Τέλος εποχής για τον χάρτη που γνωρίζαμε όλοι ‑ Ποια χώρα καταψήφισε την αλλαγή στον ΟΗΕ

Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ενέκρινε με συντριπτική πλειοψηφία ψήφισμα που προωθεί τη χρήση ενός νέου παγκόσμιου χάρτη, ο οποίος αποτυπώνει με μεγαλύτερη ακρίβεια το μέγεθος της Αφρικής σε σχέση με τις υπόλοιπες ηπείρους, αντικαθιστώντας τον αιωνόβιο χάρτη Μερκάτορα.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες ήταν η μοναδική χώρα που καταψήφισε το ψήφισμα, το οποίο εγκρίθηκε την Παρασκευή από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ με 164 ψήφους υπέρ και μία κατά.

Η Σερβία, η Εσθονία, η Γεωργία, η Λιθουανία, η Μολδαβία και η Ουκρανία απείχαν από την ψηφοφορία. Η πρωτοβουλία προωθήθηκε από το Τόγκο και υποστηρίχθηκε από την Αφρικανική Ένωση, καλώντας σε ευρύτερη χρήση της προβολής Equal Earth αντί του χάρτη Μερκάτορα.

Η ιστορική παραμόρφωση του χάρτη Μερκάτορα

Η προβολή Μερκάτορα αναπτύχθηκε το 1569 από τον Φλαμανδό χαρτογράφο Γεράρδο Μερκάτορα για σκοπούς ναυσιπλοΐας. Ωστόσο, παραμορφώνει σημαντικά το σχετικό μέγεθος των χερσαίων μαζών, ιδιαίτερα των περιοχών που βρίσκονται μακριά από τον Ισημερινό.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Αφρική και η Γροιλανδία, οι οποίες εμφανίζονται περίπου ισομεγέθεις σε έναν χάρτη Μερκάτορα, παρότι στην πραγματικότητα η Αφρική είναι περίπου 14 φορές μεγαλύτερη.

Τι αλλάζει με την προβολή Equal Earth

Η προβολή Equal Earth, η οποία αναπτύχθηκε το 2018, σχεδιάστηκε ώστε να αποδίδει με μεγαλύτερη ακρίβεια τη σχετική επιφάνεια των ηπείρων, διατηρώντας παράλληλα μια οπτικά οικεία απεικόνιση του παγκόσμιου χάρτη.

Με την προβολή αυτή, η Αφρική εμφανίζεται πολύ μεγαλύτερη σε σχέση με τους χάρτες Μερκάτορα, ενώ περιοχές όπως η Βόρεια Αμερική, η Ευρώπη και η Γροιλανδία εμφανίζονται μικρότερες σε σχέση με την αφρικανική ήπειρο.

Καμία υποχρέωση αντικατάστασης

Ο ΟΗΕ υπογράμμισε ότι το ψήφισμα δεν απαγορεύει τη χρήση των χαρτών Μερκάτορα, ούτε υποχρεώνει τις χώρες και τους διεθνείς οργανισμούς να τους αντικαταστήσουν. Αντίθετα, ενθαρρύνει κυβερνήσεις, σχολεία, διεθνείς οργανισμούς, εταιρείες τεχνολογίας και άλλους φορείς να χρησιμοποιούν την Equal Earth ή άλλες προβολές ίσης επιφάνειας, όταν είναι σημαντική η ακριβής σύγκριση του μεγέθους των ηπείρων.

«Οι χάρτες διαμορφώνουν την αντίληψή μας για τον κόσμο», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών του Τόγκο, Ρομπέρ Ντουσέ, ο οποίος προώθησε το ψήφισμα. «Καθοδηγούν την εκπαίδευση, τροφοδοτούν τη φαντασία και επηρεάζουν τις συλλογικές αντιλήψεις».

Διχασμένες αντιδράσεις διεθνώς

Η Γαλλία ήταν μεταξύ των χωρών που χαιρέτισαν την πρωτοβουλία. Ο υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό δήλωσε: «Η αλλαγή του χάρτη προφανώς δεν αλλάζει τον κόσμο. Όμως η διόρθωση μιας αναπαράστασης που τον παραμορφώνει αποτελεί ήδη μια πράξη αλήθειας».

Οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιτάχθηκαν στο ψήφισμα, υποστηρίζοντας ότι προωθεί αυτό που η Ουάσινγκτον χαρακτήρισε «ιδεολογική ατζέντα» και ότι αποσπά την προσοχή από πιο επείγουσες διεθνείς προκλήσεις.

Πέρα από τη χαρτογραφία

Οι υποστηρικτές της αλλαγής υποστηρίζουν ότι το ζήτημα ξεπερνά τα όρια της χαρτογραφίας. Η αφρικανική εκστρατεία «Correct the Map» υποστηρίζει ότι γενιές ανθρώπων έχουν εξοικειωθεί με μια οπτική αναπαράσταση του κόσμου που κάνει την Αφρική να φαίνεται δυσανάλογα μικρή, επηρεάζοντας τις αντιλήψεις στις σχολικές αίθουσες, στα μέσα ενημέρωσης και στη δημόσια ζωή.

Το ψήφισμα του ΟΗΕ επιδιώκει πλέον να καταστήσει τους αναλογικά ακριβέστερους χάρτες ευρύτερο παγκόσμιο πρότυπο, αφήνοντας παράλληλα στις κυβερνήσεις και τους οργανισμούς την ελευθερία να επιλέγουν ποια προβολή θα χρησιμοποιούν.