Πάσχα
Eurovision
Summer
Xmas
Το αρχαιότερο ναυάγιο στον κόσμο εντοπίστηκε στην Κέκοβα της Τουρκίας. Χρονολογείται πριν από 4.400 έως 4.700 χρόνια και ξεπερνά το ναυάγιο της Δοκού, που κατείχε ως τώρα το ρεκόρ. Πιθανός προορισμός του ήταν η μινωική Κρήτη.
Το αρχαιότερο ναυάγιο στον κόσμο ανακαλύφθηκε στα ανοικτά των ακτών της Τουρκίας, σύμφωνα με αρχαιολόγους που επικαλείται το BBC. Το ναυάγιο χρονολογείται πριν από 4.400 έως 4.700 χρόνια και εκθρονίζει από την πρώτη θέση το ναυάγιο της ελληνικής Δοκού, που χρονολογείται πριν από περίπου 4.200 χρόνια.
Το πλοίο ανήκει στην Πρώιμη Εποχή του Χαλκού, περίπου στην ίδια περίοδο κατά την οποία κατασκευαζόταν η Μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας στην Αίγυπτο. Η ξύλινη κατασκευή του δεν έχει διασωθεί, όμως τα κεραμικά αγγεία αποθήκευσης που μετέφερε βρέθηκαν στον βυθό. Ορισμένα από αυτά εξακολουθούν να περιέχουν ίχνη των προϊόντων που μετέφεραν πριν από χιλιάδες χρόνια.
Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι το πλοίο είχε μήκος περίπου 10 μέτρα και χρησιμοποιούνταν ως εμπορικό σκάφος για τη μεταφορά φορτίων στη Μεσόγειο.
«Το ναυάγιο είναι μια χρονοκάψουλα στον βυθό της θάλασσας», δήλωσε ο καθηγητής Hakan Öniz (Χακάν Ονίζ), από το Πανεπιστήμιο Akdeniz της Τουρκίας, ο οποίος ηγήθηκε της αποστολής της Ένωσης Μεσογειακής Αρχαιολογίας.
Πού βρέθηκε το ναυάγιο της Κέκοβας
Το ναυάγιο βρίσκεται κοντά στις ακτές του νησιού Κέκοβα, στην περιοχή της Αττάλειας. Τα αντικείμενα εντοπίστηκαν διάσπαρτα σε μια υποθαλάσσια πλαγιά, σε βάθος μόλις 30 μέτρων.
Οι δύτες ανακάλυψαν τρεις μεγάλες πέτρινες άγκυρες, καθώς και περισσότερα από 30 κεραμικά αγγεία αποθήκευσης, γνωστά ως αμφορείς. Η παρουσία τριών αγκυρών εξηγείται από το γεγονός ότι τα πλοία εκείνης της εποχής μετέφεραν εφεδρικές άγκυρες για τα μεγάλα ταξίδια τους.
Πώς χρονολογήθηκε χωρίς ραδιοχρονολόγηση
Επειδή δεν έχει διασωθεί κανένα τμήμα από το ξύλινο σκαρί, οι επιστήμονες δεν μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν μεθόδους όπως η ραδιοχρονολόγηση με άνθρακα, η οποία βασίζεται στη μέτρηση μιας μορφής άνθρακα που περιέχεται σε οργανικά υλικά.
Αντί γι' αυτό, οι αρχαιολόγοι ανέλυσαν το σχήμα των αμφορέων. Καθώς τα κεραμικά αγγεία άλλαζαν μορφή και τεχνοτροπία με το πέρασμα του χρόνου, συγκεκριμένοι τύποι αγγείων μπορούν να συσχετιστούν με ορισμένες ιστορικές περιόδους.
Τα κεραμικά της Κέκοβας παρουσιάζουν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά: διαθέτουν δύο λαβές, μια προεξοχή στο μέσο του σώματός τους και επίπεδη βάση.
Ο Hakan Öniz εξήγησε ότι ο συγκεκριμένος σχεδιασμός παρουσιάζει ομοιότητες με αμφορείς που έχουν ανασκαφεί στην Αίγυπτο και τη Μέση Ανατολή και έχουν χρονολογηθεί πριν από 4.400 έως 4.700 χρόνια.
«Συγκρίνοντας τις τεχνικές διακόσμησης, μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι το ναυάγιο ανήκει στην Πρώιμη Εποχή του Χαλκού. Είμαστε 100% σίγουροι», δήλωσε.
Τι περιείχαν οι αμφορείς
Οι δύτες της αποστολής ανέσυραν τα κεραμικά αγγεία, τα οποία υποβάλλονται πλέον σε προσεκτικές εργασίες συντήρησης, έπειτα από χιλιάδες χρόνια παραμονής κάτω από το νερό.
