Σχέδιο «εξειδικευμένου» δημοσιονομικού κόφτη ο οποίος, εφόσον ενεργοποιηθεί θα οδηγεί σε αυτόματο «κούρεμα» των υφιστάμενων συντάξεων αλλά και σε ψαλίδισμα του αφορολογήτου φέρεται να επεξεργάζεται η κυβέρνηση σε μια προσπάθεια να «ξεκολλήσει» η διαπραγμάτευση.

Το κούρεμα των συντάξεων σε περίπτωση που δεν θα επιτευχθούν οι δημοσιονομικοί στόχοι, το έχει ήδη αποδεχτεί η ελληνική πλευρά καθώς κάτι τέτοιο αναφέρεται ρητά στην πρόσφατη επιστολή Τσακαλώτου για το θέμα της «13ης σύνταξης». Μένει να φανεί αν ο «κόφτης» θα εμπλουτιστεί και με το αφορολόγητο.

Η διαφορά του συγκεκριμένου σχεδίου με την άμεση νομοθέτηση της μείωσης του αφορολογήτου ή της περικοπής των συντάξεων, έχει να κάνει με το ότι οι Έλληνες βουλευτές δεν θα κληθούν να ψηφίσουν ένα συγκεκριμένο μέτρο (π΄χ τη μείωση της έκπτωσης φόρου στα 1500 ευρώ που θα φέρει επιβαρύνσεις 400-500 ευρώ ετησίως σε όλους τους μισθωτούς και στους συνταξιούχους της χώρας) αλλά μια διάταξη η οποία θα ορίζει ότι σε περίπτωση απόκλισης από τους δημοσιονομικούς στόχους, τότε θα περικόπτεται η έκπτωση φόρου σε τέτοιο βαθμό ώστε να καλύπτεται το δημοσιονομικό κενό.

Δύσκολη η συμφωνία τον Ιανουάριο

Σε κάθε περίπτωση, εξαιρετικά περιορισμένες είναι πλέον οι πιθανότητες για επίτευξη συμφωνίας με τους δανειστές μέσα στον Ιανουάριο καθώς ακόμη και αρμόδιες κυβερνητικές πηγές εμφανίζονται πλέον –κυρίως σε κατ’ ιδίαν συνομιλίες- να μεταθέτουν τις ελπίδες για κατ’ αρχήν συμφωνία για το τέλος Φεβρουάριου. Ουσιαστικά, η καινούργια ημερομηνία ορόσημο είναι η συνεδρίαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στις αρχές Μαρτίου.

Μέχρι τότε, η ελληνική πλευρά θέλει να εξασφαλίσει τις προϋποθέσεις ώστε το ΔΣ της ΕΚΤ να εγκρίνει την ένταξη των ελληνικών ομολόγων στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης. Ο στόχος αυτός, μόνο εύκολος δεν είναι καθώς η ΕΚΤ έχει ξεκαθαρίσει ότι εκτός από την ολοκλήρωση της β’ αξιολόγησης θέλει και περαιτέρω εξειδίκευση των μεσοπρόθεσμων μέτρων για το χρέος ώστε η έκθεση βιωσιμότητας να δείξει ότι το ελληνικό χρέος μπορεί να καταστεί βιώσιμο.

Τα ραντεβού με Σαπέν και Μοσκοβισί

Από τη σημερινή κρίσιμη συνεδρίαση του Euroworking Group, η ελληνική πλευρά θέλει να εξασφαλίσει μια δέσμευση για επάνοδο των επικεφαλής του κουαρτέτου στην Αθήνα ώστε «να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις εκεί από όπου ξεκίνησαν». Το ίδιο αίτημα αναμένεται να μεταφέρει και στον Γάλλο υπουργό Οικονομικών σήμερα το απόγευμα ο Ευκλείδης Τσακαλώτος ο οποίος μεταβαίνει σήμερα στο Παρίσι και αύριο στις Βρυξέλλες προκειμένου στις συναντήσεις με Σαπέν και Μοσκοβισί να βρει δύο «συμμάχους» στο αίτημα για επανέναρξη των διαβουλεύσεων.

