Πολλές φορές έχει επικριθεί ο καφές για τις βλαβερές επιπτώσεις που έχει στην υγεία μας. Ωστόσο, μήπως τελικά τα πλεονεκτήματα είναι πιο πολλά από όσα φανταζόμαστε;  

Ο αρθρογράφος των NYT Aaron E. Caroll παρέθεσε μια έρευνα που αποδεικνύει τα οφέλη του καφέ στον άνθρωπο. Αρχικά, αξιολογήθηκε η σχέση της κατανάλωσης καφεΐνης με τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων, αποτελώντας μέρος έρευνας στην οποία αναλύθηκαν 36 μελέτες και τα αποτελέσματα ήταν μάλλον ικανοποιητικά. ¶νθρωποι που έπιναν ημερησίως 3 εως 5 κούπες καφέ εμφάνιζαν μειωμένη πιθανότητα για καρδιαγγειακές παθήσεις, σε δείγμα 1.270.000 συμμετεχόντων. Παράλληλα, όσοι κατανάλωναν από 5 κούπες και πάνω δεν είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να νοσήσουν από εκείνους που δεν έπιναν καθόλου.

Αυτό που πρέπει απαραίτητα να γνωρίζουμε είναι ότι τα οφέλη παρέχει κατά βάση ο σκέτος καφές, και όχι ο αναμεμειγμένος με γάλα ή ζάχαρη (τον οποίο καταναλώνουν οι περισσότεροι). Αυτά τα είδη καφέ περιλαμβάνουν πολλές θερμίδες και υδατάνθρακες. Μια άλλη έρευνα συσχέτισε την κατανάλωση καφέ με τα εγκεφαλικά. Σε 11 μελέτες με τουλάχιστον 480.000 συμμετέχοντες αποδείχθηκε πως όσοι έπιναν 2 εως 6 κούπες καφέ ημερησίως είχαν μικρότερη πιθανότητα για εγκεφαλικό επεισόδιο, συγκριτικά με εκείνους που δεν έπιναν καθόλου.  

O καφές συμβάλλει και στην προστασία από την καρδιακή ανεπάρκεια. Και πάλι, τα δείγματα ήταν ικανοποιητικά για όσους έπιναν τουλάχιστον 4 κούπες καφέ, καθώς εμφάνιζαν μικρή πιθανότητα να πάθουν καρδιακή ανακοπή. Φυσικά, δεν επιβάλλεται να πίνει κανείς περισσότερους καφέδες από όσο αντέχει, αλλά η κατανάλωση συστηματικά συγκεκριμένης ποσότητας συμβάλλει στην πρόληψη ασθενειών που σχετίζονται με την καρδιά, και όχι μόνο.  

Πολλοί πιστεύουν, λανθασμένα, πως ο καφές συνδέεται με την εμφάνιση καρκίνου. Το 2007 έρευνα έδειξε πως η κατανάλωση τουλάχιστον 2 φλιτζανιών καφέ ανά ημέρα συνδέθηκε με μειωμένη πιθανότητα καρκίνου του ήπατος κατά 40%. Αναλύσεις που έγιναν μετέπειτα επιβεβαίωσαν αυτά τα ευρήματα, ενώ απέδειξαν πως ο καφές δεν συνδέεται ούτε με τον καρκίνο του προστάτη. Το ίδιο ισχύει και για τον καρκίνο του μαστού.  

Ο καρκίνος των πνευμόνων, σύμφωνα με έρευνες, όντως συνδέεται με τα υψηλά ποσοστά καφέ, αλλά μόνο σε περιπτώσεις καπνιστών. Αντίθετα, ο καφές για όσους δεν καπνίζουν μάλλον λειτουργεί προστατευτικά. Έρευνες λοιπόν καταλήγουν στο ότι όσο περισσότερο καφέ πίνουμε, τόσο μειώνεται η πιθανότητα και για εμφάνιση καρκίνου. Ο καφές, μάλιστα, βοηθά και όσους υποφέρουν από διάφορες παθήσεις του ήπατος, όπως η κίρρωση. Σε όσους πάσχουν ήδη από αυτή, ο καφές μειώνει τις πιθανότητες για εμφάνιση καρκίνου, ενώ φαίνεται να έχει θετικά αποτελέσματα σε θεραπεία κατά της ηπατίτιδας C. Οι ερευνητές επιμένουν πως θα έπρεπε να υποστηρίζεται περισσότερο η κατανάλωση του καφέ από όσους πάσχουν από καρκίνο του ήπατος.  

Επιπλέον, ο καφές συνδέεται με μείωση των πιθανοτήτων να εμφανίσουν ασθένειες νευρολογικού τύπου, όπως Πάρκινσον, ακόμη και Αλτσχάιμερ. Έρευνα που δημοσιεύτηκε το 2005 παρουσιάζει τα θετικά αποτελέσματα του καφέ για τη μείωση των πιθανοτήτων εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 σε όσους έπιναν τουλάχιστον 6 έως 7 κούπες καφέ ημερησίως. Η τελευταία μελέτη δημοσιεύτηκε το 2014, συμπεριέλαβε δείγματα από 28 μελέτες, και δείχνει πως όσο περισσότερο καφέ –ακόμη και ντεκαφεϊνέ– πίνουμε, τόσο μικρότερη πιθανότητα έχουμε να νοσήσουμε από διαβήτη.  

Μήπως όμως σχετίζεται ο καφές με τη θνησιμότητα από κάποια άλλη αιτία; Δύο έρευνες που δημοσιεύτηκαν τον περασμένο χρόνο, στις οποίες εξετάστηκαν συνολικά 37 προηγούμενες μελέτες, απέδειξαν πως όσο περισσότερο καφέ καταναλώνουμε, τόσο χαμηλότερη είναι η πιθανότητα θνησιμότητας.  

Βέβαια, κανείς δεν πίνει καφέ σκεπτόμενος πόσο θα τον προστατέψει απέναντι σε ποια ασθένεια, αλλά όλες αυτές οι μελέτες και οι έρευνες αποδεικνύουν τελικά τα οφέλη αυτής της μάλλον παρεξηγημένης συνήθειας. H πρώτη φορά που επίσημα κάποια διατροφική συμβουλευτική επιτροπή μίλησε ανοιχτά για τα θετικά στοιχεία του καφέ ήταν πρόσφατα από το USDA. Βέβαια, σε όλα είναι καλό να υπάρχει μέτρο και οι έρευνες δεν συνιστούν να αρχίσουμε να πίνουμε διαρκώς μεγάλες ποσότητες καφέ, αλλά τα παραπάνω ευρήματα δείχνουν πως μόνο κακό δεν κάνει τελικά.