E-Daily

28 Οκτωβρίου 1940: Το «ΟΧΙ» της Ελλάδας στην Ιταλία

To «Αλβανικό Έπος»

Γράφει ο ΠΕΤΡΟΣ ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ

28/10/2019 | 00:13

Ήταν 3 τα ξημερώματα 28ης Οκτωβρίου, όταν ο Ιταλός πρέσβης στην Αθήνα επέδωσε τελεσίγραφο στον δικτάτορα Ιωάννη Μεταξά, με το οποίο ο Μπενίτο Μουσολίνι απαιτούσε από την Ελλάδα να μην εμποδίσει την Ιταλία από το να εισβάλλει στην χώρα και να καταλάβει κάποιες στρατηγικές θέσεις που θεωρούσε σημαντικές.

Η απόφαση της Ιταλίας είχε παρθεί από τις 15 Οκτωβρίου, όταν ο Μουσολίνι έφερε την πρόταση στο Ιταλικό Πολεμικό Συμβούλιο και το οποίο την ενέκρινε, παρά τις αρκετές αντιρρήσεις για το «πρόχειρο» του σχεδιασμού. Ο Μουσολίνι μετά την συμμαχία του με τον Χίτλερ, ήθελε να του αποδείξει ότι ο ιταλικός στρατός μπορεί να καταφέρει μια επιτυχημένη επίθεση, παρόλο που ο δικτάτορας της Γερμανίας, είχε εκφράσει τις επιφυλάξεις του για μια επίθεση στην Ελλάδα.

Αρχικά η επίθεση είχε σχεδιαστεί για την 26η Οκτωβρίου αλλά ο Μουσολίνι την μετέθεσε για την 28η Οκτωβρίου, ώστε να συμπέσει με την επέτειο την «πορείας προς την Ρώμη», που είχε φέρει τον ίδιο και το κόμμα των φασιστών στην εξουσία.

Η πληροφορία για επίθεση είχε φτάσει στην Ελλάδα από τις 25 Οκτωβρίου, με τον Μεταξά να ενημερώνει το υπουργικό συμβούλιο. Συγχρόνως, διαβεβαίωσε τους υπουργούς πως η προπαρασκευή των ελληνικών στρατευμάτων ήταν ικανοποιητική, αν και η Ελλάδα ήταν σχεδόν ανοχύρωτη στα σύνορα με την Αλβανία, μιας και όλη η προσοχή και το βάρος είχε δοθεί στα σύνορα με την Βουλγαρία.

Ο Ιωάννης Μεταξάς

Το βράδυ της 27ης Οκτωβρίου, το Ιταλικό Πρακτορείο Ειδήσεων εξαπολύει επίθεση εναντίον της Ελλάδας. Η απάντηση από το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων ήταν άμεση. Η Ελλάδα βρισκόταν σε επιφυλακή. Ο Αλέξανδρος Παπάγος, αρχηγός του ΓΕΣ εκείνη την εποχή, επικοινωνεί με τα ελληνοαλβανικά σύνορα. Η επίθεση είναι θέμα ωρών.

Στις 3 το πρωί έρχονται τα άσχημα μαντάτα. Ο πρέσβης Εμανουέλε Γκράτσι συναντιέται με τον Μεταξά και του επιδίδει το τελεσίγραφο. Έδωσε διορία τριών ωρών για απάντηση. Ο Μεταξάς δεν το σκέφτηκε πολύ. «Alors, c'est la guerre» («Λοιπόν, έχουμε πόλεμο»), ήταν η φράση στα Γάλλικα που χρησιμοποίησε, για να πει το «ΟΧΙ» στους Ιταλούς κατακτητές.

Οι Ιταλοί περίμεναν αυτή την απάντηση, οπότε αποφάσισαν να μην περιμένουν την εκπνοή της διορίας. Η εντολή για επίθεση δόθηκε στις 5 το πρωί. Εισέβαλλαν σε τομείς της Πίνδου και της Ηπείρου, καθώς και στην ΒΔ Μακεδονία. Ο Ιταλός αρχιστράτηγος είχε στην διάθεσή του 135.000 στρατιώτες, ενώ ο Αλέξανδρος Παπάγος μόλις 35.000.

Το «ΟΧΙ» έγινε δεκτό με ενθουσιασμό από τους Έλληνες, οι οποίοι ξύπνησαν με τις σειρήνες στις 6 το πρωί και βγήκαν στους δρόμους με τις ελληνικές σημαίες ανά χείρας. Στις 9:30 ξεκινούν οι πρώτοι βομβαρδισμοί. Τατόι, Πειραιάς, διώρυγα της Κορίνθου και η ναυτική βάση της Πρέβεζας βομβαρδίζονται χωρίς ανθρώπινες απώλειες, ενώ στον βομβαρδισμό της Πάτρας υπάρχουν νεκροί.

