Ακόμα και αν κανείς δεν μπορεί να φανταστεί πώς θα γίνονται πόλεμοι χωρίς τα «κλασικά» όπλα, όπως οι βόμβες, οι σφαίρες και οι πύραυλοι, οι ηλεκτρομαγνητικοί εξοπλισμοί θα είναι αναπόσπαστο τμήμα των μελλοντικών πολέμων.

Όπως αναφέρει άρθρο στην "kathimerini.gr", τα ηλεκτρομαγνητικά όπλα «γεννήθηκαν» κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, όταν διαπιστώθηκε η καταστρεπτική ισχύς του Ηλεκτρομαγνητικού Παλμού (ΗΜΠ-EMP, Electromagnetic Pulse), παραγώγου της πυροδότησης ενός πυρηνικού όπλου, εναντίον του ηλεκτρονικού εξοπλισμού: μία πυρηνική έκρηξη ψηλά στην ατμόσφαιρα μπορεί να προκαλέσει την κατάρρευση των δικτύων ηλεκτροδότησης και τηλεπικοινωνιών μίας αντίπαλης χώρας - ακόμα και οι κινητήρες των οχημάτων θα επηρεάζονταν.

Πολλές δοκιμές που έχουν γίνει έχουν υποδείξει ότι ο ΗΜΠ είναι το μέλλον. Το τελικό αποτέλεσμα είναι ένα όπλο το οποίο μπορεί να ακινητοποιήσει τεθωρακισμένα, να αχρηστέψει πυραύλους και αεροσκάφη και να νεκρώσει πλοία, αναγκάζοντας τους χειριστές και τα πληρώματα να ματαιώσουν τις αποστολές τους.
Οπτικά, τα ηλεκτρομαγνητικά όπλα θυμίζουν ραντάρ. Η αμερικανική πολεμική αεροπορία αναπτύσσει ένα είδος ραντάρ ονόματι AESA (Activa Electromagnetically Scanned Array) το οποίο διαθέτει μία εναλλακτική λειτουργία: τη συγκέντρωση της ενέργειάς του σε ένα σημείο, που έχει ως αποτέλεσμα την αχρήστευση του ηλεκτρονικού εξοπλισμού του στόχου.

Τα AESA μικρότερου μεγέθους (όπως αυτά που υποτίθεται ότι θα τοποτετηθούν στα F-35) θα χρησιμοποιούνται κυρίως από αεροσκάφη για προστασία από πυραύλους..
Στην περίπτωση χρήσης σε πλοία, υπάρχει το High Powered Microwave για αχρήστευση στολίσκων ταχύπλοων (για προστασία απέναντι σε επιθέσεις όπως αυτή του USS Cole το 2000 ή των Σομαλών πειρατών τα τελευταία χρόνια).

Αυτού του είδους η «προσεκτική» αντιμετώπιση του εχθρού -αχρηστεύοντας τους κινητήρες και τα όπλα των οχημάτων του- έχει μεγάλα πλεονεκτήματα, με βασικό το ότι μπορεί να πληγεί μεγαλύτερο εύρος στόχων (περιπτώσεις εγκαταστάσεων σε αστικά κέντρα) χωρίς ανθρώπινες απώλειες. Ένας «αναίμακτος» πύραυλος, με ηλεκτρομαγνητική αντί εκρηκτικής κεφαλής αναπτύσσεται ήδη στην αεροπορική βάση Κέρτλαντ στο Νιου Μέξικο.

Στο ίδιο πλαίσιο αναπτύσσονται ηλεκτρομαγνητικά όπλα για χρήση κατά προσωπικού: το Active Denial System θερμαίνει την υγρασία στο ανθρώπινο δέρμα -σαν να ανοίγει κάποιος ένα φούρνο που λειτουργεί- αναγκάζοντας τον αντίπαλο στρατιώτη να απομακρυνθεί. Ωστόσο, αν και υποτίθεται πως αυτά τα όπλα είναι μη θανατηφόρα και δεν προκαλούν μόνιμες ζημιές, όταν το Μάιο του 2010 ένα τέτοιο σύστημα εστάλη στο Αφγανιστάν, κατέληξε να επιστραφεί πίσω για αδιευκρίνιστους λόγους -κάποιοι θεωρούν πως οι λόγοι ήταν δημοσίων σχέσεων, καθώς η εικόνα της χρήσης μίας «θερμικής ακτίνας» κατά του εχθρού θα έκανε άσχημη εντύπωση στο ευρύ κοινό.

Σε εξέλιξη φυσικά βρίσκονται και οι έρευνες πάνω σε αντίμετρα σε ηλεκτρομαγνητικά όπλα, όπως ο κλωβός Φάραντεϊ -μία «ασπίδα» η οποία σταματά την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία. Τέτοιου είδους θωράκιση (η οποία ωστόσο είναι ιδιαίτερα υψηλού κόστους) έχει αναπτύξει η σουηδική EMP-tronic, για το μαχητικό Gripen. Επίσης, σε εξέλιξη είναι έρευνες για τη δημιουργία τσιμέντου που μπορεί να μπλοκάρει τους ηλεκτρομαγνητικούς παλμούς αν και δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε πλοία. Εκεί υπάρχει η πρόταση της χρήσης της ηλεκτρικής αγωγιμότητας των ιόντων νατρίου και χλωρίου που υπάρχουν στο θαλασσινό νερό για τη δημιουργία ενός προστατευτικού «νέφους» γύρω από ένα πλοίο που δέχεται ηλεκτρομαγνητική επίθεση.