Το «Κορίτσι από το Αφγανιστάν» 41 χρόνια μετά: Γιατί δεν ήθελε ποτέ εκείνη τη φωτογραφία

Η Σαρμπάτ Γκούλα, το «Κορίτσι από το Αφγανιστάν» του εξωφύλλου του National Geographic το 1985, ζει πλέον στην Ιταλία. Λέει ότι η φωτογραφία τής δημιούργησε πολλά προβλήματα και ότι θα προτιμούσε να μην είχε τραβηχτεί ποτέ.

Μόλις 13 ετών, η Σαρμπάτ Γκούλα (Sharbat Gula) έγινε το παγκοσμίως γνωστό «Κορίτσι από το Αφγανιστάν», όταν το πορτρέτο της κόσμησε το εξώφυλλο του National Geographic το 1985. Τέσσερις δεκαετίες αργότερα, η ίδια εκφράζει δυσαρέσκεια και απογοήτευση για τη φωτογραφία. Όπως λέει, της δημιούργησε πολλά προβλήματα και θα προτιμούσε να μην είχε τραβηχτεί ποτέ, καθώς στην αφγανική κουλτούρα οι γυναίκες δεν εμφανίζονται σε φωτογραφίες.

«Θυμάμαι καλά εκείνη την ημέρα, εκείνον τον φωτογράφο που έφτασε στο σχολείο του στρατοπέδου Nasir Bagh. Ήμουν παιδί. Δεν μου άρεσαν οι φωτογραφίες. Στην αφγανική κουλτούρα οι γυναίκες δεν εμφανίζονται στις φωτογραφίες. Αλλά δεν υπήρχαν πολλές επιλογές», είπε για τη στιγμή που τη φωτογράφισε ο Στιβ ΜακΚάρι (Steve McCurry).

Πού ζει σήμερα το «Κορίτσι από το Αφγανιστάν»;

Η Σαρμπάτ Γκούλα έζησε στο Πακιστάν για περισσότερα από 30 χρόνια. Το 2017 συνελήφθη για κατοχή πλαστών εγγράφων ταυτότητας και απελάθηκε στο Αφγανιστάν, όπου βρισκόταν όταν οι Ταλιμπάν επέστρεψαν στην εξουσία το 2021.

Επειδή ήταν ένα ευρέως αναγνωρίσιμο πρόσωπο, έπρεπε επειγόντως να φύγει από τη χώρα. Τελικά κατέφυγε με την οικογένειά της στην Ιταλία, όπου της χορηγήθηκε άσυλο. «Είχα την ελευθερία να επιλέξω», δήλωσε στην ιταλική εφημερίδα La Repubblica το 2024. «Όταν έφτασαν οι Ταλιμπάν, κατάλαβα ότι θα ήταν δύσκολο για μένα να μείνω: είμαι πολύ γνωστή».

«Πολλές κυβερνήσεις μου πρόσφεραν βοήθεια: επέλεξα την Ιταλία. Ήξερα ότι εσείς είχατε κάνει πολλά για το Αφγανιστάν. Ήθελα να δοκιμάσω», πρόσθεσε. Μοιράστηκε επίσης ότι η κόρη της θέλει να γίνει γιατρός. Αυτό θα ήταν αδύνατο στο Αφγανιστάν, όπου οι γυναίκες δεν επιτρέπεται να εκπαιδεύονται πέρα από το δημοτικό σχολείο.

Πώς επέστρεψαν οι Ταλιμπάν στην εξουσία;

Το 1996, 11 χρόνια μετά τη λήψη της φωτογραφίας, οι Ταλιμπάν κατέλαβαν για πρώτη φορά την εξουσία και επέβαλαν ένα βάναυσο καθεστώς. Η πρώτη τους διακυβέρνηση κράτησε έως το 2001, όταν εκδιώχθηκαν μετά την εισβολή των ΗΠΑ.

Για 20 χρόνια έμειναν εκτός εξουσίας και διεξήγαγαν πόλεμο εξέγερσης εναντίον των δυνάμεων του συνασπισμού. Η χαοτική αποχώρηση των δυνάμεων αυτών τους έδωσε την ευκαιρία που περίμεναν. Όταν εξαπέλυσαν την επίθεσή τους το 2021, ο αφγανικός στρατός, χωρίς την υποστήριξη του συνασπισμού, δεν μπόρεσε να τους σταματήσει.

Από τότε οι Ταλιμπάν διοικούν μια εξαιρετικά καταπιεστική κυβέρνηση. Οι γυναίκες στοχοποιούνται ιδιαίτερα, με ακραία κατασταλτικά μέτρα.