκλώματα διασύνδεσης μέσω των οποίων μεταφέρονται τα δεδομένα ανάμεσα στους πομπούς και στο κέντρο ελέγχου.

Τα δύο σενάρια για το μπλακ άουτ στο FIR Aθηνών

Θυμίζουμε ότι το συμβάν οφείλεται σε τεχνική αστοχία στο κεντρικό σύστημα, η οποία οδήγησε τους πομπούς που είναι εγκατεστημένοι σε διάφορα βουνά της χώρας να εκπέμπουν ανεξέλεγκτα. Κάποιοι εξέπεμπαν χωρίς ήχο, άλλοι παρήγαν συνεχές βουητό ή ευρυζωνικό θόρυβο, καταλαμβάνοντας πλήρως τις συχνότητες. Το αποτέλεσμα ήταν να «μπλοκάρουν» όλοι οι υπόλοιποι πομποί και δέκτες, οδηγώντας σε πλήρη απώλεια της τηλεφωνικής επικοινωνίας.

Σύμφωνα με την έκθεση των εμπειρογνωμόνων, ο «ψηφιακός θόρυβος» προκλήθηκε λόγω αποσυγχρονισμού σε πλειάδα ετερογενών διατάξεων – διεπαφών που καταλήγουν στις εγκαταστάσεις των ΚΕΠΑΘΜ, με αποτέλεσμα την ακούσια ενεργοποίηση και συνεχή εκπομπή κρίσιμου αριθμού πομπών και την υποβάθμιση ή διακοπή κρίσιμων τηλεπικοινωνιακών διασυνδέσεων. Η πλήρης επαναφορά επετεύχθη κατόπιν επανασυγχρονισμού και επανεκκινήσεων που ακολούθησαν την επαναδρομολόγηση κίνησης στο δίκτυο κορμού.

Το παρασκήνιο του επικίνδυνου μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών

Η επιτροπή απέκλεισε το ενδεχόμενο κυβερνοεπίθεσης, σενάριο το οποίο από την πρώτη στιγμή είχε αποκλειστεί, καθώς τα συστήματα είναι παλιά και αναλογικά, ενώ παράλληλα απέρριψε και το ενδεχόμενο εξωγενούς κακόβουλης παρεμβολής. Τόνισε επίσης για την αεροπορική ασφάλεια ότι δεν διαπιστώθηκε ζήτημα, υπό την έννοια της έκθεσης αεροσκαφών σε άμεσο ή έμμεσο κίνδυνο.

Στο πόρισμά της, η ειδική επιτροπή εισηγείται την:

• Επίσπευση της μετάβασης σε τεχνολογία VoIP (Voice over IP), με την ολοκλήρωση των διαδικασιών προμήθειας, εγκατάστασης και θέσης σε επιχειρησιακή λειτουργία του νέου VCS/RCS (Voice Communication System / Radio Communication System) και των 495 νέων πομποδεκτών.

Υπ. Μεταφορών: «Επτά σημεία για την αναβάθμιση της αεροναυτιλίας»

• Θεσμοθέτηση σταθερού κοινού μηχανισμού άμεσης απόκρισης ΥΠΑ – ΟΤΕ και τυποποιημένων διαδικασιών κρίσεων.

• Ενίσχυση με τηλεμετρία και τηλεχειρισμό.

• Ενίσχυση της εποπτείας ραδιοφάσματος από την ΕΕΤΤ για έγκαιρο εντοπισμό παρεμβολών και ανωμαλιών.

• Μετεγκατάσταση των εγκαταστάσεων του ΚΕΠΑΘΜ σε καταλληλότερο περιβάλλον, με στόχο τη μείωση συστημικών επιχειρησιακών κινδύνων και εξαρτήσεων.