Ποια χώρα έχτισε τσιμεντένιο φράγμα 400 χλμ. για τα τσουνάμι ‑ Πόσο κοστίζει και γιατί διχάζει

Η Ιαπωνία κατασκεύασε τσιμεντένιο φράγμα μήκους 400 χιλιομέτρων κατά μήκος της ακτογραμμής της για την πρόληψη των τσουνάμι, με κόστος που ξεπέρασε τα 12 δισ. δολάρια — ένα έργο που σώζει ζωές αλλά διχάζει βαθιά την κοινή γνώμη.

Η Ιαπωνία αντιμετωπίζει εδώ και δεκαετίες έναν από τους μεγαλύτερους φυσικούς κινδύνους του πλανήτη: τα τσουνάμι που γεννιούνται από τους σεισμούς στο «Δαχτυλίδι της Φωτιάς» του Ειρηνικού. Η απάντησή της; Ένα τσιμεντένιο φράγμα μήκους 400 χιλιομέτρων αμφιθεατρικά κατά μήκος της ακτογραμμής — η μεγαλύτερη αντιτσουναμική υποδομή που έχει κατασκευαστεί ποτέ στον κόσμο.

Το έργο, το οποίο ξεπέρασε σε κόστος τα 12 δισεκατομμύρια δολάρια, δεν έχει ως στόχο να σταματήσει τελείως τα κύματα, αλλά να τα επιβραδύνει αρκετά ώστε να κερδηθούν τα κρίσιμα εκείνα λεπτά για την έγκαιρη εκκένωση των παράκτιων περιοχών.

Πώς λειτουργεί το γιγαντιαίο τείχος κατά των τσουνάμι στην Ιαπωνία

Σε ορισμένα σημεία, τα φράγματα αυτά φτάνουν σε ύψος 14 μέτρων — όσο ένα κτίριο τεσσάρων με πέντε ορόφων — ενώ τα θεμέλιά τους εισχωρούν στο έδαφος σε βάθος έως και 25 μέτρων. Δεν πρόκειται για απλή προστατευτική κατασκευή: η φιλοσοφία του έργου στηρίζεται στην ιδέα ότι το κέρδος χρόνου μπορεί να σώσει ανθρώπινες ζωές, ακόμη κι αν το ίδιο το κύμα δεν ανακοπεί.

Το σύστημα δεν αποτελείται αποκλειστικά από μπετόν. Το τείχος πλαισιώνεται από ένα εκτεταμένο δίκτυο σειρήνων συναγερμού, ειδικά σηματοδοτημένες διαδρομές διαφυγής και πυκνές συστάδες δέντρων κατά μήκος της ακτής, οι οποίες λειτουργούν ως φυσικά αναχώματα για τη μείωση της ενέργειας των κυμάτων.

Γιατί αντιδρούν οι κάτοικοι και οι περιβαλλοντικές οργανώσεις

Το υπέρογκο κόστος και η δραστική αλλαγή στο φυσικό τοπίο έχουν προκαλέσει σφοδρές αντιδράσεις. Οι ντόπιοι καταγγέλλουν πλήρη αλλοίωση του φυσικού τοπίου και καταστροφή της τουριστικής ελκυστικότητας των περιοχών τους, ενώ πολλοί αισθάνονται ότι τους έχει αφαιρεθεί η επαφή με τη θάλασσα.

Στις διαμαρτυρίες προστίθενται και οι περιβαλλοντικές οργανώσεις, οι οποίες υποστηρίζουν ότι οι κατασκευές αυτές βλάπτουν ανεπανόρθωτα το θαλάσσιο οικοσύστημα και πλήττουν άμεσα την τοπική αλιεία.

Η τραγωδία του 2011 που οδήγησε στην κατασκευή του φράγματος

Η Ιαπωνία διέθετε ήδη ορισμένα προστατευτικά τείχη κοντά σε παράκτιες πόλεις πριν από το 2011. Ωστόσο, η καταστροφική τριπλή καταστροφή εκείνης της χρονιάς — σεισμός, τσουνάμι και πυρηνικό ατύχημα στη Φουκουσίμα — που στοίχισε τη ζωή σε περίπου 20.000 ανθρώπους, ανάγκασε τις αρχές να επανασχεδιάσουν ριζικά την αμυντική τους στρατηγική.

Το αποτέλεσμα ήταν η φιλόδοξη απόφαση για την κατασκευή του μεγαλύτερου παράκτιου αναχώματος στην ιστορία της χώρας — ένα έργο που συνεχίζει να εγείρει ερωτήματα για την ισορροπία ανάμεσα στην ασφάλεια, το περιβάλλον και την ποιότητα ζωής των κατοίκων.