Την απόσυρση περίπου 5.000 Αμερικανών στρατιωτών από τη Γερμανία εντός ενός έτους ανακοίνωσε την Παρασκευή (01/5) το Πεντάγωνο.

Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, η απόφαση έρχεται στον απόηχο των δηλώσεων του Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος είχε πει σε ομιλία του σε λύκειο πως το Ιράν «ταπείνωσε» τις ΗΠΑ, γεγονός που προκάλε τις έντονες αντιδράσεις του Ντόναλντ Τραμπ.

«Προβλέπουμε ότι η απόσυρση θα ολοκληρωθεί τους επόμενους έξι με δώδεκα μήνες», εκτίμησε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Άμυνας Σον Παρνέλ. Περισσότεροι από 36.000 Αμερικανοί στρατιώτες σταθμεύουν στη Γερμανία, σύμφωνα με επίσημη καταμέτρηση που ολοκληρώθηκε στο τέλος του 2025.

Ο Γερμανός καγκελάριος εκτίμησε τη Δευτέρα ότι «οι Αμερικανοί προφανώς δεν έχουν καμία στρατηγική» στο Ιράν και ότι η Τεχεράνη «ταπεινώνει» τη ισχυρότερη παγκόσμια δύναμη.

«Πιστεύει ότι δεν πειράζει το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Δεν ξέρει τι λέει», απάντησε ο Τραμπ την Τρίτη.

Την επομένη ο Αμερικανός πρόεδρος έγραψε ότι η Ουάσινγκτον «έχει αρχίσει να μελετά και να εξετάζει την πιθανή μείωση» της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Γερμανία. «Μια απόφαση θα ληφθεί πολύ σύντομα», είχε υποσχεθεί.

Αντιδράσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ

Δημοκρατικοί βουλευτές και γερουσιαστές επέκριναν χθες την ανακοίνωση του Πενταγώνου.

«Πρέπει να σταθούμε ενωμένοι με τους συμμάχους μας, όχι να σαμποτάρουμε τα συμφέροντα ασφαλείας ο ένας του άλλου για μικροπρεπείς κακίες», δήλωσε η γερουσιαστής Τζιν Σαχίν. Ο συνάδελφός της Τζακ Ριντ κάλεσε τον Ντόναλντ Τραμπ να αναιρέσει αυτήν την απόφαση, την οποία χαρακτήρισε «σοβαρό λάθος».

«Η μείωση της στρατιωτικής μας παρουσίας στην Ευρώπη σε μια περίοδο που οι ρωσικές δυνάμεις συνεχίζουν να επιτίθενται αδιάκοπα στην Ουκρανία και να παρενοχλούν τους συμμάχους μας στο ΝΑΤΟ είναι ένα ανεκτίμητο δώρο για τον Βλαντιμίρ Πούτιν και υποδηλώνει ότι οι αμερικανικές δεσμεύσεις προς τους συμμάχους μας εξαρτώνται από τη διάθεση του προέδρου», πρόσθεσε ο Δημοκρατικός γερουσιαστής.

Εξετάζει μείωση και σε Ισπανία και Ιταλία

Εκτός από τη Γερμανία ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι εξετάζει επίσης τη μείωση του αριθμού των αμερικανικών δυνάμεων που σταθμεύουν στην Ιταλία και την Ισπανία.

«Ίσως, θα το κάνω αναμφίβολα. Γιατί δεν θα έπρεπε;», απάντησε όταν ρωτήθηκε σχετικά για το ενδεχόμενο. «Η Ιταλία δεν προσέφερε καμία βοήθεια και η Ισπανία είναι φρικτή, απολύτως φρικτή», πρόσθεσε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Στα τέλη του 2025 στάθμευαν στην Ιταλία 12.662 Αμερικανοί στρατιώτες και στην Ισπανία 3.814, σύμφωνα με επίσημη καταμέτρηση.

Η ΕΕ τόνισε την Πέμπτη ότι η παρουσία αμερικανικών στρατευμάτων στην Ευρώπη «εξυπηρετεί επίσης τα συμφέροντα των ΗΠΑ στο πλαίσιο των παγκόσμιων δράσεών τους».

Ποια η επίπτωση στην ευρωπαϊκή ασφάλεια και ποιο το κόστος για τις ΗΠΑ

Παρά τη συμβολική και πολιτική βαρύτητα της απόφασης, αρκετοί αναλυτές εκτιμούν ότι οι άμεσες επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή ασφάλεια θα είναι περιορισμένες. Η αποχώρηση αφορά μέρος των ενισχύσεων που είχαν αναπτυχθεί μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022 και δεν αλλάζει δραστικά τη συνολική ισορροπία δυνάμεων.

Επιπλέον, τα τελευταία χρόνια οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν αυξήσει τις αμυντικές τους δαπάνες και ενισχύουν τις στρατιωτικές τους δυνατότητες, σε μια προσπάθεια να μειώσουν την εξάρτησή τους από τις ΗΠΑ.

Ωστόσο, το μήνυμα που εκπέμπεται είναι πιο σύνθετο: η αμερικανική δέσμευση στην ευρωπαϊκή ασφάλεια δεν θεωρείται πλέον δεδομένη. Αυτό ενδέχεται να ενισχύσει τις φωνές υπέρ της «στρατηγικής αυτονομίας» της Ευρώπης, αλλά και να δημιουργήσει ανησυχίες για την αξιοπιστία της αποτρεπτικής ισχύος του ΝΑΤΟ.

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, οι αμερικανικές δυνάμεις στην Ευρώπη «δεν αποτελούν φιλανθρωπική προσφορά προς αχάριστους Ευρωπαίους», αλλά βασικό εργαλείο της παγκόσμιας στρατιωτικής ισχύος της Ουάσιγκτον. Σύμφωνα με τον ίδιο, η συμφωνία είναι ξεκάθαρη: οι Ηνωμένες Πολιτείες συμβάλλουν στην άμυνα της Ευρώπης και οι ευρωπαϊκές χώρες προσφέρουν τις απαραίτητες υποδομές για τις αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις διεθνώς.

Θεωρητικά, η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να μεταφέρει μέρος των στρατευμάτων της σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, καθώς σήμερα διατηρεί περίπου 13.000 στρατιώτες στην Ιταλία, 10.000 στο Ηνωμένο Βασίλειο και 4.000 στην Ισπανία. Ωστόσο, βάσει του αμερικανικού νόμου για τον αμυντικό προϋπολογισμό του 2026, η συνολική στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στην Ευρώπη δεν μπορεί να πέσει μόνιμα κάτω από τους 75.000 στρατιώτες.

Αναλυτές άμυνας επισημαίνουν πάντως ότι μια ουσιαστική αποδυνάμωση στρατηγικών βάσεων όπως η Ράμσταϊν και οι στρατιωτικές εγκαταστάσεις στη Στουτγάρδη, οι οποίες έχουν εξελιχθεί επί δεκαετίες σε κομβικά κέντρα επιχειρήσεων του αμερικανικού Πενταγώνου, θα είχε σοβαρό κόστος για την παγκόσμια επιχειρησιακή δυνατότητα των Ηνωμένων Πολιτειών.