Από τις 30 Δεκεμβρίου, η Δανία θα σταματήσει εντελώς τη συλλογή και διανομή επιστολών, βάζοντας τέλος σε μια παράδοση περίπου 400 ετών.

Η κρατική PostNord γίνεται έτσι ο πρώτος ταχυδρομικός φορέας στην Ευρώπη που εγκαταλείπει πλήρως το κλασικό γράμμα.

Η απόφαση δεν είναι αιφνιδιαστική. Τα τελευταία 25 χρόνια, ο όγκος των επιστολών έχει μειωθεί κατά 90%. Μόνο το 2024 καταγράφηκε επιπλέον πτώση της τάξης του 30%, καθώς άλλαξε ριζικά το πλαίσιο λειτουργίας της υπηρεσίας.

Μέσα στη χρονιά καταργήθηκε η υποχρέωση της λεγόμενης «καθολικής υπηρεσίας», δηλαδή η δέσμευση να υπάρχουν ταχυδρομικές υπηρεσίες διαθέσιμες για όλους, σε προσιτές τιμές, σε όλη τη χώρα. Παράλληλα, η PostNord έχασε την απαλλαγή από τον ΦΠΑ.

Το αποτέλεσμα ήταν μεγάλη αύξηση του κόστους: η αποστολή μιας απλής εσωτερικής επιστολής κοστίζει πλέον 29 κορώνες (περίπου 4 ευρώ), ενώ για παράδοση την επόμενη ημέρα η τιμή ανεβαίνει στις 39 κορώνες (περίπου 5,2 ευρώ). Σε αυτό το περιβάλλον, ακόμη και τα χριστουγεννιάτικα γράμματα σχεδόν εξαφανίστηκαν μέσα σε έναν χρόνο.

Η εικόνα της Δανίας είναι μέρος μιας ευρύτερης τάσης. Ταχυδρομεία σε όλο τον κόσμο βλέπουν τον όγκο των επιστολών να καταρρέει, καθώς η επικοινωνία έχει μεταφερθεί σε email, μηνύματα και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η πανδημία ενίσχυσε ακόμη περισσότερο αυτή τη στροφή.

Την ίδια στιγμή, τα δέματα αυξάνονται με τον ρυθμό του ηλεκτρονικού εμπορίου. Το 2022 διακινήθηκαν παγκοσμίως 161 δισεκατομμύρια δέματα και οι εκτιμήσεις ανεβάζουν τον αριθμό στα περίπου 256 δισ. έως το 2027.

Ορισμένες ταχυδρομικές υπηρεσίες έχουν καταφέρει να προσαρμοστούν. Η Poste Italiane έχει εξελιχθεί σε όμιλο που συνδυάζει ταχυδρομικές υπηρεσίες με τραπεζικά και ασφαλιστικά προϊόντα. Η Deutsche Post DHL έχει μετατραπεί σε παγκόσμιο παίκτη στα logistics. Άλλες, όμως, παραμένουν ζημιογόνες και εστιάζουν σε περικοπές και κλείσιμο καταστημάτων.

Γιατί η Δανία κόβει πρώτη το γράμμα

Η Δανία είναι από τις πιο ψηφιοποιημένες χώρες στον κόσμο. Τα τελευταία χρόνια ο δημόσιος τομέας λειτουργεί σχεδόν εξ ολοκλήρου ηλεκτρονικά, από τις φορολογικές δηλώσεις μέχρι την επικοινωνία με τις αρχές. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το παραδοσιακό γράμμα έχει μείνει χωρίς ρόλο.

«Η αγορά των επιστολών δεν είναι πλέον βιώσιμη», έχει δηλώσει ο διευθύνων σύμβουλος της PostNord, εξηγώντας ότι όσο μειώνονται οι όγκοι αποστολών τόσο αυξάνεται το κόστος διαχείρισης για κάθε ξεχωριστή επιστολή.

Αναλυτές εκτιμούν ότι και άλλες χώρες θα ακολουθήσουν το ίδιο μονοπάτι σε βάθος δεκαετίας, καθώς οι ταχυδρομικές υπηρεσίες επαναπροσδιορίζουν τον ρόλο τους γύρω από τα δέματα και τις υπηρεσίες logistics.

Οι Δανοί δε θα χάσουν πλήρως τη δυνατότητα να στείλουν ή να παραλάβουν γράμματα, αλλά η διαδικασία θα αλλάξει. Η ιδιωτική εταιρεία DAO θα συνεχίσει να προσφέρει υπηρεσίες επιστολών, όμως οι πολίτες θα πρέπει να απευθύνονται σε σημεία εξυπηρέτησης της εταιρείας. Τα παραδοσιακά κόκκινα γραμματοκιβώτια με το κλασσικό έμβλημα του ταχυδρομείου, που στόλιζαν τους δρόμους από τον 19ο αιώνα, θα αποσυρθούν από τη δημόσια χρήση και θα καταλήξουν σε μουσεία.