Γιατί τα αεροπλάνα αφήνουν λευκές γραμμές στον ουρανό; Η επιστημονική εξήγηση πίσω από το φαινόμενο

Ένα αεροπλάνο περνά ψηλά στον ουρανό και πίσω του μένει μια μακριά, λευκή γραμμή. Μερικές φορές εξαφανίζεται μέσα σε λίγα λεπτά. Άλλες φορές παραμένει για πολλή ώρα και απλώνεται μέχρι να μοιάζει σχεδόν με φυσικό σύννεφο. Τι ακριβώς συμβαίνει;

Οι λευκές γραμμές ονομάζονται contrails, από τον όρο condensation trails, δηλαδή ίχνη συμπύκνωσης. Πρόκειται ουσιαστικά για σύννεφα που δημιουργούνται από τις συνθήκες της ατμόσφαιρας και τα καυσαέρια των κινητήρων σε μεγάλο ύψος.

Σαν την ανάσα μια παγωμένη μέρα

Η εξήγηση γίνεται πολύ πιο απλή αν σκεφτεί κανείς τι συμβαίνει όταν βγαίνει η ανάσα στον κρύο αέρα.

Στον κινητήρα παράγεται υδρατμός. Όταν τα καυσαέρια βγαίνουν και συναντούν τον εξαιρετικά ψυχρό αέρα στα ύψη όπου πετούν τα αεροπλάνα, οι υδρατμοί συμπυκνώνονται και παγώνουν γύρω από μικροσκοπικά σωματίδια.

Έτσι δημιουργούνται κρύσταλλοι πάγου, οι οποίοι σχηματίζουν τη λευκή γραμμή που βλέπουμε από το έδαφος.

Γιατί κάποιες γραμμές εξαφανίζονται και άλλες μένουν;

Εδώ βρίσκεται το πιο ενδιαφέρον κομμάτι. Δεν έχουν όλα τα σημεία του ουρανού τις ίδιες συνθήκες. Η υγρασία και η θερμοκρασία παίζουν καθοριστικό ρόλο.

Όταν ο αέρας είναι σχετικά ξηρός, η contrail μπορεί να εξαφανιστεί γρήγορα. Όταν υπάρχει περισσότερη υγρασία, μπορεί να παραμείνει για ώρες και να εξαπλωθεί, παίρνοντας σταδιακά την εμφάνιση λεπτού νέφους.

Και κάπως έτσι, αυτό που από κάτω μοιάζει με μια απλή λευκή γραμμή μπορεί στην πραγματικότητα να είναι ένα μικρό, τεχνητά δημιουργημένο σύννεφο.

Και υπάρχει και κάτι ακόμη

Οι επίμονες contrails ενδιαφέρουν ιδιαίτερα τους επιστήμονες επειδή μπορούν να επηρεάσουν την ατμόσφαιρα και το κλιματικό ισοζύγιο.

Όταν εξαπλώνονται, μπορούν να λειτουργήσουν σαν λεπτά νέφη πάγου που επηρεάζουν τόσο την ηλιακή ακτινοβολία όσο και την υπέρυθρη ακτινοβολία που εκπέμπεται από τη Γη. Γι' αυτό και μελετώνται ως ένας από τους παράγοντες της επίδρασης της αεροπορίας στο κλίμα.

Την επόμενη φορά, λοιπόν, που μια λευκή γραμμή θα διασχίσει τον γαλάζιο ουρανό, η εικόνα θα είναι λίγο διαφορετική. Δεν θα είναι απλώς ένα αεροπλάνο που πέρασε. Θα είναι ένα σύννεφο που δημιουργήθηκε μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα από την πτήση του.