Λίγες μέρες πριν συμπληρωθούν 52 χρόνια από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, η βρετανική Independent αποκάλυψε προσχέδιο λύσης για το Κυπριακό που κινείται σε νέα κατεύθυνση.

Σε έξι ημέρες συμπληρώνονται 52 χρόνια από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο με την κωδική ονομασία «Αττίλας», που ξεκίνησε την αυγή της 20ής Ιουλίου 1974 με αποβατικές και αεροπορικές επιχειρήσεις. Συμμετείχαν συνολικά περίπου 40.000 άνδρες υπό τη διοίκηση του αντιστράτηγου Νουρετίν Ερσίν, ενώ η ελληνική πλευρά πιάστηκε στον ύπνο και η αντίδρασή της εκδηλώθηκε με μεγάλη καθυστέρηση.

Παραμονές της θλιβερής αυτής επετείου, η βρετανική εφημερίδα Independent αποκάλυψε ότι βρίσκεται υπό επεξεργασία ένα νέο προσχέδιο λύσης για το Κυπριακό, το οποίο φέρεται να επεξεργάζεται η προσωπική απεσταλμένη του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ για την Κύπρο, Μαρία Άνχελα Ολγκίν.

Χαλαρή ομοσπονδία με «δημιουργική ασάφεια»

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το προσχέδιο απομακρύνεται από το κλασικό ομοσπονδιακό μοντέλο και κινείται προς μια πιο χαλαρή μορφή ομοσπονδίας, η οποία θα μπορούσε να ερμηνεύεται διαφορετικά από κάθε κοινότητα. Η Ολγκίν επιδιώκει τη διαμόρφωση μιας συμφωνίας αρκετά ευέλικτης, ώστε τόσο η ελληνοκυπριακή όσο και η τουρκοκυπριακή πλευρά να μπορούν να υποστηρίξουν ότι πέτυχαν τους βασικούς τους στόχους.

Πιο συγκεκριμένα, η επιδιωκόμενη δομή θα επέτρεπε στους Ελληνοκύπριους να χαρακτηρίζουν τη λύση ομοσπονδία και στους Τουρκοκύπριους να την παρουσιάζουν ως συνομοσπονδία, μέσα από μια σκόπιμη «δημιουργική ασάφεια». Η πρόταση προβλέπει τη δημιουργία δύο συνιστώντων κρατών με πολιτική ισότητα και ευρεία αυτονομία.

Περιορισμένη κεντρική κυβέρνηση και εκ περιτροπής προεδρία

Οι περισσότερες κυβερνητικές αρμοδιότητες θα ασκούνται χωριστά από τα δύο συνιστώντα κράτη, ενώ η κεντρική κυβέρνηση θα έχει περιορισμένο ρόλο και θα διαχειρίζεται μόνο τα ζητήματα που δεν μπορούν να ρυθμίζονται ξεχωριστά. Σε ό,τι αφορά τα κοινά όργανα, εξετάζεται η δημιουργία εκ περιτροπής προεδρικού συμβουλίου, στο οποίο θα συμμετέχουν οι δύο ηγέτες με αναλογία 2:1 ή 3:1 υπέρ της ελληνοκυπριακής πλευράς.

Η Independent σημειώνει ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία θα είχε ιδιαίτερη σημασία και για το Ηνωμένο Βασίλειο, λόγω της παρουσίας των δύο Κυρίαρχων Βρετανικών Βάσεων στην Κύπρο και του ρόλου που διαδραματίζουν στις κρίσεις στη Μέση Ανατολή. Αξιοσημείωτο είναι ότι η εφημερίδα αναφέρεται στην τουρκική εισβολή του 1974 χρησιμοποιώντας τον όρο «επέμβαση».

Ο ΟΗΕ δεν επιβεβαιώνει — το ιστορικό αδιέξοδο παραμένει

«Το έχουμε δει, το έχουμε διαβάσει το δημοσίευμα», δήλωσε ο εκπρόσωπος του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, χωρίς ωστόσο να επιβεβαιώσει εάν οι προτάσεις αντανακλούν την προσέγγιση του Αντόνιο Γκουτέρες. Η σκληρή πραγματικότητα είναι ότι από το 1974 έως σήμερα, η διεθνής κοινότητα έχει αναλάβει πολυάριθμες μεσολαβητικές πρωτοβουλίες χωρίς αποτέλεσμα — από το Σχέδιο Ανάν το 2004, που απορρίφθηκε από τους Ελληνοκύπριους και εγκρίθηκε από τους Τουρκοκύπριους σε ταυτόχρονα δημοψηφίσματα, έως τις συνομιλίες στο Κραν Μοντανά το 2017.

Η ένταξη ολόκληρης της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2004 πρόσθεσε μια νέα διάσταση στο ζήτημα, ωστόσο το πολιτικό αδιέξοδο παραμένει, με την τουρκική πλευρά να προκρίνει πλέον λύση δύο ανεξάρτητων κρατών. Η θέση της Ελλάδας και της Κύπρου παραμένει σταθερή: δεν νοείται λύση χωρίς την πλήρη αποχώρηση των τουρκικών κατοχικών στρατευμάτων, ενώ οποιαδήποτε συμφωνία πρέπει να στηρίζεται στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας και να διασφαλίζει ενεργό ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.