Η δρ Karin Sowada (Κάριν Σοβάντα), αρχαιολόγος από το Πανεπιστήμιο Macquarie της Αυστραλίας, εξέτασε τους αμφορείς. Ορισμένοι είχαν διατηρηθεί ακέραιοι και στο εσωτερικό τους υπήρχαν ακόμη υπολείμματα μιας παχύρρευστης, γυαλιστερής ουσίας.
«Κοίταξα μέσα και παραλίγο να λιποθυμήσω. Δεν μπορούσα να πιστέψω πόσο μεγάλη ποσότητα υπολειμμάτων ήταν ακόμη ορατή. Δεν επρόκειτο απλώς για μερικές κηλίδες. Είχε διατηρηθεί μεγάλη ποσότητα αυτού του υλικού», ανέφερε.
Η ερευνητική ομάδα προσπαθεί τώρα να εξακριβώσει τι ακριβώς μετέφεραν οι αμφορείς. «Θα μπορούσε να είναι ελαιόλαδο, κρασί ή ρητίνες δέντρων», εξήγησε η Karin Sowada.
Ωστόσο, δεν αποκλείεται τα υπολείμματα να προέρχονται από διαφορετικές χρήσεις των ίδιων αγγείων. «Είναι πιθανό τα υπολείμματα να οφείλονται στην επαναχρησιμοποίηση των αγγείων. Πρόκειται για τεράστια δοχεία, που δεν τα στέλνεις κάπου για να μην τα ξαναδείς ποτέ. Οι άνθρωποι πιθανότατα τα άδειαζαν όταν έφταναν στον προορισμό τους και στη συνέχεια τα χρησιμοποιούσαν ξανά, ενδεχομένως για πάρα πολλά χρόνια», σημείωσε.
Ταξίδευε προς την Τροία ή τη μινωική Κρήτη;
Το ναυάγιο και το φορτίο του προσφέρουν σημαντικές πληροφορίες για τα εμπορικά δίκτυα του αρχαίου κόσμου. Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, το πλοίο ξεκίνησε το ταξίδι του από κάποια περιοχή των ανατολικών ακτών της Μεσογείου.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι μετέφερε εμπορεύματα είτε προς την αρχαία πόλη της Τροίας, στη σημερινή βορειοδυτική Τουρκία, είτε προς τη μινωική Κρήτη.
Τα θαλάσσια ταξίδια εκείνης της εποχής έκρυβαν πολλούς κινδύνους, ιδιαίτερα στην περιοχή της Κέκοβας, όπου τα ισχυρά θαλάσσια ρεύματα και οι άνεμοι έχουν προκαλέσει πολλά ναυάγια.
Εκατοντάδες ναυάγια βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή, ενώ η Ένωση Μεσογειακής Αρχαιολογίας ειδικεύεται στον εντοπισμό και τη μελέτη τους. Οι δύτες εργάστηκαν υποβρυχίως, απομακρύνοντας με προσοχή την άμμο που είχε καλύψει το φορτίο του πλοίου. Λόγω του βάθους, μπορούσαν να παραμείνουν στο σημείο για μόλις 30 λεπτά κάθε φορά.
«Είμαστε οι πρώτοι άνθρωποι που αγγίζουν αυτά τα αντικείμενα έπειτα από 5.000 χρόνια»
Για τον καθηγητή Hakan Öniz, η ανακάλυψη δεν έχει μόνο αρχαιολογική και επιστημονική σημασία. «Είμαστε οι πρώτοι άνθρωποι που αγγίζουν αυτά τα αντικείμενα έπειτα από 5.000 χρόνια», ανέφερε.
«Σκεφτόμαστε πάντα τους ναυτικούς, τους ανθρώπους που κατασκεύασαν τους αμφορείς, εκείνους που τους μετέφεραν στους ώμους τους μέχρι το πλοίο, αλλά και τις γυναίκες που περίμεναν τους συζύγους τους, οι οποίοι δυστυχώς δεν κατάφεραν να επιστρέψουν».
Το ρεκόρ που κατείχε η Δοκός
Η ανακάλυψη στην Κέκοβα καταλαμβάνει πλέον την πρώτη θέση στον κατάλογο με τα αρχαιότερα γνωστά ναυάγια στον κόσμο. Μέχρι σήμερα, το ρεκόρ κατείχε το ναυάγιο που είχε εντοπιστεί στα ανοικτά της Δοκού, ενός μικρού νησιού στην Ελλάδα, το οποίο χρονολογείται πριν από περίπου 4.200 χρόνια.
Το αρχαιότερο γνωστό ναυάγιο στο οποίο έχουν διασωθεί τμήματα του ξύλινου σκαριού εντοπίστηκε στη Μαύρη Θάλασσα, στα ανοικτά των ακτών της Βουλγαρίας, και χρονολογείται πριν από περίπου 2.400 χρόνια.
