Από τις αρχές της νέας χρονιάς ξεκινούν σταδιακά τα εργοτάξια για την ανάταξη και αναβάθμιση της Εγνατίας Οδού, σηματοδοτώντας την έναρξη της νέας περιόδου παραχώρησης του μεγαλύτερου οδικού άξονα της Βόρειας Ελλάδας.

Από τις αρχές της νέας χρονιάς ξεκινούν σταδιακά τα εργοτάξια για την ανάταξη και αναβάθμιση της Εγνατίας Οδού, σηματοδοτώντας την έναρξη της νέας περιόδου παραχώρησης του μεγαλύτερου οδικού άξονα της Βόρειας Ελλάδας.

Το επενδυτικό πρόγραμμα του παραχωρησιούχου προβλέπει σημαντικά αυξημένες επενδύσεις ύψους 3,8 δισ. ευρώ σε ορίζοντα 35 ετών, από 1,8 δις που ήταν οι αρχικές προβλέψεις ενώ το 2026 κάνει «ποδαρικό» με αυξήσεις στα διόδια, με βάση την πρώτη αναπροσαρμογή της τιμολογιακής πολιτικής και των όρων της σύμβασης.

Η μετάβαση από τον στενό δημόσιο έλεγχο στον νέο παραχωρησιούχο ολοκληρώθηκε μετά το οικονομικό κλείσιμο της σύμβασης, το οποίο πραγματοποιήθηκε χθες, με την καταβολή του τιμήματος ύψους 1,275 δισ. ευρώ.

Ο μεγαλύτερος αυτοκινητόδρομος της Βόρειας Ελλάδας, συνολικού μήκους 670 χιλιομέτρων από την Ηγουμενίτσα έως τους Κήπους του Έβρου, εισέρχεται πλέον σε μια νέα φάση, με αυξημένες απαιτήσεις αλλά και σημαντικές προοπτικές αναβάθμισης.

Επενδύσεις 820 εκατ. στην πενταετία

Επικεφαλής του σχήματος παραχώρησης είναι η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, η οποία κατέχει ισχυρή παρoυσία στο έργο με μερίδιο 90%, από 75% που προέβλεπε η αρχική συμφωνία, ενώ το υπόλοιπο 10% ανήκει στη γαλλική εταιρεία EGIS.

Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην πρώτη πενταετία της παραχώρησης, διάστημα κατά το οποίο προγραμματίζονται επενδύσεις ύψους 820 εκατ. ευρώ.

Οι παρεμβάσεις αυτές αφορούν ένα εκτεταμένο πρόγραμμα ανάταξης και αναβάθμισης του αυτοκινητοδρόμου σε όλο του το μήκος, με στόχο τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας, της λειτουργικότητας και της ανθεκτικότητας των υποδομών. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η πιστοποίηση των σηράγγων, ένα κρίσιμο έργο για τη συμμόρφωση με τα ευρωπαϊκά πρότυπα ασφαλείας, για το οποίο το δημόσιο θα διαθέσει ειδικό κονδύλι ύψους 180 εκατ. ευρώ.

Ήδη από τις πρώτες ημέρες του νέου έτους, οι οδηγοί αναμένεται να διαπιστώσουν τις πρώτες αλλαγές στο οδικό δίκτυο, καθώς θα εφαρμοστούν κυκλοφοριακές ρυθμίσεις που θα προετοιμάσουν την εγκατάσταση εργοταξίων. Οι εργασίες για την ανάταξη του άξονα αναμένεται να αναπτυχθούν σταδιακά και να κορυφωθούν εντός του πρώτου εξαμήνου της νέας χρονιάς.

Αυξήσεις στα διόδια

Παράλληλα με την έναρξη της παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, σε ισχύ έχουν τεθεί αυξημένες χρεώσεις διοδίων, σε σύγκριση με τον προηγούμενο τιμοκατάλογο που ίσχυε από τον Νοέμβριο του 2022.
Η σύγκριση των παλιών και των νέων τιμών δείχνει ότι οι αυξήσεις αφορούν τόσο τα Ι.Χ. όσο και τα φορτηγά, με ποσοστά που κινούνται, κατά μέσο όρο, γύρω στο 30%.

Ι.Χ.: αυξήσεις έως και 35%

Για τα επιβατικά οχήματα (Κατηγορία 2), οι νέες τιμές στους μετωπικούς σταθμούς διοδίων της Εγνατίας Οδού είναι αυξημένες από περίπου 22% έως και 36%.
Ενδεικτικά:
• Στον σταθμό της Τύριας, το διόδιο για Ι.Χ. αυξήθηκε από 2,10 ευρώ σε 2,70 ευρώ, δηλαδή κατά 28,6%.
• Στο Μαλακάσι και στον Πολύμυλο, η τιμή ανέβηκε από 1,40 ευρώ σε 1,90 ευρώ (+35,7%).
• Στην Ανάληψη, το Ι.Χ. πληρώνει πλέον 2,35 ευρώ, από 1,80 ευρώ προηγουμένως (+30,6%).
Συνολικά, στον κύριο άξονα της Εγνατίας Οδού, η μέση αύξηση για τα Ι.Χ. διαμορφώνεται κοντά στο 30%.

