Ένας Αμερικανός σεισμολόγος κινεζικής καταγωγής βρίσκεται υπό κράτηση στην Κίνα εδώ και σχεδόν δύο χρόνια, αντιμετωπίζοντας κατηγορία κατασκοπείας. Η οικογένειά του αποφάσισε για πρώτη φορά να φέρει δημόσια στο φως την υπόθεση, καλώντας τις αρχές να εντείνουν τις πιέσεις για την αποφυλάκισή του.

Ο 54χρονος Γιουλίν Τσεν, Αμερικανός πολίτης από το 2011 με κατοικία στη Βοστώνη, συνελήφθη στις 5 Νοεμβρίου 2024 στο διεθνές αεροδρόμιο του Πεκίνου, τη στιγμή που προετοιμαζόταν να επιστρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες. Είχε ταξιδέψει στην Κίνα για να επισκεφθεί συγγενείς και να δώσει διαλέξεις σε δύο πανεπιστήμια.

Ο Τσεν κατηγορήθηκε επισήμως για κατασκοπεία τον Μάιο του 2025, χωρίς ωστόσο να έχει παραπεμφθεί σε δίκη μέχρι σήμερα. Σύμφωνα με την οικογένειά του, οι κινεζικές Αρχές τον έχουν υποβάλει σε ανάκριση περισσότερες από 100 φορές, με αντικείμενο τις επιστημονικές του έρευνες για τα σεισμικά ίχνη των πυρηνικών δοκιμών της Βόρειας Κορέας.

Το επιστημονικό έργο του σεισμολόγου

Το ερευνητικό αντικείμενο του Γιουλίν Τσεν εστιαζόταν στον εντοπισμό υπόγειων πυρηνικών εκρήξεων και στη διάκρισή τους από σεισμικά φαινόμενα. Μέρος των ερευνών του είχε λάβει χρηματοδότηση από το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών και το Ερευνητικό Εργαστήριο της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ.

Η οργάνωση Global Reach, που εκπροσωπεί την οικογένεια, τονίζει ότι ο επιστήμονας δεν διέθετε ποτέ άδεια πρόσβασης σε διαβαθμισμένα δεδομένα και δεν εμπλέκεται σε απόρρητες δραστηριότητες. Η έρευνά του πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με Κινέζους ακαδημαϊκούς, βασίστηκε σε δημόσια προσβάσιμα στοιχεία και είχε εγκριθεί για δημόσια κυκλοφορία.

«Το να υπονοείται ότι είχε εμπλακεί σε κατασκοπεία είναι τόσο ψευδές όσο και ασύμβατο με τον δημόσιο και συνεργατικό χαρακτήρα του έργου που επιτέλεσε», δήλωσε η σύζυγός του, Γιουφάνγκ Ρονγκ.

Πάνω από 600 μέρες χωρίς επικοινωνία με την οικογένεια

Η Ρονγκ αποκάλυψε ότι δεν έχει καταφέρει να μιλήσει με τον σύζυγό της για περισσότερες από 600 ημέρες. Αμερικανοί διπλωμάτες τον έχουν επισκεφθεί αρκετές φορές, αλλά στις συναντήσεις παρίστανται πάντοτε Κινέζοι αξιωματούχοι, με αποτέλεσμα ο Τσεν να μην μπορεί να εκφραστεί ελεύθερα.

Η οικογένεια υποστηρίζει επίσης ότι ο σεισμολόγος κρατήθηκε αρχικά υπό εξαιρετικά σκληρές συνθήκες, χωρίς επαρκή πρόσβαση σε φάρμακα για τον διαβήτη και άλλα προβλήματα υγείας. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, έχει χάσει κατά τη διάρκεια της κράτησής του περίπου 14 έως 18 κιλά.

Ο χαρακτηρισμός «άδικα κρατούμενος» και η παρέμβαση Τραμπ

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο χαρακτήρισε επισήμως τον Τσεν «άδικα κρατούμενο» στις 19 Μαρτίου 2026, καθιστώντας την απελευθέρωσή του προτεραιότητα για την Ουάσιγκτον. Σύμφωνα με την οικογένεια και οργανώσεις υποστήριξης κρατουμένων, είναι ο μόνος Αμερικανός πολίτης στην Κίνα που φέρει σήμερα επισήμως αυτή την ιδιότητα.

Η οικογένεια αναφέρει ότι ο Ντόναλντ Τραμπ έθεσε το ζήτημα της κράτησης του Τσεν στον Σι Τζινπίνγκ κατά την επίσκεψή του στο Πεκίνο τον Μάιο. Ο Κινέζος πρόεδρος φέρεται να δεσμεύτηκε ότι θα εξετάσει την υπόθεση, χωρίς ωστόσο να υπάρξει καμία συγκεκριμένη εξέλιξη μέχρι σήμερα.

Γιατί η οικογένεια μίλησε τώρα δημόσια

Η σύζυγος του σεισμολόγου εξήγησε ότι αρχικά η οικογένεια είχε επιλέξει τη σιωπή, προκειμένου να δοθεί χρόνος στις διπλωματικές διαβουλεύσεις. Αποφάσισε να μιλήσει ανοιχτά καθώς το Πεκίνο δεν ανταποκρίθηκε στο αίτημα της Ουάσιγκτον για την αποφυλάκισή του.

Η υπόθεση ενδέχεται να επανατεθεί στο πλαίσιο νέων συνομιλιών μεταξύ των δύο ηγετών, καθώς ο Τραμπ έχει προσκαλέσει τον Σι Τζινπίνγκ στην Ουάσιγκτον τον Σεπτέμβριο. Ερωτηθείς σχετικά, ο εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών Λιν Τζιάν δήλωσε ότι οι δικαστικές Αρχές χειρίζονται τις υποθέσεις σύμφωνα με τον νόμο, αρνούμενος ότι στην Κίνα υπάρχει «οποιαδήποτε αποκαλούμενη άδικη κράτηση».

Τα στοιχεία για την υπόθεση δημοσιοποίησε το Reuters, έπειτα από συνομιλίες με τη σύζυγο του Τσεν, Αμερικανούς αξιωματούχους, νομοθέτες και οργανώσεις που στηρίζουν οικογένειες κρατουμένων. Η οικογένεια εκφράζει τον φόβο ότι ο 54χρονος μπορεί να δικαστεί κεκλεισμένων των θυρών και να καταδικαστεί για κατασκοπεία — κατηγορία που στην Κίνα μπορεί να επιφέρει ακόμη και ισόβια κάθειρξη.