Η «μητέρα όλων των βομβών»: Η βόμβα που σκέφτονται οι ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν στο Ιράν

Η προοπτική επανέναρξης των αμερικανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν πυροδοτεί εκ νέου τον τρόμο για μια ολοκληρωτική ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή.

Στο τραπέζι του Πενταγώνου βρίσκονται ήδη επιχειρησιακά σενάρια που προβλέπουν τη χρήση της διαβόητης GBU-43/B —της ισχυρότερης μη πυρηνικής βόμβας στον κόσμο, γνωστής ως «Μητέρα Όλων των Βομβών» (MOAB)— με στόχο τις κρίσιμες ενεργειακές υποδομές και το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, εφόσον ο Ντόναλντ Τραμπ δώσει την τελική εντολή.

Παρά τις αποκαλύψεις αμερικανικών δημοσιευμάτων και του Reuters, η ενδεχόμενη επιστράτευση ενός τόσο καταστροφικού όπλου εγείρει έντονο προβληματισμό. Υψηλόβαθμοι στρατιωτικοί αναλυτές και αξιωματούχοι αμφισβητούν ανοιχτά αν ένα τέτοιο πλήγμα μπορεί να πετύχει τους ουσιαστικούς στρατηγικούς στόχους της Ουάσινγκτον ή αν πρόκειται απλώς για μια επίδειξη ισχύος.

Στο στόχαστρο ενεργειακές υποδομές και το όρος Pickaxe

Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει ζητήσει επιτακτικά την κατάρτιση εναλλακτικών σχεδίων κρούσης, εστιάζοντας στις ιρανικές πετρελαϊκές υποδομές και τις πυρηνικές εγκαταστάσεις. Ένα από τα βασικά σενάρια προβλέπει ένα σαρωτικό χτύπημα με MOAB πριν από την προγραμματισμένη αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από την περιοχή ευθύνης της CENTCOM, επιτρέποντας στον Λευκό Οίκο να διακηρύξει μια «ταχεία νίκη» και να αποσύρει τα στρατεύματά του.

Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκεται η ορεινή περιοχή Πίκαξ (Pickaxe Mountain). Εκεί, σύμφωνα με εκτιμήσεις των αμερικανικών και ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών, η Τεχεράνη διατηρεί κρυμμένο κρίσιμο εξοπλισμό του πυρηνικού της προγράμματος. Ο Τραμπ διαμηνύει σε όλους τους τόνους ότι δεν πρόκειται να επιτρέψει στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο, διατηρώντας το όρος Πίκαξ στην πρώτη γραμμή των υποψήφιων στόχων.

Το δομικό ελάττωμα της MOAB: Ψυχολογικός πόλεμος αντί για διείσδυση

Παρά το γιγαντιαίο μέγεθός της, η «Μητέρα Όλων των Βομβών» παρουσιάζει ένα καθοριστικό μειονέκτημα απέναντι στους συγκεκριμένους στόχους. Η GBU-43/B είναι μια βόμβα αεροεκρηκτικού τύπου, καθοδηγούμενη με GPS, η οποία ισοπεδώνει τα πάντα στην επιφάνεια σε μια έκταση εννέα οικοδομικών τετραγώνων. Ωστόσο, δεν διαθέτει τη δυνατότητα βαθιάς διείσδυσης στο υπέδαφος.

Οι εγκαταστάσεις στο όρος Πίκαξ, όπως και πολλές άλλες ιρανικές πυρηνικές υποδομές, είναι θαμμένες κάτω από διαδοχικά, συμπαγή στρώματα γρανίτη. Η MOAB θα προκαλούσε ανυπολόγιστη καταστροφή στην επιφάνεια, αλλά θεωρείται αδύνατον να διασπάσει τους οπλισμένους βράχους για να καταστρέψει τα υπόγεια καταφύγια. Παράλληλα, το τεράστιο ωστικό κύμα της εγκυμονεί τεράστιο κίνδυνο παράπλευρων απωλειών και πολύνεκρων χτυπημάτων σε αμάχους, εάν χρησιμοποιηθεί κοντά σε κατοικημένες περιοχές.

