Νέοι κανόνες για τα δάνεια: Τι αλλάζει για όσους χρωστούν ‑ Πρόστιμα έως 500.000 ευρώ στους servicers για παραβάσεις

Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας ανακοίνωσε νέο πλαίσιο κανόνων για τους servicers, με πρόστιμα έως 500.000 ευρώ σε βάρος εταιρειών διαχείρισης δανείων που παραβιάζουν τα δικαιώματα συνεπών οφειλετών. Το πακέτο 16 παρεμβάσεων τίθεται άμεσα σε δημόσια διαβούλευση.

Νέο, αυστηρότερο πλαίσιο κανόνων για τους servicers ανακοίνωσε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με τον υπουργό Κυριάκο Πιερρακάκη να δηλώνει στον τηλεοπτικό σταθμό Alpha ότι «κλείνουν όλα τα παραθυράκια» που προκαλούσαν τριβές και προβλήματα ανάμεσα στις εταιρείες διαχείρισης δανείων και τους οφειλέτες. Η νομοθετική πρωτοβουλία, που περιλαμβάνει 16 παρεμβάσεις, θα τεθεί άμεσα σε δημόσια διαβούλευση με στόχο να ψηφιστεί εντός του μήνα.

Η παρέμβαση προέκυψε μετά από αξιολόγηση καταγγελιών από τη Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, καθώς και επαναξιολόγηση του υφιστάμενου πλαισίου από την Τράπεζα της Ελλάδος. Οι 16 παρεμβάσεις χωρίζονται σε δύο βασικούς άξονες: οκτώ αφορούν άμεσα τους οφειλέτες και οκτώ τη λειτουργία και εποπτεία των servicers, με αυστηρές κυρώσεις για όσους παραβιάζουν τους κανόνες.

Πρόστιμα έως 500.000 ευρώ: Τι αλλάζει για τον συνεπή οφειλέτη

Μία από τις βασικότερες αλλαγές αφορά την προστασία του συνεπούς δανειολήπτη, δηλαδή αυτού που τηρεί τη ρύθμιση που έχει συμφωνήσει. Όσο ο οφειλέτης παραμένει συνεπής, ο πιστωτής ή ο servicer δεν θα μπορεί να προχωρήσει σε καταγγελία της ρύθμισης, έκδοση διαταγής πληρωμής, κατάσχεση ή συνέχιση πλειστηριασμού, ακόμη και αν δεν καταβλήθηκε μία δόση επειδή ο servicer δεν είχε δώσει εγκαίρως τα απαραίτητα στοιχεία πληρωμής.

Εάν, παρ' όλα αυτά, προχωρήσει μέτρο αναγκαστικής εκτέλεσης, αυτό θα είναι αυτοδικαίως άκυρο. Ο οφειλέτης θα πιστώνεται επιπλέον με ποσό ίσο με πέντε μηνιαίες δόσεις, η διάρκεια της ρύθμισης θα παρατείνεται κατά πέντε μήνες χωρίς επιβάρυνση, ενώ θα μπορεί να επιβληθεί διοικητικό πρόστιμο από 50.000 έως 500.000 ευρώ στον servicer. «Εκπροσωπώντας την πολιτεία: αυτό είναι μη αποδεκτό. Και πλέον θα είναι μη αποδεκτό και με νόμο», ανέφερε ο Κ. Πιερρακάκης, προσθέτοντας ότι σε περίπτωση υποτροπής το πρόστιμο θα διπλασιάζεται.

Πλαφόν 15% στην προκαταβολή για τη ρύθμιση δανείων

Ο νέος Κώδικας Δεοντολογίας του 2013 αντικαθίσταται από μια αυτοτελή και δεσμευτική διαδικασία διμερούς ρύθμισης που δεν θα ξεπερνά συνολικά τους έξι μήνες. Οι προτάσεις ρύθμισης δεν θα μπορούν πλέον να είναι γενικές ή τυπικές, αλλά θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη το εισόδημα, την περιουσιακή κατάσταση και την πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής του οφειλέτη, με υποχρεωτική έγγραφη αιτιολόγηση σε περίπτωση απόρριψης και δυνατότητα προσφυγής στον Ελληνικό Χρηματοοικονομικό Μεσολαβητή.

Σημαντική αλλαγή αποτελεί και το «ταβάνι» 15% στην προκαταβολή που μπορεί να ζητήσει ο πιστωτής προκειμένου να συμφωνήσει σε διμερή ρύθμιση, έναντι απαιτήσεων που σύμφωνα με το υπουργείο έφταναν μέχρι σήμερα στο 30% και σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και στο 50%. Στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό ισχύει ήδη αντίστοιχο πλαφόν 10%.

Παγώνουν οι τόκοι αν ο servicer δεν δώσει πλήρη εικόνα της οφειλής

Ο δανειολήπτης αποκτά πλέον ρητό δικαίωμα να ζητά δωρεάν πλήρη εικόνα της οφειλής του, δηλαδή την αρχική σύμβαση και τις τροποποιήσεις της, το ιστορικό πληρωμών, τον τρόπο υπολογισμού του επιτοκίου και αναλυτικό διαχωρισμό μεταξύ κεφαλαίου, τόκων, προμηθειών και λοιπών επιβαρύνσεων. Εάν τα στοιχεία δεν χορηγηθούν εντός 45 ημερών, η τοκοφορία της οφειλής θα αναστέλλεται μέχρι να δοθούν όλα τα απαιτούμενα στοιχεία.

Παράλληλα, τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από έναν πλειστηριασμό, ο πιστωτής θα υποχρεούται να υποβάλει κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης, προσαρμοσμένη στα πραγματικά οικονομικά δεδομένα του οφειλέτη.

Φρένο στη διόγκωση της οφειλής και προστασία για οικογένειες με αναπηρία

Επανέρχεται, χωρίς προθεσμία υποβολής αίτησης, η προστατευτική ρύθμιση του άρθρου 39 του ν. 3259/2004. Για δάνεια και πιστώσεις με καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών τίθεται ανώτατο όριο στη συνολική ληξιπρόθεσμη οφειλή, η οποία δεν μπορεί να υπερβαίνει το τριπλάσιο του αρχικού κεφαλαίου, με τράπεζες και servicers να υποχρεούνται να αναπροσαρμόζουν αναλόγως τις απαιτήσεις τους.

Τέλος, επεκτείνονται τα δικαιώματα για άτομα με αναπηρία και στους γονείς ή νόμιμους φροντιστές εξαρτώμενων τέκνων με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω. Η παρέμβαση αυτή έρχεται σε συνέχεια της επιστολής της Ένωσης Σπάνιων Ασθενειών Ελλάδος της 11ης Σεπτεμβρίου 2026.