Ο Βασίλης Τσιβιλίκας έφυγε όπως ακριβώς έζησε: ξαφνικά, αθόρυβα, χωρίς δραματικές κορώνες, αφήνοντας όμως πίσω του ένα τεράστιο κενό στο ελληνικό θέατρο και μια σπάνια παρακαταθήκη γέλιου, ποιότητας και ήθους.

Ένας ηθοποιός που θα μπορούσε να παίξει τα πάντα, αλλά διάλεξε συνειδητά τον δύσκολο δρόμο της κωμωδίας. Γιατί, όπως πίστευε βαθιά, «το γέλιο είναι υγεία».

Ο κωμικός που ένωνε γενιές

Ο Βασίλης Τσιβιλίκας υπήρξε ο κρίκος ανάμεσα στους μεγάλους κωμικούς του παλιού ελληνικού θεάτρου και στη νεότερη γενιά. Δεν αντέγραφε, δεν μιμούνταν· έπιανε το νήμα και το πήγαινε παρακάτω, με τεχνική, παιδεία και βαθιά αγάπη για την τέχνη του.

Ψηλόλιγνος, με μεγάλα εκφραστικά μάτια, έντονα χαρακτηριστικά και ένα σώμα που έμοιαζε να «μιλά» από μόνο του, είχε το χάρισμα να προκαλεί γέλιο χωρίς ευκολίες, χωρίς μανιέρα. Κάθε ρόλος του ήταν δουλεμένος μέχρι την τελευταία λεπτομέρεια.

Ένας θεατράνθρωπος μέχρι τέλους

Γεννημένος στις 17 Ιανουαρίου 1942 στη Θεσσαλονίκη, μέσα στην Κατοχή, ο Τσιβιλίκας λάτρεψε από νωρίς το θέατρο. Οι καθηγητές του στο Κολλέγιο «Ανατόλια» τον παρότρυναν να ακολουθήσει την υποκριτική και δεν έπεσαν έξω.

Σπούδασε στη Δραματική Σχολή του Πέλου Κατσέλη και το 1967 βρέθηκε στο Θέατρο Τέχνης του Κάρολου Κουν, όπου «έπεσε στα βαθιά» και ανδρώθηκε καλλιτεχνικά.

Το σανίδι ήταν η μεγάλη του αγάπη. Έλεγε πως ήθελε να πεθάνει πάνω σε αυτό. Και με έναν σκληρά ειρωνικό τρόπο, το κατάφερε: μέχρι τις τελευταίες του στιγμές έπαιζε στο θέατρο Ακάδημος, στην παράσταση «Η ζωή ποδήλατο».

Άτυχος με το σινεμά, πολύτιμος παντού αλλού

Στον κινηματογράφο δεν του χαμογέλασε όσο του άξιζε η τύχη. Παρότι έκανε αίσθηση στην ταινία «Η Θεία μου η Χίπισσα» (1970), εμφανίστηκε σε μια εποχή που το παλιό εμπορικό σινεμά κατέρρεε.

Κι όμως, μέσα σε μόλις πέντε ουσιαστικές κωμωδίες, κατάφερε να ξεχωρίσει και να αφήσει αποτύπωμα. Αν είχε εμφανιστεί δέκα χρόνια νωρίτερα, το όνομά του θα στεκόταν δίπλα στους Αυλωνίτη, Βουτσά, Σταυρίδη και Γκιωνάκη.

Το κατάλαβε γρήγορα: το μέλλον ήταν αλλού. Στην τηλεόραση και —πάνω απ’ όλα— στο θέατρο.

Το «Καλλιτεχνικό Καφενείο» και η άλλη του κληρονομιά

Ιδιαίτερη θέση στην πορεία του κατέχει το «Καλλιτεχνικό Καφενείο» στην ΕΡΤ, μια πρωτοποριακή πολιτιστική εκπομπή (1986–1987), όπου πέρασαν ιερά τέρατα της ελληνικής τέχνης και μουσικής. Σήμερα, αποτελεί πολύτιμο αρχείο μνήμης.

Παράλληλα, ο Τσιβιλίκας σκηνοθετούσε, μετέφραζε, διασκεύαζε και πρωταγωνιστούσε σε μεγάλες θεατρικές επιτυχίες:
«Ξυπόλυτοι στο πάρκο», «Ό,τι πείτε υπουργέ μου», «Φιλάργυρος», «Λυσιστράτη», «Θεσμοφοριάζουσες».

Το τέλος που κανείς δεν ήθελε

Στις 29 Φεβρουαρίου 2012, σε ηλικία 70 ετών, ο Βασίλης Τσιβιλίκας άφησε την τελευταία του πνοή μέσα σε ασθενοφόρο, καθ’ οδόν για το Σισμανόγλειο Νοσοκομείο, έπειτα από έντονη καρδιακή ενόχληση.

Άφησε πίσω του τη σύζυγό του Αλίκη, τα δύο του παιδιά και τη μνήμη ενός ευγενικού, καλοσυνάτου ανθρώπου, που είχε έναν μόνο στόχο: να κάνει τους άλλους να γελούν.

Και αυτό, το πέτυχε όσο λίγοι.