Το πρόβλημα βέβαια για την ελληνική πλευρά, δεν είναι μόνο να έρθει το κουαρτέτο στην Αθήνα για να κλείσουν τα προαπαιτούμενα της β’ αξιολόγησης (με έμφαση στο δημοσιονομικό κενό του 2018 αλλά και στα εργασιακά). Το πρόβλημα συνίσταται στο να βρεθεί κοινά αποδεκτή λύση για τον ρόλο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου στο ελληνικό πρόγραμμα.

Λίγες ημέρες πριν από την ορκωμοσία Trump στις ΗΠΑ –στοιχεία που με βάση αρμόδια κυβερνητικά στελέχη μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο για το ελληνικό ζήτημα και όχι κατ’ ανάγκη θετικό- διέξοδος προκειμένου να μπει το ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα χωρίς να υποχρεωθεί η ελληνική πλευρά σε άτακτη υποχώρηση δεν έχει βρεθεί. Τα στελέχη του ΔΝΤ έχουν καταστήσει σαφές ότι αν Ελλάδα και Ευρωπαίοι συμφωνήσουν σε πρωτογενή πλεονάσματα 3,5% για μετά το 2018, τότε το ΔΝΤ θα αξιώσει την εδώ και τώρα θέσπιση μέτρων 4,2 δις. ευρώ για την περίοδο μετά το 2019 με έμφαση στη μείωση του αφορολογήτου αλλά και στο επίπεδο των υφιστάμενων συντάξεων.

Μέχρι τώρα, η ελληνική κυβέρνηση εμφανιζόταν ανυποχώρητη όσον αφορά στα δύο θέματα (αφορολόγητο και συντάξεις). Δεν αποκλείεται όμως να χρειαστούν τελικώς υποχωρήσεις πόσο μάλλον που ο χρόνος δεν λειτουργεί υπέρ της ελληνικής πλευράς. Όπως και το 2015, μήνα με τον μήνα οι συνθήκες για την ελληνική οικονομία θα γίνονται ολοένα και πιο ασφυκτικές κάτι που αρχικά θα φανεί με πάγωμα των δημοσίων δαπανών και αύξηση της αβεβαιότητας. Όπως ακριβώς και το 2015, έτσι και φέτος, η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να διαπραγματεύεται μέχρι τον Ιούνιο καθώς δυνατότητα αποπληρωμής των δανειακών υποχρεώσεων ειδικά του Ιουλίου, δεν υπάρχει.

Η ελληνική πλευρά, θα προβάλει την πρόταση Τσακαλώτου σύμφωνα με την οποία ναι μεν η Ελλάδα θα αποδεχτεί την δέσμευση για εμφάνιση πρωτογενών πλεονασμάτων της τάξεως του 3,5% του ΑΕΠ με τη διαφορά ότι η μια μονάδα θα πρέπει να διατεθεί για την τόνωση της ανάπτυξης (και κατά κύριο λόγο στη μείωση των φορολογικών συντελεστών των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

Σε αυτό το πλαίσιο, και εφόσον γίνει αποδεκτή η πρόταση της ελληνικής πλευράς, θα μπορούσε να «χωρέσει» και η μείωση του αφορολογήτου στην λογική της διεύρυνσης της φορολογικής βάσης. Φαίνεται όμως ότι πολύ δύσκολα θα γίνει αποδεκτή η πρόταση της ελληνικής πλευράς. Και αυτό διότι, ειδικά οι Γερμανοί έχουν εκτιμήσει ότι οποιοσδήποτε δημοσιονομικός στόχος πέραν του 3,5% θα υποχρεώσει τον ESM να προχωρήσει σε νέο δάνειο προς την Ελλάδα προκειμένου να καλυφθούν τα ελλείμματα που θα προκύψουν.