Ουσιαστικά, η MOAB αποτελεί ένα όπλο ψυχολογικών επιχειρήσεων. Ο Τραμπ ενδέχεται να επιλέξει τη ρίψη της όχι για το ουσιαστικό στρατιωτικό της αποτέλεσμα, αλλά ως μέσο ακραίας ψυχολογικής πίεσης προς το ιρανικό καθεστώς, επιχειρώντας να κάμψει την αδιάλλακτη στάση του στις διπλωματικές διαπραγματεύσεις.

Αναζητώντας μια «συμβολική νίκη» χωρίς χερσαίο πόλεμο

Στους διαδρόμους του Πενταγώνου επικρατεί η πεποίθηση ότι η οριστική υποταγή του Ιράν θα απαιτούσε μια γιγαντιαία χερσαία εισβολή —ένα ενδεχόμενο που θα στοίχιζε τη ζωή σε χιλιάδες Αμερικανούς στρατιώτες και το οποίο ο Τραμπ απορρίπτει κατηγορηματικά. Εγκλωβισμένος ανάμεσα στην επιθυμία του να τερματίσει τις εμπλοκές στη Μέση Ανατολή και την απουσία μιας διπλωματικής συμφωνίας, ο Αμερικανός πρόεδρος αναζητά μια εντυπωσιακή, «συμβολική» στρατιωτική ενέργεια.

Ένα θεαματικό πλήγμα με τη MOAB θα προσέφερε το απαραίτητο επικοινωνιακό αφήγημα νίκης προς το εσωτερικό ακροατήριο των ΗΠΑ, ανοίγοντας παράλληλα τον δρόμο για μια πιθανή συμφωνία επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ. Την ίδια στιγμή, οι αμερικανικές δυνάμεις στη CENTCOM προετοιμάζονται ήδη για τα αναμενόμενα ιρανικά αντίποινα, ενώ η επικείμενη αναδιάταξη των στρατευμάτων ενδέχεται να σηματοδοτήσει τη σταδιακή μείωση της αμερικανικής παρουσίας.

Από την πλευρά του, ο Λευκός Οίκος αποφεύγει να επιβεβαιώσει τα συγκεκριμένα επιχειρησιακά σχέδια, επαναλαμβάνοντας τη στερεότυπη διακήρυξη ότι «όλες οι επιλογές βρίσκονται στο τραπέζι» για να εμποδιστεί το Ιράν από το να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.

Το προηγούμενο του 2017 στο Αφγανιστάν

Η «Μητέρα Όλων των Βομβών», βάρους 21.600 λιβρών (σχεδόν 10 τόνων), αναπτύχθηκε κατά τον πόλεμο του Ιράκ το 2003 με αρχικό στόχο την πρόκληση σοκ και δέους σε μεγάλες συγκεντρώσεις εχθρικών στρατευμάτων.

Η πρώτη —και μοναδική μέχρι σήμερα— επιχειρησιακή της χρήση έγινε το 2017, κατά την πρώτη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ. Τότε, ο Αμερικανός πρόεδρος ενέκρινε τη ρίψη της στο Αφγανιστάν εναντίον ενός δικτύου υπόγειων σηράγγων του Ισλαμικού Κράτους (ISIS). Η έκρηξη εξόντωσε 36 μαχητές και ισοπέδωσε το σύμπλεγμα των σπηλαίων, σηματοδοτώντας μια θεαματική καμπή στην εξωτερική του πολιτική.

Ωστόσο, όπως συνέβη το 2017 στο Αφγανιστάν, έτσι και σήμερα, η πιθανή επιστράτευση της MOAB εγείρει το ίδιο αμείλικτο ερώτημα: πρόκειται για μια ουσιαστική στρατιωτική αναγκαιότητα ή για ένα πανάκριβο, καταστροφικό πυροτέχνημα με στόχο τις εντυπώσεις;