E-Daily

28 Οκτωβρίου 1940: Το «ΟΧΙ» της Ελλάδας στην Ιταλία

To «Αλβανικό Έπος»

Γράφει ο ΠΕΤΡΟΣ ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ

28/10/2019 | 00:13

Ήταν 3 τα ξημερώματα 28ης Οκτωβρίου, όταν ο Ιταλός πρέσβης στην Αθήνα επέδωσε τελεσίγραφο στον δικτάτορα Ιωάννη Μεταξά, με το οποίο ο Μπενίτο Μουσολίνι απαιτούσε από την Ελλάδα να μην εμποδίσει την Ιταλία από το να εισβάλλει στην χώρα και να καταλάβει κάποιες στρατηγικές θέσεις που θεωρούσε σημαντικές.

Η απόφαση της Ιταλίας είχε παρθεί από τις 15 Οκτωβρίου, όταν ο Μουσολίνι έφερε την πρόταση στο Ιταλικό Πολεμικό Συμβούλιο και το οποίο την ενέκρινε, παρά τις αρκετές αντιρρήσεις για το «πρόχειρο» του σχεδιασμού. Ο Μουσολίνι μετά την συμμαχία του με τον Χίτλερ, ήθελε να του αποδείξει ότι ο ιταλικός στρατός μπορεί να καταφέρει μια επιτυχημένη επίθεση, παρόλο που ο δικτάτορας της Γερμανίας, είχε εκφράσει τις επιφυλάξεις του για μια επίθεση στην Ελλάδα.

Αρχικά η επίθεση είχε σχεδιαστεί για την 26η Οκτωβρίου αλλά ο Μουσολίνι την μετέθεσε για την 28η Οκτωβρίου, ώστε να συμπέσει με την επέτειο την «πορείας προς την Ρώμη», που είχε φέρει τον ίδιο και το κόμμα των φασιστών στην εξουσία.

Η πληροφορία για επίθεση είχε φτάσει στην Ελλάδα από τις 25 Οκτωβρίου, με τον Μεταξά να ενημερώνει το υπουργικό συμβούλιο. Συγχρόνως, διαβεβαίωσε τους υπουργούς πως η προπαρασκευή των ελληνικών στρατευμάτων ήταν ικανοποιητική, αν και η Ελλάδα ήταν σχεδόν ανοχύρωτη στα σύνορα με την Αλβανία, μιας και όλη η προσοχή και το βάρος είχε δοθεί στα σύνορα με την Βουλγαρία.

Ο Ιωάννης Μεταξάς

Το βράδυ της 27ης Οκτωβρίου, το Ιταλικό Πρακτορείο Ειδήσεων εξαπολύει επίθεση εναντίον της Ελλάδας. Η απάντηση από το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων ήταν άμεση. Η Ελλάδα βρισκόταν σε επιφυλακή. Ο Αλέξανδρος Παπάγος, αρχηγός του ΓΕΣ εκείνη την εποχή, επικοινωνεί με τα ελληνοαλβανικά σύνορα. Η επίθεση είναι θέμα ωρών.

Στις 3 το πρωί έρχονται τα άσχημα μαντάτα. Ο πρέσβης Εμανουέλε Γκράτσι συναντιέται με τον Μεταξά και του επιδίδει το τελεσίγραφο. Έδωσε διορία τριών ωρών για απάντηση. Ο Μεταξάς δεν το σκέφτηκε πολύ. «Alors, c'est la guerre» («Λοιπόν, έχουμε πόλεμο»), ήταν η φράση στα Γάλλικα που χρησιμοποίησε, για να πει το «ΟΧΙ» στους Ιταλούς κατακτητές.

Οι Ιταλοί περίμεναν αυτή την απάντηση, οπότε αποφάσισαν να μην περιμένουν την εκπνοή της διορίας. Η εντολή για επίθεση δόθηκε στις 5 το πρωί. Εισέβαλλαν σε τομείς της Πίνδου και της Ηπείρου, καθώς και στην ΒΔ Μακεδονία. Ο Ιταλός αρχιστράτηγος είχε στην διάθεσή του 135.000 στρατιώτες, ενώ ο Αλέξανδρος Παπάγος μόλις 35.000.

Το «ΟΧΙ» έγινε δεκτό με ενθουσιασμό από τους Έλληνες, οι οποίοι ξύπνησαν με τις σειρήνες στις 6 το πρωί και βγήκαν στους δρόμους με τις ελληνικές σημαίες ανά χείρας. Στις 9:30 ξεκινούν οι πρώτοι βομβαρδισμοί. Τατόι, Πειραιάς, διώρυγα της Κορίνθου και η ναυτική βάση της Πρέβεζας βομβαρδίζονται χωρίς ανθρώπινες απώλειες, ενώ στον βομβαρδισμό της Πάτρας υπάρχουν νεκροί.