Η απόφαση της Ελλάδας να αντισταθεί προκάλεσε θαυμασμό, ιδίως από την πλευρά της Μεγάλης Βρετανίας, η οποία ήταν και η πρώτη που ειδοποιήθηκε μετά το «ΟΧΙ». Ο διεθνής τύπος δεν «τσιγκουνεύτηκε» τα διθυραμβικά σχόλια, ιδιαιτέρως ο τουρκικός.

Μετά το περήφανο «ΟΧΙ» των Ελλήνων, ακολούθησε η σύγκρουση με τις ιταλικές δυνάμεις στο αλβανικό μέτωπο (όπου είχαν και την βοήθεια του ντόπιου πληθυσμού) και η μεγάλη νίκη των Ελλήνων, που έμεινε στην ιστορία ως το «Αλβανικό Έπος». Στις 28 Οκτωβρίου του 1940, η Ελλάδα εισέρχεται στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, τον πιο αιματηρό πόλεμο στην ιστορία της ανθρωπότητας.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Το «φαινόμενο Scully»: Η τηλεοπτική ηρωίδα που έστειλε χιλιάδες γυναίκες στα εργαστήρια

Νέα Εποχή 06.02.2026
Πώς μια πράκτορας του FBI άλλαξε για πάντα τον τρόπο που τα κορίτσια βλέπουν την επιστήμη

Τα gadgets χειροτερεύουν και ακριβαίνουν – και να τι φταίει για αυτό

Νέα Εποχή 06.02.2026
Γιατί το νέο κινητό σου κοστίζει περισσότερο και κάνει λιγότερα

Ποια ιστορική εφημερίδα απολύει σωρηδόν τους υπαλλήλους της μέσω... Zoom

Νέα Εποχή 06.02.2026
Περικοπές, κλείσιμο τμημάτων και αντιδράσεις

Το σνακ που έσωσε τα σινεμά: Πώς το ποπ κορν έγινε συνώνυμο της μεγάλης οθόνης

Stories 06.02.2026
Από ιερή τροφή των αρχαίων πολιτισμών και «βρόμικο» street food, στο πιο κερδοφόρο και αγαπημένο συνοδευτικό της κινηματογραφικής εμπειρίας

Το θρυλικό κατάστημα της Πλάκας που έφερε το punk στην Ελλάδα και έγινε στάση για ροκ σταρ μετά την Ακρόπολη

Stories 06.02.2026
Το σημείο όπου η Αθήνα των ’70s και ’80s φόρεσε δέρμα και ταυτότητα, έγινε δεύτερη στάση μετά την Ακρόπολη και κράτησε το punk ζωντανό μέχρι σήμερα.

Αυτοί είναι οι τρεις βαρόνοι των ναρκωτικών της Κολομβίας που αναζητούν οι ΗΠΑ

Stories 06.02.2026
Πρόκειται για τους ηγέτες οργανώσεων που, παρά τις διαφορετικές ιδεολογικές τους αφετηρίες, αποτελούν τους κύριους τροφοδότες της παγκόσμιας αγοράς κοκαΐνης

Τα περιστέρια ‑ κατάσκοποι της Μόσχας

Stories 06.02.2026
Κυβερνο-περιστέρια πάνω από υποδομές

Ο μηχανικός από την Ελλάδα που έγινε viral ξεναγός στη Νέα Υόρκη


ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Rec Mode 06.02.2026
O Αγγελής Νάννος μας περιγράφει την πορεία του από τη Δράμα ως την άκρη του κόσμου

Όταν οι Beatles πήγαν να αγοράσουν ελληνικό νησί σε σχήμα κιθάρας

Stories Χτες
Το καλοκαίρι του 1967, η ψυχεδέλεια, η Ελλάδα και το σχέδιο που έμεινε για πάντα… μια ωραία ιδέα

Το εστιατόριο που δεν έχει μενού εδώ και 60 χρόνια ‑ Κι όμως έχει πάντα τεράστια ουρά

Νέα Εποχή Χτες
Στο Παρίσι υπάρχει ένα μπιστρό που σερβίρει μόνο ένα πιάτο και έχει γίνει παγκόσμιος γαστρονομικός μύθος

«Longevity Economy»: Ποιοι είναι οι Biohackers που θέλουν να ζήσουν 150 χρόνια

Stories Χτες
Από το «χακάρισμα» στην καθολική πρόσβαση