Παγκόσμια ανησυχία προκαλεί η ραγισμένη προστατευτική ασπίδα του Τσερνόμπιλ, αξίας 2 δισ. δολαρίων, καθώς υπάρχουν φόβοι για διαρροή ραδιενέργειας.

Συναγερμός έχει σημάνει στο Τσέρνομπιλ καθώς ο θόλος που κατασκευάστηκε πάνω από τα απομεινάρια της καταστροφής του εργοστασίου έχει υποστεί ζημιές, προκαλώντας φόβους ότι ίσως δεν μπορεί πλέον να συγκρατήσει το ραδιενεργό υλικό.

Η προστατευτική ασπίδα (New Safe Confinement) κόστους τουλάχιστον 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων κατασκευάστηκε πάνω από τον Αντιδραστήρα 4, ο οποίος προκάλεσε τη χειρότερη πυρηνική καταστροφή στον κόσμο το 1986.

Η ζημιά του θόλου από ρωσικό drone

Η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA) του ΟΗΕ, ένας πυρηνικός εποπτικός φορέας, αποκάλυψε αυτόν τον μήνα ότι το NSC υπέστη σοβαρές ζημιές από ρωσικό πλήγμα με drone τον Φεβρουάριο.

Ομάδα της IAEA πραγματοποίησε νωρίτερα αυτόν τον μήνα αξιολόγηση ασφαλείας και διαπίστωσε ότι ο θόλος έχει χάσει τις κύριες λειτουργίες ασφαλείας του, συμπεριλαμβανομένης της ικανότητας περιορισμού.

Ο γενικός διευθυντής της IAEA, Ραφαέλ Μαριάνο Γκρόσι, δήλωσε: «Έχουν πραγματοποιηθεί περιορισμένες προσωρινές επισκευές στην οροφή, όμως η έγκαιρη και συνολική αποκατάσταση παραμένει απαραίτητη για να αποτραπεί περαιτέρω υποβάθμιση και να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη πυρηνική ασφάλεια».

Η επιθεώρηση έφερε κάποια ανακούφιση, επιβεβαιώνοντας ότι η κύρια δομή του θόλου και τα συστήματα παρακολούθησης παραμένουν άθικτα. Ωστόσο, κάτω από το κατεστραμμένο καταφύγιο βρίσκονται τεράστιες ποσότητες ραδιενεργού υλικού από την καταστροφή του 1986, καθιστώντας την περιοχή μια «βόμβα» που μετρά αντίστροφα.

Καμπανάκι από ΙΑΕΑ

Η IAEA έχει ζητήσει επείγουσες επισκευές και αναβαθμίσεις στο προστατευτικό καταφύγιο του Τσερνόμπιλ, καλώντας για καλύτερο έλεγχο της υγρασίας, προηγμένη παρακολούθηση της διάβρωσης και ένα υψηλής τεχνολογίας αυτόματο σύστημα για τη διατήρηση υπό έλεγχο των ραδιενεργών καταλοίπων του αντιδραστήρα.

«Αυτοί οι υποσταθμοί είναι απαραίτητοι για την πυρηνική ασφάλεια και προστασία. Είναι απολύτως αναγκαίοι για την παροχή της ηλεκτρικής ενέργειας που χρειάζονται όλοι οι πυρηνικοί σταθμοί για την ψύξη των αντιδραστήρων και άλλα συστήματα ασφαλείας», δήλωσε ο Γκρόσι. «Χρειάζονται επίσης για τη διανομή της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγουν σε νοικοκυριά και τη βιομηχανία».

Το 2026, με τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD), ο χώρος του Τσερνόμπιλ θα προχωρήσει σε πρόσθετες προσωρινές επισκευές, ώστε να υποστηριχθεί η αποκατάσταση της λειτουργίας περιορισμού του NSC, ανοίγοντας τον δρόμο για πλήρη αποκατάσταση μόλις λήξει η σύγκρουση.

«Η IAEA – η οποία διαθέτει μόνιμη ομάδα στον χώρο – θα συνεχίσει να κάνει ό,τι μπορεί για να στηρίξει τις προσπάθειες πλήρους αποκατάστασης της πυρηνικής ασφάλειας και προστασίας στο Τσερνόμπιλ», ανέφερε ο Γκρόσι σε ανακοίνωσή του.