Η απόφαση της Ελλάδας να αντισταθεί προκάλεσε θαυμασμό, ιδίως από την πλευρά της Μεγάλης Βρετανίας, η οποία ήταν και η πρώτη που ειδοποιήθηκε μετά το «ΟΧΙ». Ο διεθνής τύπος δεν «τσιγκουνεύτηκε» τα διθυραμβικά σχόλια, ιδιαιτέρως ο τουρκικός.

Μετά το περήφανο «ΟΧΙ» των Ελλήνων, ακολούθησε η σύγκρουση με τις ιταλικές δυνάμεις στο αλβανικό μέτωπο (όπου είχαν και την βοήθεια του ντόπιου πληθυσμού) και η μεγάλη νίκη των Ελλήνων, που έμεινε στην ιστορία ως το «Αλβανικό Έπος». Στις 28 Οκτωβρίου του 1940, η Ελλάδα εισέρχεται στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, τον πιο αιματηρό πόλεμο στην ιστορία της ανθρωπότητας.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Το χωριό‑φάντασμα της Ελλάδας που εγκαταλείφθηκε, αλλά κάτι εκεί δεν σταμάτησε ποτέ να λειτουργεί

E-Daily 3.Left 12.06.2026
Στις ανατολικές ακτές του Αμβρακικού Κόλπου, ένας οικισμός-φάντασμα κρατά ζωντανή τη μνήμη του με έναν απρόσμενο τρόπο

Δεν θέλουμε πια ξαπλώστρα; Γιατί οι Έλληνες εγκαταλείπουν τα νησιά και ανακαλύπτουν ξανά τα βουνά

E-Daily 3.Left 12.06.2026
Από τα beach bars στα ποτάμια και από τα ακτοπλοϊκά-σοκ στα πέτρινα χωριά: η μεγάλη στροφή των καλοκαιρινών διακοπών έχει ήδη ξεκινήσει

Η μάχη για τον δημόσιο χώρο και το μεγάλο πρόβλημα με τις ομπρέλες στη Χαλκιδική

E-Daily 3.Left 12.06.2026
Στο μικροσκόπιο η αυθαίρετη «κράτηση» θέσεων

Νέα έρευνα: Έχουμε τους πιο κακοπληρωμενους εκπαιδευτικους στην ευρωπη

E-Daily 3.Left Χτες
Πτυχιούχοι με τεράστια ευθύνη, αλλά από τους χαμηλότερους μισθούς στην Ευρώπη – Τι αποκαλύπτουν τα στοιχεία για τους Έλληνες εκπαιδευτικούς

Οι πιο γοητευτικοί άντρες για το 2026: Η λίστα που προκάλεσε αντιδράσεις και η θέση‑έκπληξη της Ελλάδας

E-Daily 3.Left Χτες
Μια νέα διεθνής κατάταξη για το 2026 επιχειρεί να ορίσει πού ζουν οι πιο όμορφοι άντρες του πλανήτη - και τα ευρήματά της έχουν ήδη πυροδοτήσει έντονο διάλογο.

Η γυναίκα που οραματίστηκε έναν κόσμο χωρίς ανδρική κυριαρχία – Έναν αιώνα πριν ο φεμινισμός γίνει μόδα

E-Daily 3.Left Χτες
Η Μπεγκούμ Ροκέγια τόλμησε να φανταστεί μια κοινωνία όπου οι γυναίκες κυβερνούν και μορφώνονται, σε εποχή που οι περισσότερες δεν είχαν καν δικαίωμα φωνής.

Μουντιάλ 2026: Οι μόλις 8 χώρες που έχουν κατακτήσει τα 22 προηγούμενα τρόπαια

E-Daily 3.Left Χτες
Η μεγαλύτερη έκπληξη, λοιπόν, του 23ου Μουντιάλ θα είναι να το κατακτήσει μια ομάδα που δεν το έχει καταφέρει στο παρελθόν

Η «εξέγερση των φλαμίνγκο» στην Αλβανία ‑ Γιατί κατέβηκαν στους δρόμους;

E-Daily 3.Left Χτες
Τα φλαμίνγκο ως σύμβολο της αντίστασης

Το πιο ακριβό σπίτι της Βρετανίας μένει άδειο – Εκτός από έναν άστεγο που ζει στη βεράντα του

E-Daily 3.Left Χτες
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά και ακριβά ακίνητα του Ηνωμένου Βασιλείου