Το My Sharona των The Knack και το No Diggity των Blackstreet είναι δύο από τα πιο κολλητικά τραγούδια που γράφτηκαν ποτέ. Σύμφωνα όμως με μια μελέτη, φαίνεται πως απευθύνονται σε εντελώς διαφορετικά μυαλά.

Το 2017, μια έρευνα του πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης προσπάθησε να συνδέσει τις μουσικές προτιμήσεις με ψυχοπαθητικά χαρακτηριστικά. Στη λίστα με τα «αγαπημένα» όσων είχαν υψηλότερη βαθμολογία στην ψυχοπάθεια βρέθηκαν κομμάτια όπως το Lose Yourself του Eminem και το What Do You Mean του Justin Bieber. Αντίθετα, το “My Sharona” κατέληξε στην πλευρά των «λιγότερο ψυχοπαθών».

Ακούγεται κάπως υπεραπλουστευμένο. Και μάλλον είναι. Πολλές ψυχολογικές έρευνες ψάχνουν μοτίβα που τελικά δεν επιβεβαιώνονται ποτέ. Οι περισσότερες δεν φτάνουν καν στο κοινό. Όταν όμως το θέμα «πουλάει», τότε βγαίνει προς τα έξω.

Επικεφαλής της μελέτης ήταν ο καθηγητής Pascal Wallisch, ο οποίος παραδέχτηκε ότι δεν ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για τη μουσική. Αυτό από μόνο του δημιουργεί μια απόσταση. Ναι, η αντικειμενικότητα είναι χρήσιμη. Αλλά η πλήρης αδιαφορία ίσως δεν βοηθά.

Η έρευνα δεν εξέτασε εγκληματίες. Οι συμμετέχοντες ήταν 190 φοιτητές ψυχολογίας που βαθμολόγησαν τραγούδια από διάφορα είδη. Παράλληλα, αξιολογήθηκαν σε τεστ ψυχοπάθειας. Από εκεί προέκυψαν οι συσχετισμοί.

Το πρόβλημα είναι προφανές. Μικρό δείγμα. Ίδιο περιβάλλον. Παρόμοια ηλικία και background. Και μόνο το 1% του πληθυσμού θεωρείται πραγματικά ψυχοπαθές. Δύσκολο να βγουν ασφαλή συμπεράσματα.

Η ιδέα πάντως είχε ενδιαφέρον. Θα μπορούσε, θεωρητικά, μια playlist να λειτουργήσει ως «κόκκινη σημαία»; Ο ίδιος ο Wallisch είχε πει ότι αυτό θα μπορούσε να γίνει ακόμη και χωρίς τη συγκατάθεση του ατόμου. Ηθικά; Πολύ γκρίζα ζώνη.

Την ίδια περίοδο, ο ψυχολόγος Kevin Dutton έκανε παρόμοια έρευνα και βρήκε ότι όσοι βρίσκονται πιο κοντά στο φάσμα της ψυχοπάθειας προτιμούν ραπ. Αλλά εδώ μπαίνει ένα άλλο ζήτημα. Η ραπ είναι απλώς πιο δημοφιλής στους νέους. Άρα τι μετράμε τελικά;

Και υπάρχει και κάτι ακόμα. Τι γίνεται αν αλλάζει η ίδια η έννοια της ψυχοπάθειας; Ο ερευνητής Robert D Hare είχε υποστηρίξει ότι η κοινωνία γίνεται πιο ψυχοπαθητική συνολικά. Αν αυτό ισχύει, τότε οι μουσικές προτιμήσεις δεν λένε και πολλά.

Στην πραγματικότητα, οι περισσότεροι ψυχοπαθείς δεν μοιάζουν με χαρακτήρες ταινιών. Δεν είναι ο Joker. Μπορεί να δουλεύουν δίπλα σου. Να μην ξεχωρίζουν καθόλου.

Οπότε όχι, μάλλον δεν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο beat ή είδος που «προδίδει» έναν ψυχοπαθή. Και σίγουρα δεν χρειάζεται να κοιτάς περίεργα όποιον ακούει Eminem.

Η έρευνα είχε ενδιαφέρον. Έκανε θόρυβο. Αλλά σχεδόν μια δεκαετία μετά, δεν έχει προκύψει κάτι πιο ουσιαστικό. Μέχρι τότε, μπορείς να ακούς “No Diggity” χωρίς δεύτερες σκέψεις.