Με την κατάσταση των χαμένων ή κλεμμένων διαβατηρίων να έχει ξεφύγει από κάθε έλεγχο στην ΕΕ, οι ΗΠΑ έδωσαν σε πέντε χώρες μία προθεσμία μέχρι τις αρχές της επόμενης εβδομάδας να κάνουν κάτι δραστικό για να μην χάσουν το δικαίωμα στην είσοδο στις ΗΠΑ χωρίς την ανάγκη έκδοσης βίζας.

Η απειλή από τους Αμερικανούς έρχεται ως απάντηση σε έναν διαρκώς αυξανόμενο αριθμό ταξιδιωτικών εγγράφων που έχουν χαθεί στην ΕΕ και μάλιστα σε τέτοιο βαθμό που σχεδόν διπλασιάστηκαν τα τελευταία πέντε χρόνια. Ακόμα χειρότερη είναι η κατάσταση με τα παράτυπα διαβατήρια που προέρχονται από την Μέση Ανατολή, με την Ιντερπόλ να κάνει λόγο για πάνω από 250.000 τέτοια έντυπα τα οποία κλαπηκαν από τις Συριακές και Ιρακινές υπηρεσίες και ιδιώτες.

Ως αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης, το ειδικό τμήμα του υπουργείου Εσωτερικών των ΗΠΑ έδωσε διορία μέχρι την 1η Φεβρουαρίου στην Γαλλία, το Βέλγιο, την Γερμανία, την Ιταλία και βέβαια την Ελλάδα για να κλείσουν τις «τρύπες» στην ασφάλειά τους, αλλιώς θα χάσουν την πρόσβαση στο πρόγραμμα Visa Waiver. Το συγκεκριμένο πρόγραμμα επιτρέπει σε πάνω από 20 εκατομμύρια ανθρώπους από 38 χώρες, οι περισσότερες από αυτές στην Ευρώπη, να μπουν στις ΗΠΑ για εργασία ή τουρισμό χωρίς να υπάρχει η ανάγκη έκδοσης βίζα.

Για την Ελλάδα αυτή η εξέλιξη αποτελεί ένα σημαντικό πισωγύρισμα σε μία διαδικασία που έχει περάσει από «σαράντα κύματα» για να φθάσουμε στην σημερινή κατάσταση. Η χώρας μας βρίσκεται σ' αυτό το ειδικό καθεστώς ελέγχου από τα τέλη του 2014, παρά το ότι το 2008, όταν η ελληνική κυβέρνηση αρνήθηκε την ένταξη των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ, μας είχαν αποβάλλει από αυτή την διαδικασία. Κατά την επίσκεψη του Γιώργου Παπανδρέου στις ΗΠΑ το 2010 ο Ομπάμα μας έβαλε και πάλι σ' αυτό το ειδικό καθεστώς, από το οποίο όπως φαίνεται μάλλον θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να αποφύγουμε και πάλι την αποβολή.

Σε ότι αφορά τα πλαστά διαβατήρια, όπως αναφέρει το POLITICO, οι αμερικανοί αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι το πιο σοβαρό πρόβλημα εντοπίζεται στην Ελλάδα και την Ιταλία. Μάλιστα έλληνας αξιωματούχος παραδέχθηεκ στο POLITICO ότι «κάπου 5% με 7% των ελληνικών διαβατηρίων βασίζονται σε πλαστά στοιχεία ταυτότητας ή πλαστά πιστοποιητικά γέννησης, τα οποία είναι πολύ εύκολο να τα προμηθευτεί κανένας στην χώρα».

Ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Τζον Κέρι έχει φέρει προς συζήτηση το πρόβλημα με τους Έλληνες αρμόδιους, όταν επισκέφθηκε την Αθήνα στις αρχές του περασμένου Δεκεμβρίου. Σύμφωνα με το POLITICO, δέκα ημέρες μετά, ο Έλληνας υπουργός Δημόσιας Τάξης και η ΕΛΑΣ δημιούργησαν μία υπηρεσία η οποία είχε ως στόχο να φέρει μέχρι τον Φεβρουάριο ένα πλάνο με το οποίο θα αντικατασταθούν οι κλασικές ελληνικές ταυτότητες με άλλες ηλεκτρονικές οι οποίες θα διαθέτουν και ένα τσιπάκι.

Πάντως δεν είναι μόνο η Ελλάδα και η Ιταλία που έχουν πρόβλημα. Όπως αναφέρει ένας ευρωπαίος αξιωματούχος σχετικός με την ασφάλεια, υπάρχουν συγκεκριμένες χώρες, όπως η Σουηδία, όπου μπορείς να χάσεις το διαβατήριό σου πέντε ή έξι φορές και να το ξαναβγάλεις άλλες τόσες. Μέχρι σήμερα, λέει ο ίδιος, υπάρχουν τουλάχιστον 20.000 διπλά διαβατήρια στην συγκεκριμένη χώρα.

Τα ψεύτικα ή πλαστά ευρωπαϊκά διαβατήρια είναι πολύ πιο ακριβά στην μαύρη αγορά από αυτά που ανήκουν σε χώρες της Μέσης Ανατολής, επειδή προφανώς περνούν λιγότερους ελέγχους. Όπως αναφέρουν στοιχεία της Ιντερπόλ, ένα ευρωπαϊκό διαβατήριο κοστίζει από 2.000 έως 7.000 ευρώ ανάλογα την χώρα από την οποία προέρχεται.