Παγκόσμια ιατρική τομή σημειώθηκε στο Rambam Eye Institute στη Χάιφα του Ισραήλ, όπου για πρώτη φορά μεταμοσχεύτηκε σε άνθρωπο ένας πλήρως βιοεκτυπωμένος, τρισδιάστατος κερατοειδής, αποκαθιστώντας ολοκληρωτικά την όραση ενός -νομικά- τυφλού ασθενούς στα τέλη Οκτωβρίου.

Η επιτυχής επέμβαση θεωρείται ορόσημο στη χρήση βιοεκτύπωσης για την αναγέννηση ανθρώπινων ιστών και ανοίγει τον δρόμο για φθηνότερες, ταχύτερες και σχεδόν απεριόριστες μεταμοσχεύσεις κερατοειδούς παγκοσμίως.

View this post on Instagram

A post shared by TEDxGateway (@tedxgateway)

Πώς δημιουργείται ένας 3D-printed κερατοειδής

Η διαδικασία αναπτύχθηκε και βελτιώθηκε για πάνω από μία δεκαετία, βασισμένη σε τεχνολογία βιοεκτύπωσης του Πανεπιστημίου Newcastle (2018). Ειδικότερα, κυττάρα από έναν και μόνο υγιή ανθρώπινο κερατοειδή καλλιεργούνται στο εργαστήριο έως ότου πολλαπλασιαστούν σε μεγάλο βαθμό.

Στη συνέχεια, όπως περιγράφουν ερευνητές, τα κύτταρα τοποθετούνται σε επίπεδα, σχηματίζοντας έναν λειτουργικό, πλήρως ζωντανό κερατοειδή που ταιριάζει απόλυτα στις διαστάσεις του ματιού του ασθενούς.

Ο βιοεκτυπωμένος κερατοειδής -αποτελούμενος αποκλειστικά από ανθρώπινα συμβατά κύτταρα- εμφυτεύεται όπως μια κλασική μεταμόσχευση, με ποσοστό επιτυχίας που αγγίζει το 97% και καλύτερη ανατομική προσαρμογή. Το αποτέλεσμα: έως και 300 εμφυτεύματα από έναν μόνο δότη, χωρίς την ανάγκη πολλαπλών δωρεών οφθαλμών και χωρίς κινδύνους απόρριψης που σχετίζονται με ξένο ιστό.

Λύση στο παγκόσμιο έλλειμμα δωρητών κερατοειδούς

Η τύφλωση του κερατοειδούς, από τραυματισμούς, λοιμώξεις ή κληρονομικές παθήσεις, επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους. Σε πολλές περιοχές, οι λίστες αναμονής κρατούν χρόνια λόγω έλλειψης οφθαλμολογικών τραπεζών. Η νέα μέθοδος έρχεται να ανατρέψει τα δεδομένα, εξαλείφοντας τους χρόνους αναμονής για μεταμόσχευση, επιτρέποντας την παραγωγή εκατοντάδων μοσχευμάτων από έναν μόνο δότη, κάνοντας τη θεραπεία προσβάσιμη σε χώρες με ανεπαρκή υποδομή, και μειώνοντας τους κινδύνους απόρριψης, αφού το μόσχευμα αποτελείται από ζωντανά ανθρώπινα κύτταρα.

Η τεχνολογία που χρησιμοποιείται για τον κερατοειδή θεωρείται ενδεικτική ενός πολύ μεγαλύτερου άλματος: των βιοεκτυπωμένων οργάνων. Οι ερευνητές τονίζουν ότι η ίδια τεχνική μπορεί τα επόμενα χρόνια να επιτρέψει τη δημιουργία καρδιακού ιστού, των ηπατικών μοσχευμάτων, των νεφρικών δομών.

Όλα αυτά, πριν από την πλήρη ανάπτυξη λειτουργικών οργάνων για μεταμόσχευση, κάτι που θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά την αντιμετώπιση των ελλείψεων οργάνων παγκοσμίως.