Τουρκία: Νέα θαλάσσια πάρκα «κόβουν» το Καστελόριζο ‑ Η υπόσχεση Τραμπ για F‑35

Η Τουρκία δημοσίευσε επίσημα τα προεδρικά διατάγματα για δύο νέα θαλάσσια πάρκα στο Βόρειο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, με πρόσχημα τη βιοποικιλότητα αλλά με ζώνες που αγγίζουν ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα και αποκόπτουν το Καστελόριζο από τη Ρόδο.

Η Τουρκία προχώρησε σε νέα κίνηση κλιμάκωσης, δημοσιεύοντας επίσημα στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως τα προεδρικά διατάγματα που φέρουν την υπογραφή του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν (Recep Tayyip Erdoğan) για τη δημιουργία δύο νέων τουρκικών θαλάσσιων πάρκων, στο Βόρειο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι ζώνες αυτές εκτείνονται πέραν των 6 ναυτικών μιλίων, αγνοώντας τα ελληνικά νησιά και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας.

Η Άγκυρα παρουσιάζει την απόφαση ως πρωτοβουλία προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας, ωστόσο τα όρια των δύο πάρκων επικαλύπτουν περιοχές της μη οριοθετημένης ελληνικής υφαλοκρηπίδας.

Τα όρια των δύο ζωνών ξεπερνούν σαφώς την αιγιαλίτιδα ζώνη των 6 μιλίων, εισχωρώντας σε θαλάσσιες περιοχές όπου η Ελλάδα διεκδικεί κυριαρχικά δικαιώματα. Η ίδια η τουρκική εφημερίδα Daily Sabah συνδέει ανοιχτά την απόφαση με τις πάγιες ελληνοτουρκικές διαφορές για τη θαλάσσια δικαιοδοσία στο Αιγαίο.

Πώς συνδέεται η απόφαση με τη «Γαλάζια Πατρίδα»

«Για την Τουρκία, πρόκειται απλώς για μια κίνηση προστασίας της θαλάσσιας βιοποικιλότητας, όμως τα θαλάσσια πάρκα αποτελούν εδώ και καιρό σημείο αντιπαράθεσης με την Ελλάδα», σημειώνει η Daily Sabah, εντάσσοντας τη δημιουργία των πάρκων στο ευρύτερο πλαίσιο της στρατηγικής της «Γαλάζιας Πατρίδας».

«Η προάσπιση των δικαιωμάτων της στη "Γαλάζια Πατρίδα" είναι κρίσιμη για την Άγκυρα, ιδίως σε μια περίοδο αυξανόμενης διεθνούς συνεργασίας, ιδιαίτερα μεταξύ Ισραήλ, Ελλάδας και της "Ελληνοκυπριακής Διοίκησης", των οποίων οι θαλάσσιες διεκδικήσεις αντιβαίνουν σε εκείνες της Τουρκίας και άλλων χωρών», αναφέρει το τουρκικό δημοσίευμα.

Ποιες περιοχές καλύπτουν τα δύο νέα θαλάσσια πάρκα

Σύμφωνα με τους τουρκικούς χάρτες, το πρώτο πάρκο, που χαρακτηρίζεται «Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Βορείου Αιγαίου», εκτείνεται από την περιοχή των Δαρδανελίων έως τη Ραιδεστό στη Θάλασσα του Μαρμαρά, ανάμεσα στη Λήμνο και τη Σαμοθράκη.

Το δεύτερο αφορά θαλάσσια περιοχή στην Ανατολική Μεσόγειο, από το Φετιγιέ της Μούγλας έως το Κας, αποκόπτοντας πλήρως το Καστελόριζο από τη Ρόδο. Η συγκεκριμένη χωροθέτηση περικλείει ουσιαστικά ολόκληρη τη θαλάσσια περιοχή γύρω από το νησί, στοιχείο που καθιστά την εξέλιξη ιδιαίτερα σοβαρή, καθώς το πάρκο κηρύσσεται πέραν της αιγιαλίτιδας ζώνης των 6 μιλίων.

Και τα δύο θαλάσσια πάρκα επικαλύπτουν πλήρως τον ελληνικό Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, ο οποίος παρουσιάστηκε το 2025 και αναμένεται η επίσημη κατάθεσή του στην αρμόδια διεύθυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η κίνηση αποκτά πρόσθετη σημασία ενόψει της συζήτησης στην τουρκική Εθνοσυνέλευση του νομοσχεδίου για τη «Γαλάζια Πατρίδα», που αναμένεται να τεθεί προς συζήτηση τον Οκτώβριο, όταν ξεκινήσει η νέα νομοθετική περίοδος.

Τι είπε ο Ερντογάν για τα F-35 και τη συμφωνία της Μέκκας

Στο ίδιο πλαίσιο, ο Ερντογάν επανήλθε στο ζήτημα της απόκτησης των αμερικανικών μαχητικών F-35. Σε συνέντευξή του στο Al Jazeera, ο Τούρκος πρόεδρος υποστήριξε ότι έχει λάβει προσωπική δέσμευση από τον Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) για το θέμα και εξέφρασε την προσδοκία ότι η αμερικανική πλευρά θα προχωρήσει πλέον στην υλοποίησή της.

Ωστόσο, ο Ερντογάν δεν αναφέρθηκε στο βασικό εμπόδιο που εξακολουθεί να υπάρχει στις σχέσεις Άγκυρας-Ουάσιγκτον: τους ρωσικούς πυραύλους S-400 που έχει αποκτήσει η Τουρκία. Η Άγκυρα μέχρι σήμερα δεν έχει προχωρήσει σε καμία ενέργεια απομάκρυνσης του συγκεκριμένου οπλικού συστήματος, παρά τις συζητήσεις που έχουν προηγηθεί μεταξύ των δύο πλευρών. Παράλληλα, ο Τούρκος πρόεδρος αναφέρθηκε και στη «συμφωνία της Μέκκας», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο διεύρυνσης της συμμετοχής, με την Αίγυπτο να αναφέρεται ως πιθανή προσθήκη.