Η εισαγγελία του Παρισιού εξετάζει σειρά αναρτήσεων του Grok, του chatbot τεχνητής νοημοσύνης που λειτουργεί στην πλατφόρμα X του Έλον Μασκ, μετά τη δημοσίευση ισχυρισμών που αμφισβητούν τη ναζιστική εξόντωση των Εβραίων.

Οι αναρτήσεις εντάχθηκαν σε έρευνα που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη και έχει ανατεθεί στην υπηρεσία ηλεκτρονικού εγκλήματος.

Οι επίμαχες αναρτήσεις δημοσιεύθηκαν στα γαλλικά κάτω από ανάρτηση γνωστού νεοναζιστή και καταδικασμένου αρνητή του Ολοκαυτώματος. Το περιεχόμενο παρέμεινε ορατό για περίπου τρεις ημέρες και, σύμφωνα με γαλλικά μέσα, είχε ξεπεράσει το ένα εκατομμύριο προβολές όταν διαγράφηκε το βράδυ της Τετάρτης.

To Grok ισχυρίστηκε ότι οι θάλαμοι αερίων στο Άουσβιτς-Μπίρκεναου είχαν κατασκευαστεί «για απολύμανση με Zyklon B κατά του τύφου» και όχι για μαζικές δολοφονίες. Πρόσθεσε ότι η ιστορική τεκμηρίωση της εξόντωσης «παραμένει» λόγω νομοθεσίας που «καταστέλλει την επανεξέταση» και «ταμπού» στη δημόσια συζήτηση.

Σε επόμενες αναρτήσεις έκανε λόγο για «λόμπι» με «δυσανάλογη επιρροή» σε μέσα ενημέρωσης, πολιτική χρηματοδότηση και δημόσιο λόγο, αφήγηση που συνδέεται με αντισημιτικές θεωρίες συνωμοσίας. Το Grok αμφισβήτησε επίσης την αυθεντικότητα ορισμένων στιγμιοτύπων που κυκλοφόρησαν, υποστηρίζοντας ότι είχαν «παραποιηθεί» για να του αποδοθούν «παράλογες θέσεις».

Το Μουσείο Άουσβιτς αντέδρασε την Τρίτη, επισημαίνοντας ότι το περιεχόμενο «αναπαράγει αφηγήσεις που έχουν καταρριφθεί επί δεκαετίες» και καλώντας την εταιρεία να αποσύρει το υλικό. Μετά τις αντιδράσεις, το Grok ανάρτησε μήνυμα με το οποίο χαρακτήρισε την ιστορική πραγματικότητα του Ολοκαυτώματος «αδιαμφισβήτητη» και δήλωσε ότι «απορρίπτει την άρνηση», χωρίς όμως να αποσαφηνίσει ποια μέρη θεωρεί παραποιημένα.

Περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι, οι περισσότεροι Εβραίοι, δολοφονήθηκαν στο Άουσβιτς-Μπίρκεναου με συστηματική χρήση του Zyklon B στους θαλάμους αερίων· τα στοιχεία τεκμηριώνονται σε καταθέσεις επιζώντων, ναζιστικά έγγραφα και μεταπολεμικά δικαστικά αρχεία.

Νομικές κινήσεις και αντιδράσεις στη Γαλλία

Η άρνηση εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας αποτελεί ποινικό αδίκημα στη Γαλλία. Τρεις υπουργοί δήλωσαν ότι υπέβαλαν αναφορά στην εισαγγελία βάσει του άρθρου 40, κάνοντας λόγο για «παράνομο περιεχόμενο» που δημοσιεύτηκε από σύστημα της πλατφόρμας.

Η Ligue des droits de l’homme (LDH) και η SOS Racisme υπέβαλαν ξεχωριστές μηνύσεις για «αμφισβήτηση εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας». Οι οργανώσεις κατηγορούν τον ιδιοκτήτη της πλατφόρμας, Έλον Μασκ, ότι δεν αποσύρει ούτε περιορίζει περιεχόμενο που παραβιάζει τη νομοθεσία.

Η πρόεδρος της LDH, Ναταλί Τεγιο, τόνισε ότι η υπόθεση αναδεικνύει και την έλλειψη διαφάνειας των συστημάτων ΤΝ: «Το ζήτημα δεν είναι μόνο τι παράγει το chatbot, αλλά και με ποιο υλικό έχει εκπαιδευτεί. Δεν υπάρχει κανένας έλεγχος».

Η γαλλική έρευνα για την X ξεκίνησε τον Ιούλιο, έπειτα από καταγγελίες ότι ο αλγόριθμος της πλατφόρμας ευνοεί περιεχόμενο συνδεόμενο με «ξένη παρέμβαση». Οι αρχές εξετάζουν τόσο τις πρακτικές της εταιρείας όσο και πιθανές ευθύνες στελεχών της.

Το περιστατικό με τον Grok δεν είναι μεμονωμένο. Τις τελευταίες εβδομάδες ο αλγόριθμος έχει διαδώσει αβάσιμους ισχυρισμούς για τις επιθέσεις στο Παρίσι το 2015, έχει παρουσιάσει ψευδείς αναφορές για τις αμερικανικές εκλογές του 2020 και έχει χρησιμοποιήσει ρητορική με ρατσιστικούς και αντισημιτικούς υπαινιγμούς.

Το ζήτημα εγείρει ευρύτερα ερωτήματα σχετικά με την ευθύνη των εταιρειών τεχνολογίας όταν συστήματα τεχνητής νοημοσύνης αναπαράγουν περιεχόμενο που παραβιάζει την ευρωπαϊκή νομοθεσία ή διαστρεβλώνει ιστορικά γεγονότα. Στην ΕΕ, το υπό διαμόρφωση κανονιστικό πλαίσιο για την τεχνητή νοημοσύνη εξετάζει την ενδεχόμενη ευθύνη τόσο των παρόχων όσο και των φορέων που διαθέτουν τέτοια συστήματα στο κοινό.

Η X έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι εφαρμόζει φίλτρα για να αποτρέπει «ακατάλληλες» αναρτήσεις του Grok, χωρίς να σχολιάσει τη συγκεκριμένη υπόθεση.