Ρήτρα διαφυγής για την ενέργεια: Τι κέρδισε μόνο η Ελλάδα και τι σημαίνει το 1 δισ. επενδύσεις

Η Κομισιόν ενέκρινε, αποκλειστικά για την Ελλάδα, την επέκταση της ρήτρας διαφυγής για την ενέργεια. Ανοίγει έτσι ο δρόμος για επενδύσεις σχεδόν 1 δισ. ευρώ έως το 2028, σε μπαταρίες, αντλίες θερμότητας, δημόσια κτήρια και σιδηρόδρομο.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε αποκλειστικά για την Ελλάδα το αίτημα του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για τη ρήτρα διαφυγής για την ενέργεια. Το αίτημα αφορούσε την επέκταση του πεδίου εφαρμογής της υφιστάμενης εθνικής ρήτρας διαφυγής, ώστε να συμπεριληφθούν μέτρα που ενισχύουν την ενεργειακή ανθεκτικότητα της χώρας. Οι νέες επενδύσεις αναμένεται να προσεγγίσουν το 1 δισ. ευρώ έως το 2028 και θα καλυφθούν από εθνικούς πόρους.

Η σχετική επιστολή της ελληνικής πλευράς είχε σταλεί στις 6 Αυγούστου 2026.

Τι προβλέπει η ενεργειακή ρήτρα διαφυγής για την Ελλάδα

Οι δαπάνες για τις νέες επενδύσεις εξαιρούνται από το όριο αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών του ευρωπαϊκού πλαισίου οικονομικής διακυβέρνησης. Η εξαίρεση φτάνει έως το 0,3% του ΑΕΠ ετησίως και έως το 0,6% σωρευτικά μέχρι το 2028.

Οι σχετικές δαπάνες, ωστόσο, προσμετρώνται στο πρωτογενές αποτέλεσμα και στο δημόσιο χρέος.

Η δυνατότητα αυτή αποσκοπεί στη χρηματοδότηση μέτρων που ενισχύουν την ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος και επιταχύνουν τη μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα.

Ποια έργα θα χρηματοδοτηθούν: Μπαταρίες, αντλίες θερμότητας, σχολεία

Τα κυριότερα έργα που προγραμματίζεται να ενταχθούν στο πλαίσιο της ρήτρας είναι:

Νέο πρόγραμμα επιχορήγησης μπαταριών για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ύψους 200 εκατ. ευρώ.

Νέο πανελλαδικό πρόγραμμα για αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες, με 100.000 δικαιούχους, ύψους 200 εκατ. ευρώ.

Νέο έργο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (αντλίες θερμότητας, ηλιακοί θερμοσίφωνες, φωτοβολταϊκά στη στέγη με μπαταρία) για 10.000 δικαιούχους στη Δυτική Μακεδονία και στη Μεγαλόπολη, ύψους 50 εκατ. ευρώ.

Πρόγραμμα «ΗΛΕΚΤΡΑ» για την ενεργειακή αναβάθμιση 109 παλαιών κτηρίων του Δημοσίου και πανεπιστημίων, ύψους 117 εκατ. ευρώ.

Πρόγραμμα «ΦΟΙΒΟΣ - ΑΘΗΝΑ» για την ενεργειακή αναβάθμιση 246 σχολείων (δημοτικά, νηπιαγωγεία και βρεφονηπιακοί σταθμοί), ύψους 45 εκατ. ευρώ.

Δράση δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα στη βιομηχανία, ύψους 50 εκατ. ευρώ.

Σιδηροδρομικά έργα ενίσχυσης της ασφάλειας και επεκτάσεων, ύψους 320 εκατ. ευρώ.

Σταθμοί φόρτισης λεωφορείων, ύψους 20 εκατ. ευρώ.

Πιερρακάκης: «Ιδιαίτερη πολιτική και οικονομική σημασία»

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης σχολίασε την απόφαση σε δήλωσή του: «Η σημερινή απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την έγκριση της ενεργειακής ρήτρας διαφυγής, που αφορά αποκλειστικά την Ελλάδα, έχει ιδιαίτερη πολιτική και οικονομική σημασία. Επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα είναι μια ισχυρή και αξιόπιστη χώρα, που θέτει στόχους, τους πετυχαίνει και πρωταγωνιστεί στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών αποφάσεων».

«Η ενεργειακή ρήτρα διαφυγής μάς επιτρέπει να προχωρήσουμε σε κρίσιμες επενδύσεις που θα μειώσουν το κόστος της ενέργειας, θα ενισχύσουν την ενεργειακή μας αυτονομία και θα περιορίσουν την εξάρτησή μας από διεθνείς κρίσεις. Ταυτόχρονα, διατηρούμε τη δυνατότητα να στηρίζουμε τους πολίτες και τις επιχειρήσεις όποτε οι συνθήκες το απαιτούν. Αυτή είναι η Ελλάδα που χτίζουμε. Με ισχυρή φωνή στην Ευρώπη, δυναμική οικονομία και μεγαλύτερη ασφάλεια για την κοινωνία», πρόσθεσε ο υπουργός.