Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεργάζεται με τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών και το ΝΑΤΟ για να συντονίσει την κοινή χρήση φορτηγών, σιδηροδρομικών βαγονιών και πορθμείων που μπορούν να μεταφέρουν άρματα μάχης και βαρύ πυροβολικό σε ολόκληρη τη Γηραιά ήπειρο σε περίπτωση πολέμου.

Μια ιδέα που έχει διατυπωθεί είναι να δοθεί στις εθνικές κυβερνήσεις πρόσβαση σε κοινόχρηστα μέσα «στρατιωτικής κινητικότητας» που θα επιτρέπουν τη μετακίνηση στρατευμάτων σε ολόκληρη την Ένωση, εάν η Ρωσία συνεχίσει την πολεμική της πορεία πέρα από την Ουκρανία, σύμφωνα με τρεις αξιωματούχους που έχουν γνώση των σχεδίων.

Η Επιτροπή σκοπεύει να υποβάλει τον επόμενο μήνα προτάσεις για τη βελτίωση των μεταφορικών υποδομών και των τελωνειακών διαδικασιών της Ένωσης, προκειμένου να μειωθεί ο αριθμός των ημερών που χρειάζεται ένα στρατό για να διασχίσει την ΕΕ.

Οι προετοιμασίες γίνονται καθώς η Ευρώπη αγωνίζεται να επεκτείνει τις αμυντικές της δυνατότητες μετά από δεκαετίες υποχρηματοδότησης και σε απάντηση στις απαιτήσεις των ΗΠΑ προς τις ευρωπαϊκές χώρες να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλειά τους.

Η σειρά των ρωσικών εισβολών στον εναέριο χώρο του ΝΑΤΟ τους τελευταίους μήνες έχει αυξήσει την επείγουσα ανάγκη για ενίσχυση της άμυνας. Οι ηγέτες της ΕΕ δήλωσαν την περασμένη εβδομάδα ότι οι απειλές στην ανατολική πλευρά της Ευρώπης και η παροχή υποστήριξης στις παραμεθόριες χώρες πρέπει «να αντιμετωπιστούν ως θέματα προτεραιότητας».

Η «κοινή δεξαμενή αλληλεγγύης» θα περιλαμβάνει τα κράτη μέλη που θα διαθέτουν μεταφορικά μέσα, όπως πλοία, αεροπλάνα και φορτηγά, σε άλλες χώρες της ΕΕ, όταν αυτές χρειάζονται να μετακινήσουν στρατιωτικό υλικό σε ολόκληρη την ήπειρο, δήλωσαν οι αξιωματούχοι. Πρόσθεσαν ότι τα σχέδια ενδέχεται να αλλάξουν, καθώς οι συζητήσεις βρίσκονται σε αρχικό στάδιο.

Από πού εμπνεύσθηκε η ιδέα

Η ιδέα είναι εμπνευσμένη από τους κοινούς πόρους πυρόσβεσης που διαθέτει η ΕΕ όταν τα κράτη μέλη τους ζητούν κατά τη διάρκεια της περιόδου των δασικών πυρκαγιών.

Ωστόσο, το σχέδιο θα είναι πολύ πιο περίπλοκο λόγω της ιδιοκτησίας των διαφόρων τύπων μεταφορικών μέσων, καθώς οι στρατοί συχνά μισθώνουν αεροπλάνα και τρένα από ιδιωτικούς φορείς και δεν τα κατέχουν εξ ολοκλήρου.

Γιατί το σχέδιο είναι περίπλοκο

Σε ένα προσχέδιο θέσης, ο οργανισμός σιδηροδρομικής βιομηχανίας CER ανέφερε ότι η μεταφορά μιας ελαφριάς μεραρχίας, που αριθμεί περίπου 15.000 στρατιώτες και 7.500 οχήματα, θα μπορούσε να απαιτήσει έως και 200 τρένα, το καθένα με έως και 42 βαγόνια — το ισοδύναμο 8.400 φορτωμένων βαγονιών.

Οι διαφορετικοί τύποι μεταφορών έχουν επίσης συγκεκριμένες απαιτήσεις για να μπορούν να μεταφέρουν στρατιωτικό υλικό. Για παράδειγμα, τα σιδηροδρομικά βαγόνια πρέπει να μπορούν να μεταφέρουν φορτίο τουλάχιστον 22,5 τόνων ανά άξονα, σύμφωνα με το έγγραφο του CER.

Η Γερμανία, η οποία θα αποτελέσει βασικό logistics hub σε περίπτωση κρίσης λόγω της κεντρικής της θέσης στην Ευρώπη, έχει υπογράψει συμφωνίες με το τμήμα μεταφοράς φορτίων της εθνικής σιδηροδρομικής εταιρείας Deutsche Bahn.

Η εταιρεία θα είναι υπεύθυνη για τη μεταφορά αρμάτων μάχης και άλλων θωρακισμένων οχημάτων. Οι γερμανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν επίσης υπογράψει συμφωνίες με τον αμυντικό ανάδοχο Rheinmetall για την παροχή υποστήριξης σε στρατιωτικές μεταφορές που διέρχονται από τη χώρα. Η εμπορική αεροπορική εταιρεία Lufthansa θα μπορούσε να βοηθήσει στη συντήρηση αεροσκαφών και ακόμη και στην εκπαίδευση πιλότων μαχητικών αεροσκαφών, όπως πρότεινε ο διευθύνων σύμβουλός της νωρίτερα φέτος.

Σε πρώτη φάση, η Επιτροπή θα μπορούσε να ζητήσει από τα κράτη μέλη να καταγράψουν τα μεταφορικά μέσα που διαθέτουν για να βοηθήσουν στην κινητοποίηση του στρατού, ανέφερε ένας αξιωματούχος.

Πυρηνικά όπλα και η ισορροπία του τρόμου

Δύο αξιωματούχοι ανέφεραν ότι η Επιτροπή εξετάζει επίσης το ενδεχόμενο η ΕΕ να αποκτήσει δικό της στόλο φορτηγών και σιδηροδρομικών βαγονιών, αλλά αυτό θα ήταν πιο δύσκολο δεδομένου του περιορισμένου προϋπολογισμού της ΕΕ.

Η Επιτροπή δεν απάντησε σε αίτημα των Financial Times για σχόλιο.

Το σχέδιο αποτελεί μέρος μιας σειράς μέτρων που επεξεργάζονται η Βρυξέλλες για να εξασφαλίσει ότι οι στρατοί μπορούν να μετακινούνται γρήγορα σε ολόκληρη την ήπειρο. Άλλα στοιχεία θα περιλαμβάνουν τη μείωση των τελωνειακών διατυπώσεων, την ευθυγράμμιση των σιδηροδρομικών τροχιών και τη διασφάλιση ότι οι γέφυρες δεν θα καταρρέουν υπό το βάρος των βαρέων κονβόι.

Σε λευκή βίβλο που δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο, η Επιτροπή δήλωσε ότι επιθυμεί «να δημιουργήσει έως το τέλος του 2027 έναν χώρο στρατιωτικής κινητικότητας σε επίπεδο ΕΕ, με εναρμονισμένους κανόνες και διαδικασίες και ένα δίκτυο χερσαίων διαδρόμων, αεροδρομίων, θαλάσσιων λιμένων και στοιχείων υποστήριξης που θα εξασφαλίζουν την απρόσκοπτη μεταφορά στρατευμάτων και στρατιωτικού εξοπλισμού σε ολόκληρη την Ένωση, σε στενή συνεργασία με το ΝΑΤΟ».