Η Νεάπολη είναι μια συνοικία του κέντρου που συχνά θεωρείται λανθασμένα ως περιοχή των Εξαρχείων. Πως θα μπορούσε άλλωστε καθώς η Νεάπολη είναι τουλάχιστον μια 20ετια «γηραιότερη» από τα Εξάρχεια...

Εκτείνεται από την οδό Ακαδημίας μέχρι και την οδό Αλεξάνδρας και από τους πρόποδες του Λυκαβηττού μέχρι και τα Εξάρχεια. Η κεντρική οδός της είναι η Χαριλάου Τρικούπη (αποτελεί και το σύνορό της με τα Εξάρχεια) που κάποτε ονομαζόταν οδός Πινακωτών, αλλά από το 1906 κιόλας άλλαξε το όνομά της προς τιμήν του πρωθυπουργού και εθνικού ευεργέτη.

Ονομάστηκε Νεάπολη γιατί πρόκειται για την οικιστική επέκταση της παλιάς πόλης στην Νέα. Εξού και το Νέα Πόλη, δηλαδή Νεάπολη. Με την δημιουργία της νέας πόλης, επί Όθωνα ακόμα, το δυτικό μέρος ονομάστηκε Μεταξουργείο, λόγω του εργοστασίου επεξεργασίας μεταξιού που λειτουργούσε στην περιοχή, και το ανατολικό ονομάστηκε Νεάπολη.

Η Νεάπολη χτίστηκε στα μέσα του 19ου αιώνα, από χτιστάδες που βρέθηκαν στην Αθήνα αναζητώντας μια καλύτερη ζωή. Τα οικόπεδα της Νεάπολης ήταν τότε εκτός σχεδίου πόλεως, οπότε στράφηκαν σε αυτά που ήταν εκ των πραγμάτων φθηνότερα. Η φυσιογνωμία της περιοχής την παλαιότερη εποχή αποτελείτο από πιο κοντά σπίτια, μονοκατοικίες στην πλειονότητά τους, αν και τις τελευταίες δεκαετίες, έχουν χτιστεί αρκετές πολυκατοικίες. Όμως το ύψωμα πάνω στο οποίο βρίσκεται η οικιστική συνοικία της Νεάπολης, βοήθησε ώστε να μην χαλάσει η περιοχή, κρατώντας τον παλιό χαρακτήρα της.

Η Νεάπολη είναι ξακουστή για τους ανθρώπους των γραμμάτων τους οποίους είχε «φιλοξενήσει» κατά το παρελθόν. Ο Κωστής Παλαμάς είχε το φιλολογικό του σαλόνι στην οδό Πινακωτών, την σημερινή Χαριλάου Τρικούπη, στο οποίο σύχναζε ένας από τους μεγαλύτερος Έλληνες λόγιους, ο Κωνσταντίνος Τσάτσος. Επίσης στην περιοχή, συνήθιζε να τριγυρίζει ο Οδυσσέας Ελύτης και πολλοί άλλοι άνθρωποι των γραμμάτων.

Η Νεάπολη λεγόταν για πολλά χρόνια «προάστιον», επειδή ήταν το σύνορο της νέας πόλης. Έτσι λεγόταν και η τότε κεντρική οδός της συνοικίας που σήμερα την γνωρίζουμε ως Εμμανουήλ Μπενάκη. Με την πάροδο του χρόνου και με το το τέλος της οθωνικής περιόδου, ενσωματώθηκε πλήρως στην παλιά πόλη και οι τιμές των οικοπέδων της ανέβηκαν. Παραμένει πιο ακριβή περιοχή μέχρι και σήμερα, σε σχέση πάντα με τις γειτονικές της περιοχές (αν εξαιρέσεις το Κολωνάκι).

Από τα παλιά χρόνια, η πλειονότητα των κατοίκων ήταν φοιτητές που έρχονταν στην Αθήνα για σπουδές και είτε νοίκιαζαν ένα δωμάτιο είτε έμπαιναν οικότροφοι σε κάποιο σπίτι. Η θέση της αλλά και η όμορφη αισθητική της, ευνοούσε τις μετακινήσεις στο κέντρο. Σιγά σιγά, η Νεάπολη έγινε κατοικία καλλιτεχνικού και φιλολογικού κόσμου, καθώς ανάμεσα στους κατοίκους της υπάρχουν πολλοί ηθοποιοί, δημοσιογράφοι και συγγραφείς.

Η γειτονιά παραμένει εμφανώς πιο αραιοκατοικημένη σε σχέση με τις γύρω περιοχές κυρίως λόγω των χαμηλών κτισμάτων αλλά και για τον λόγο ότι βρίσκεται δίπλα στον Λυκαβηττό, στο Πεδίο του Άρεως και στον λόφο του Στρέφη. Είναι σχεδόν δίπλα από όλες τις περιοχές του κέντρου, ενώ τα μεζεδοπωλεία και τα μπαράκια της αποτελούν δημοφιλή προορισμό για όλες τις ηλικίες. 

Η Νεάπολη, που έχει κρατήσει τον νεοκλασική της αισθητική στης περισσότερες γωνιές της, είναι ένα «προάστιο» στο κέντρο της Αθήνας που συχνά επισκιάζεται από τα γειτονικά της Εξάρχεια, με πολύ κόσμο να νομίζει πως πρόκειται για την ίδια συνοικία. Όμως η Νεάπολη έχει τον δικό της χαρακτήρα...