Η δραματική πτώση της στάθμης των υδάτων, αποτέλεσμα της παρατεταμένης ξηρασίας και της κλιματικής κρίσης, έχει οδηγήσει σε μία κατάσταση που απειλεί όχι μόνο το οικοσύστημα, αλλά και την ασφάλεια, την οικονομική δραστηριότητα και την κοινωνική συνοχή της περιοχής.

Σύμφωνα με τον «Ελεύθερο Τύπο», η απόφαση να κηρυχθούν οι Ψαράδες σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης ελήφθη μετά από αίτημα του Δήμου Πρεσπών προς τον γενικό γραμματέα Πολιτικής Προστασίας, Νικόλαο Παπαευσταθίου, καθώς οι συνέπειες του φαινομένου έγιναν μη αναστρέψιμες χωρίς άμεση κρατική παρέμβαση.

Ο λιμένας των Ψαράδων -ο μοναδικός ελληνικός στη Μεγάλη Πρέσπα- έχει καταστεί σχεδόν μη λειτουργικός, με αποτέλεσμα τα πλωτά σκάφη της Ελληνικής Αστυνομίας και του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής να μην μπορούν πλέον να επιχειρήσουν.

«Τα νερά έχουν αποτραβηχτεί από την ακτή τουλάχιστον κατά δέκα μέτρα. Μέχρι πρόσφατα το βαθύτερο σημείο της λίμνης ήταν 50 μέτρα. Πλέον, κανείς δεν γνωρίζει, διότι τα νερά έχουν περιοριστεί σε μεγάλο βαθμό», δήλωσε στον «Ε.Τ.» ο δήμαρχος Πρεσπών Φλώρινας, Γιώργος Στεργίου. Οπως είπε, έχει να βρέξει αρκετούς μήνες στην περιοχή: «Πέρσι τον χειμώνα δεν σημειώθηκαν σημαντικές χιονοπτώσεις, με αποτέλεσμα να ήταν λιγοστά τα νερά που έπεσαν από τα γειτονικά βουνά στη λίμνη».

«Αυτό σημαίνει ότι η αστυνόμευση της μεθορίου με την Αλβανία και τη Βόρεια Μακεδονία έχει αποδυναμωθεί επικίνδυνα, ενώ μειώθηκε και η δυνατότητα άμεσης επέμβασης σε περιστατικά πολιτικής προστασίας ή περιβαλλοντικής παραβίασης», τόνισε ο δήμαρχος.

Επίσης, η πτώση της στάθμης έχει οδηγήσει σε καταστροφικές επιπτώσεις για την τοπική οικονομία. Οι τουριστικές δραστηριότητες που συνδέονται άμεσα με τη λίμνη -όπως οι βαρκάδες, οι επισκέψεις στα ασκηταριά και τα σπήλαια- έχουν μειωθεί δραματικά. Παράλληλα, οι ψαράδες βρίσκονται σε απόγνωση, καθώς η πρόσβαση στο νερό είναι πλέον περιορισμένη.

Ο δήμαρχος Πρεσπών προειδοποιεί ότι αν και το υδρολογικό έτος 2025-2026 είναι εξίσου φτωχό σε βροχοπτώσεις, ο λιμένας κινδυνεύει να καταστεί πλήρως μη λειτουργικός. Μάλιστα, μία ισχυρή καταιγίδα θα μπορούσε να καταστρέψει ολοσχερώς τις προβλήτες και τους κυματοθραύστες, καθώς πλέον «κάθονται» σχεδόν πάνω στον πυθμένα της λίμνης.

Κινητοποίηση

«Η κήρυξη της περιοχής σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, που θα διαρκέσει έως τις 7 Ιανουαρίου 2026, επιτρέπει την άμεση κινητοποίηση πόρων και έργων από την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, προκειμένου να αποτραπεί περαιτέρω περιβαλλοντική καταστροφή και να αποκατασταθεί, όσο είναι δυνατόν, η λειτουργικότητα του λιμένα. Στην ουσία, αυτό που ζητάμε -και έχει ήδη δρομολογηθεί- είναι η μεταφορά των προβλητών σε βαθύτερο σημείο, προκειμένου να καταστούν και πάλι λειτουργικές. Είναι ανέφικτο να δρομολογήσουμε έργα που θα γεμίσουν τη λίμνη με νερό. Ελπίζουμε ότι θα βρέξει αρκετά φέτος.

Ομως, μέχρι τότε, πρέπει ο λιμένας να αρχίσει να λειτουργεί και πάλι και να αρχίσουν οι περιπολίες από τα σκάφη της ΕΛ.ΑΣ. και του ΥΦΥΠΕΚΑ, και φυσικά οι τουριστικές βάρκες να πραγματοποιούν βόλτες αναψυχής», είπε.

Πάντως, ο κ. Στεργίου έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου και για τη Μικρή Πρέσπα. «Εκεί τα πράγματα είναι -προς το παρόν- κάπως καλύτερα. Υπάρχει μεν νερό, αλλά και εκεί έχει μειωθεί η στάθμη. Ομως, αν το πρόβλημα επιμείνει, οι επιπτώσεις θα είναι ακόμα πιο δραματικές σε σχέση με τη Μεγάλη Πρέσπα, διότι από τη Μικρή αρδεύεται ο κάμπος της περιοχής», κατέληξε.