Μόλις ξεκίνησε στη Νότια Αφρική η μεγαλύτερη έως τώρα δοκιμή ενός νέου εμβολίου κατά του AIDS, η οποία, όπως οι επιστήμονες ευελπιστούν, μπορεί επιτέλους να ανοίξει το δρόμο για ένα αποτελεσματικό εμβόλιο κατά της νόσου.

Το εμβόλιο με την προσωρινή ονομασία HVTN 702 ελπίζεται ότι, μαζί με το υπόλοιπο φαρμακευτικό «οπλοστάσιο», ουσιαστικά θα οδηγήσει σε θεραπεία του AIDS, που σκοτώνει πάνω από ένα εκατομμύριο ανθρώπους κάθε χρόνο, ενώ οι ασθενείς φθάνουν τα 37 εκατομμύρια διεθνώς.

Πρόκειται για την έβδομη μεγάλης κλίμακας δοκιμή εμβολίου κατά του AIDS, στην οποία θα συμμετάσχουν 5.400 σεξουαλικά ενεργοί άνδρες και γυναίκες ηλικίας 18 έως 35 ετών. Οι μισοί θα πάρουν το φάρμακο και οι υπόλοιποι ένα ψευδοφάρμακο (πλασίμπο). Όλοι θα κάνουν πέντε ενέσεις στη διάρκεια ενός έτους. Τα αποτελέσματα της δοκιμής αναμένονται την επόμενη δεκαετία.

Το φάρμακο αναπτύχθηκε από τις φαρμακευτικές εταιρείες Sanofi Pasteur και GSK, και η δοκιμή του εμβολίου χρηματοδοτείται από την αμερικανική και τη νοτιοαφρικανική κυβέρνηση, τον αμερικανικό στρατό και το Ίδρυμα Μπιλ και Μελίντα Γκέιτς.

Ο Anthony Fauci, διευθυντής του Εθνικού Ινστιτούτου Αλλεργίας και Λοιμωδών Νοσημάτων (NSID) των ΗΠΑ, δήλωσε, σύμφωνα με τη βρετανική «Ιντιπέντεντ», ότι «αν αξιοποιηθεί παράλληλα με το υπάρχον οπλοστάσιο των εργαλείων καταπολέμησης του HIV, ένα ασφαλές και αποτελεσματικό εμβόλιο θα ήταν το τελικό καρφί στο φέρετρο του ιού. Ακόμη κι ένα μέτριας αποτελεσματικότητας εμβόλιο θα μειώσει σημαντικά το βάρος της νόσου σε χώρες και πληθυσμούς με υψηλά ποσοστά λοίμωξης από τον ιό HIV, όπως στη Νότια Αφρική».

Η δοκιμή θα ελέγξει την αποτελεσματικότητα και τις πιθανές παρενέργειες του εμβολίου, που είναι μια τροποποιημένη εκδοχή ενός προηγούμενου εμβολίου, γνωστού ως RV144, το οποίο είχε δοκιμασθεί σε 16.400 ανθρώπους στην Ταϊλάνδη και είχε αποδειχθεί περιορισμένα αποτελεσματικό μόνο στο 31% των ανθρώπων.

Οι επιστήμονες ελπίζουν ότι η αποτελεσματικότητα του νέου εμβολίου θα είναι τουλάχιστον της τάξης του 50%, που θεωρείται το «κατώφλι» για να δοθεί άδεια κυκλοφορίας του στο εμπόριο.

Σήμερα πια υπάρχουν φάρμακα που «φρενάρουν» τον HIV, τα οποία όμως πρέπει οι ασθενείς να παίρνουν για όλη τη ζωή τους, αλλιώς ο ιός μπορεί να επανακάμψει. Όμως δεν υπάρχει φαρμακευτικός τρόπος για την πρόληψη της εξάπλωσής του ιού, γι' αυτό αναζητείται ένα σχετικά αποτελεσματικό εμβόλιο, ιδίως για χώρες όπως η Νότια Αφρική, όπου πάνω από 1.000 άνθρωποι μολύνονται καθημερινά με τον HIV.