Οι πρόσφατες εικόνες από την ιστορική κακοκαιρία στις ΗΠΑ, με το χιόνι να ξεπερνά το ένα μέτρο, έφεραν ξανά στο προσκήνιο έναν όρο που τρομάζει ακόμα και τους πιο έμπειρους οδηγούς και ορειβάτες: το Whiteout.

Σήμερα, λοιπόν, έμαθα ότι το φαινόμενο αυτό δεν ταυτίζεται απλώς με μια σφοδρή χιονοθύελλα. Πρόκειται για μια ακραία οπτική κατάσταση όπου η διάχυση του φωτός είναι τόσο ομοιόμορφη που οι σκιές, οι αντιθέσεις και ο ορίζοντας εξαφανίζονται εντελώς, αφήνοντας τον άνθρωπο σε ένα απόλυτο, «τυφλό» λευκό κενό.

Η επιστήμη πίσω από την απώλεια προσανατολισμού

Σε συνθήκες Whiteout, το φως αντανακλάται επανειλημμένα πάνω στις νιφάδες του χιονιού και στην ήδη χιονισμένη επιφάνεια του εδάφους. Το αποτέλεσμα είναι ο εγκέφαλος να μην μπορεί να επεξεργαστεί το βάθος ή την απόσταση. Σήμερα έμαθα ότι σε τέτοιες στιγμές, το ανθρώπινο μάτι χάνει την ικανότητα να διακρίνει αν το έδαφος μπροστά του είναι επίπεδο, αν υπάρχει γκρεμός ή αν ένα αντικείμενο βρίσκεται στα δύο ή στα είκοσι μέτρα μακριά. Είναι μια κατάσταση πλήρους οπτικής απομόνωσης, όπου η αίσθηση του «πάνω» και του «κάτω» μπορεί να θολώσει επικίνδυνα.

Γιατί το Whiteout θεωρείται «σιωπηλός» κίνδυνος;

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος στο Whiteout δεν είναι μόνο το κρύο, αλλά η ψευδαίσθηση της κίνησης. Πολλοί άνθρωποι, στην προσπάθειά τους να βρουν τον δρόμο τους, καταλήγουν να κινούνται σε κύκλους ή να απομακρύνονται από το ασφαλές τους καταφύγιο χωρίς να το καταλαβαίνουν. Η απώλεια προσανατολισμού είναι ακαριαία και μπορεί να προκαλέσει ακόμα και ναυτία ή ίλιγγο, καθώς το εσωτερικό αυτί (που ελέγχει την ισορροπία) χάνει τα οπτικά σημεία αναφοράς που χρειάζεται για να λειτουργήσει σωστά.

Για όσους βρεθούν αντιμέτωποι με αυτό το φαινόμενο, είτε σε μια εθνική οδό είτε σε μια ορεινή πλαγιά, η χρυσή συμβουλή των ειδικών είναι μία: ακινησία. Αν οδηγείτε, σταματήστε με ασφάλεια στην άκρη του δρόμου και ανάψτε τα αλάρμ. Αν είστε πεζοί, μείνετε ακριβώς εκεί που βρίσκεστε μέχρι να βελτιωθεί η ορατότητα έστω και στο ελάχιστο. Η προσπάθεια να «νικήσετε» το λευκό σκοτάδι είναι σχεδόν πάντα χαμένη μάχη.

Η φύση έχει τον τρόπο να μας υπενθυμίζει ότι οι αισθήσεις μας έχουν όρια. Το Whiteout είναι η απόλυτη απόδειξη ότι, μερικές φορές, το να μη βλέπεις τίποτα είναι πολύ πιο επικίνδυνο από το να βλέπεις τον κίνδυνο να έρχεται.