Φορτηγά: μεγαλύτερη επιβάρυνση σε απόλυτα ποσά

Ακόμη μεγαλύτερη είναι η επιβάρυνση για τα φορτηγά, τόσο της Κατηγορίας 3 (2–3 άξονες) όσο και της Κατηγορίας 4 (βαρέα 4+ αξόνων).

Για τα φορτηγά Κατηγορίας 3, οι αυξήσεις κυμαίνονται περίπου από 24% έως 37%, ενώ για τα βαρέα φορτηγά Κατηγορίας 4 από 20% έως και άνω του 40% σε ορισμένους σταθμούς.
Χαρακτηριστικά:
• Στο Μαλακάσι, φορτηγό Κατηγορίας 3 πληρώνει πλέον 4,80 ευρώ, από 3,50 ευρώ (+37,1%).
• Στη Μουσθένη, το διόδιο για βαρέο φορτηγό Κατηγορίας 4 αυξήθηκε από 5,20 ευρώ σε 7,60 ευρώ (+46,2%).
• Στην Ανάληψη, τα βαρέα φορτηγά πληρώνουν 8,20 ευρώ, από 6,30 ευρώ (+30,2%).
Η επίπτωση των αυξήσεων αποτυπώνεται καθαρά στη διαδρομή Ηγουμενίτσα – Κήποι Έβρου. Με τα νέα διόδια, ένα φορτηγό Κατηγορίας 3 πληρώνει πλέον 61,90 ευρώ, από 48,20 ευρώ προηγουμένως (+28,4%), ενώ για φορτηγό Κατηγορίας 4 το κόστος αυξάνεται από 67,50 ευρώ σε 86,70 ευρώ (+28,4%).

Τι θα ισχύσει για τα διόδια τα επόμενα χρόνια

Έως τη συμπλήρωση της Τέταρτης Αποκλειστικής Τμηματικής Προθεσμίας, δηλαδή για τα δύο πρώτα έτη, το ύψος των διοδίων στον κύριο άξονα της Εγνατίας Οδού καθώς και στους τρεις κάθετους άξονες καθορίζεται σε 0,04 ευρώ ανά χιλιόμετρο πλέον ΦΠΑ, που αντιστοιχεί σε τελική χρέωση περίπου 0,05 ευρώ/χλμ. Το ποσό αυτό είναι αυξημένο σε σχέση με το ισχύον σήμερα, το οποίο ανέρχεται σε περίπου 0,03 ευρώ/χλμ. πλέον ΦΠΑ.

Μετά την πάροδο του δεύτερου έτους της παραχώρησης, το τέλος διέλευσης για τα ΙΧ θα αυξάνεται προοδευτικά. Ειδικότερα, από το αρχικό επίπεδο των 0,04 ευρώ/χλμ. (χωρίς ΦΠΑ), η χρέωση μπορεί να ενισχυθεί φθάνοντας το ανώτατο όριο των 0,051 ευρώ/χλμ. Η τιμή αυτή δεν περιλαμβάνει ΦΠΑ και θα υπόκειται σε ετήσια αναπροσαρμογή με βάση τον πληθωρισμό. Οι αυξήσεις θα εφαρμόζονται σταδιακά και στους τρεις κάθετους οδικούς άξονες.

Για τα λοιπά είδη οχημάτων, τα διόδια προσδιορίζονται με αναλογικούς συντελεστές επί του βασικού τέλους που ισχύει για τα ΙΧ. Ενδεικτικά, τα δίκυκλα καταβάλλουν το 70% του βασικού τέλους, τα λεωφορεία χρεώνονται με συντελεστή 2,5, ενώ τα φορτηγά οχήματα επιβαρύνονται με 2,5 έως 3,5 φορές το βασικό τέλος, ανάλογα με τον αριθμό των αξόνων τους. Από το τρίτο έτος της παραχώρησης και μετά, η τιμολόγηση των φορτηγών θα λαμβάνει υπόψη την ηλικία του οχήματος και τις εκπομπές ρύπων, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε χρεώσεις έως και τετραπλάσιες σε σχέση με το βασικό τέλος των ΙΧ.

Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα εφαρμογής εκπτωτικών πολιτικών από τον παραχωρησιούχο, όπως μειωμένες χρεώσεις σε συγκεκριμένες χρονικές ζώνες ή ημέρες. Σε κάθε περίπτωση, το βασικό τέλος δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει το εκάστοτε ανώτατο όριο, το οποίο σήμερα διαμορφώνεται στα 0,04 ευρώ/χλμ. και προβλέπεται να ανέλθει σε 0,051 ευρώ/χλμ. εντός της επόμενης τριετίας.