Το εθνικό προϊόν που κάποτε εξασφάλιζε εισόδημα και εξαγωγές, σήμερα γίνεται πηγή πολιτικής έντασης, καθώς η αναστολή αγορών φουντουκιού από τη Ferrero επιβαρύνει έναν ήδη πιεσμένο κλάδο.

Η απόφαση της ιταλικής Ferrero –παραγωγού της Nutella– να παγώσει προσωρινά τις αγορές φουντουκιού από την Τουρκία έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις. Σύμφωνα με τους Financial Times, ο διπλασιασμός της τιμής του φουντουκιού στην Τουρκία οδήγησε τη Ferrero στην αναστολή των αγορών και σε αναζήτηση εναλλακτικών προμηθευτών, μεταξύ των οποίων η Χιλή και οι ΗΠΑ.

Ο αντιπρόεδρος του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος, Οζγκιούρ Καραμπάτ, κατηγόρησε την κυβέρνηση πως αφήνει τους παραγωγούς χωρίς στήριξη σε μια περίοδο υψηλού κόστους, χαμηλών αποδόσεων και αβεβαιότητας.

Πτώση αποδόσεων έως και 70%

Η παραγωγή φουντουκιών έχει μειωθεί κατά 50% έως 70% λόγω παγετών, παρασίτων και κλιματικών συνθηκών. Η αρχική προσδοκία για παραγωγή 600-700 χιλιάδων τόνων κατέρρευσε, ενώ οι τιμές διπλασιάστηκαν μέσα σε λίγους μήνες, επιβαρύνοντας ιδιαίτερα τους μικρούς καλλιεργητές.

Η Ferrero προσέφερε 5.38€/κιλό, αλλά αποχώρησε όταν η προσφορά απορρίφθηκε. Η κίνηση αυτή αποτέλεσε πίεση προς τους παραγωγούς. Οι απώλειες από τις διακυμάνσεις τιμών έχουν φθάσει στα 827 εκατ. ευρώ.

Αντιδράσεις και παρέμβαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού

Η Επιτροπή Ανταγωνισμού υποστήριξε ότι οι αγορές της Ferrero δεν έχουν διακοπεί εντελώς. Ωστόσο, απόφαση του 15ου Διοικητικού Δικαστηρίου της Άγκυρας έκρινε ανεπαρκείς τις δεσμεύσεις της εταιρείας, εδώ.

Κριτική για έλλειψη κρατικής στρατηγικής

Η αντιπολίτευση καταγγέλλει ότι παρά το γεγονός ότι η Τουρκία παραμένει ο παγκόσμιος ηγέτης στην παραγωγή φουντουκιών, η κυβέρνηση δεν έχει εξασφαλίσει μηχανισμούς προστασίας τιμών, συνεργατική στήριξη ή εγγυήσεις για τους παραγωγούς και ότι η αδράνεια βλάπτει το εθνικό συμφέρον.

Η κρίση στο φουντούκι δεν είναι μόνο αγροτική. Αποτελεί δείκτη της ευρύτερης αδυναμίας της τουρκικής οικονομίας να προστατεύσει παραγωγικούς κλάδους από διακυμάνσεις τιμών και ξένα μονοπώλια.