Το ψηφιακό ευρώ αναμένεται να τεθεί σε κυκλοφορία έως το 2029, στο πλαίσιο της προσπάθειας της Ευρώπης να ενισχύσει την αυτονομία της στις πληρωμές και να μειώσει την εξάρτησή της από το αμερικανικό δολάριο.

Η Επιτροπή Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκρινε την Τρίτη (23/6) το πολυαναμενόμενο σχέδιο για το ψηφιακό ευρώ, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να περιορίσει την εξάρτησή της από συστήματα πληρωμών που ελέγχονται από αμερικανικές εταιρείες.

Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, οι αμερικανικοί κολοσσοί πληρωμών Visa και Mastercard διαχειρίζονται το 61% των πληρωμών με κάρτα στην ευρωζώνη και σχεδόν το σύνολο των διασυνοριακών συναλλαγών με κάρτα.

Η συζήτηση γύρω από τη χρηματοοικονομική κυριαρχία της Ευρώπης έχει ενταθεί λόγω των αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων και των ανησυχιών για την εξάρτηση της ΕΕ από ξένες υποδομές πληρωμών.

Τι είναι το ψηφιακό ευρώ

Το ψηφιακό ευρώ αποτελεί ένα από τα μέτρα που προωθούνται για την ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης.

Θα πρόκειται για μια ψηφιακή μορφή χρήματος κεντρικής τράπεζας, η οποία θα εκδίδεται και θα υποστηρίζεται από την ΕΚΤ και θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς τα μετρητά και τις υφιστάμενες τραπεζικές υπηρεσίες, χωρίς να τα αντικαθιστά.

Σύμφωνα με την πρόταση, οι καταναλωτές θα μπορούν να διατηρούν ψηφιακά ευρώ σε ειδικό ψηφιακό πορτοφόλι, με ανώτατο όριο κατοχής που δεν έχει ακόμη καθοριστεί.

Το σύστημα θα υποστηρίζει τόσο ηλεκτρονικές όσο και offline πληρωμές και θα προσφέρει υψηλό επίπεδο προστασίας της ιδιωτικότητας, καθώς η ΕΚΤ δεν θα μπορεί να ταυτοποιεί άμεσα τους χρήστες μέσω των δεδομένων των συναλλαγών τους.

Η ΕΚΤ θα παρέχει τη βασική υποδομή, ενώ οι εμπορικές τράπεζες και οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών θα προσφέρουν τις σχετικές υπηρεσίες στους πελάτες τους. Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα αναμένεται να αποζημιώνονται για τη συμμετοχή τους στο σύστημα, ενώ οι έμποροι θα καταβάλλουν προμήθειες που εκτιμάται ότι θα είναι χαμηλότερες από εκείνες των σημερινών συναλλαγών με κάρτα.

Το πώς ακριβώς θα διαμορφωθεί αυτό το μοντέλο αποζημίωσης παραμένει ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα ενόψει των διαπραγματεύσεων με τα κράτη-μέλη της ΕΕ, σύμφωνα με τρεις πηγές που γνωρίζουν τις σχετικές συζητήσεις.

«Χαιρετίζουμε το γεγονός ότι η Επιτροπή Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου συμφώνησε στη θέση της για το πακέτο της ενιαίας νομισματικής πολιτικής, το οποίο θα διασφαλίσει τα μετρητά σε ευρώ ως νόμιμο χρήμα και παράλληλα θα διαμορφώσει το πλαίσιο για το ψηφιακό ευρώ», ανέφερε η ΕΚΤ σε ανακοίνωσή της.

Ποιες άλλες χώρες έχουν ψηφιακό νόμισμα;

Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι η μόνη που αναπτύσσει δημόσιο ψηφιακό νόμισμα. Η Κίνα έχει ήδη εισαγάγει το ψηφιακό γουάν, ενώ η Ρωσία ανακοίνωσε ότι το ψηφιακό ρούβλι θα τεθεί σε λειτουργία τον Σεπτέμβριο του 2026.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες ακολουθούν διαφορετική προσέγγιση. Ο Ντόναλντ Τραμπ εγκατέλειψε τα σχέδια για ένα ψηφιακό νόμισμα κεντρικής τράπεζας που θα εκδιδόταν από τη Federal Reserve και αντ’ αυτού στήριξε την ανάπτυξη των stablecoins - ιδιωτικά εκδιδόμενων κρυπτονομισμάτων που έχουν σχεδιαστεί ώστε να διατηρούν σταθερή αξία.

Δεδομένου ότι η συντριπτική πλειονότητα των stablecoins είναι συνδεδεμένη με το αμερικανικό δολάριο, οι υποστηρικτές τους υποστηρίζουν ότι η τεχνολογία αυτή μπορεί να ενισχύσει τον διεθνή ρόλο του δολαρίου και να διευρύνει τη χρήση του στις διασυνοριακές πληρωμές.

Ωστόσο, ορισμένοι πολιτικοί και πρώην αξιωματούχοι εκτιμούν ότι ένα ψηφιακό δολάριο που θα εκδίδεται από την κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ ενδέχεται να επανέλθει στο προσκήνιο στο μέλλον.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναμένεται να επικυρώσει επισήμως τη θέση της επιτροπής κατά τη συνεδρίαση της ολομέλειας στο Στρασβούργο στις αρχές Ιουλίου.

Στη συνέχεια θα ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις με τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ, με στόχο την επίτευξη οριστικής συμφωνίας πριν από το τέλος του έτους.

Με πληροφορίες από euronews.com