Οι πολιτικές του Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται πως βρήκαν νέους μαθητές στη Βρετανία. Στο πρόσφατο συνέδριό τους στο Μάντσεστερ, οι Συντηρητικοί αποκάλυψαν ένα πρόγραμμα που μοιάζει εκπληκτικά με το αμερικανικό «Make America Great Again», μόνο που τώρα ο στόχος είναι να “ξαναγίνει μεγάλη” η Βρετανία.

Για δεκαετίες, οι Τόρις θεωρούνταν το πιο «κοσμοπολίτικο» αδελφό κόμμα των Ρεπουμπλικανών. Όμως, υπό την πίεση του λαϊκιστικού Reform UK και του Νάιτζελ Φάρατζ, η νέα ηγέτιδα Κέμι Μπάντενοκ δείχνει να πιστεύει πως η συνταγή της νίκης περνά μέσα από την… αντιγραφή του Τραμπ. Παρότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ παραμένει εξαιρετικά αντιδημοφιλής στη Βρετανία, η ρητορική του φαίνεται να εμπνέει τους Συντηρητικούς περισσότερο από ποτέ.

Από τον Τραμπ στο «Made in Britain»: Οι πολιτικές αντιγραφής

1. Απελάσεις τύπου ICE

Οι Συντηρητικοί προτείνουν τη δημιουργία μιας «Δύναμης Επαναπροώθησης» κατά το πρότυπο της αμερικανικής ICE, με στόχο 150.000 απελάσεις τον χρόνο. Ωστόσο, η εφαρμογή παραμένει θολή, δεν υπάρχει σαφές πλάνο για το πού θα σταλούν οι μετανάστες, ενώ ακόμα και η πρώην υπουργός Πρίτι Πατέλ παραδέχθηκε: «Οι νόμοι μας είναι διαφορετικοί, δεν είμαστε Αμερική».

2. Έξοδος από τη Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων

Μετά το Brexit, έρχεται το επόμενο βήμα: η αποχώρηση από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ώστε, όπως υποστηρίζουν, να «ανακτήσει η χώρα τον έλεγχο των συνόρων της». Μια ιστορική ειρωνεία δηλαδή, αφού ο ίδιος ο Ουίνστον Τσόρτσιλ, ήρωας και των δύο πλευρών του Ατλαντικού, υπήρξε από τους εμπνευστές της Σύμβασης.

3. Αντιπεριβαλλοντική στροφή

Παρά το σύμβολο του κόμματος, ένα μπλε δέντρο, η Μπάντενοκ μίλησε για κατάργηση του Νόμου για την Κλιματική Αλλαγή. Στη θέση του, προτείνει «φθηνή ενέργεια» μέσω περικοπών σε πράσινες επιδοτήσεις και επαναφορά του άνθρακα. Μια στρατηγική βγαλμένη από το εγχειρίδιο Τραμπ, που έχει χαρακτηρίσει την κλιματική κρίση «φάρσα» και είχε αποχωρήσει από τη Συμφωνία του Παρισιού.

4. Πολιτικοποίηση της δημόσιας διοίκησης

Ο υφυπουργός Εσωτερικών Κρις Φιλπ πρότεινε να αυξηθούν οι πολιτικοί διορισμοί μέσα στα υπουργεία, για «πιο άμεσες αποφάσεις». Παράλληλα, ο υπουργός Εμπορίου Άντριου Γκρίφιθ δήλωσε ότι «οι πρέσβεις πρέπει να είναι επιχειρηματίες, όχι διπλωμάτες». Η «Washingtonization» της Whitehall σε πλήρη εξέλιξη.

5. Περικοπές τύπου “Operation DOGE”

Με έμπνευση από τη ρητορική περί “οικονομικής πειθαρχίας”, οι Συντηρητικοί σχεδιάζουν περικοπές 47 δισ. λιρών, εκ των οποίων οι μισές στην κοινωνική πρόνοια. Το σχέδιο φέρει το ειρωνικό όνομα “Operation DOGE”, με αναφορά στην ψηφιακή κουλτούρα του Έλον Μασκ. Οι επικριτές βλέπουν μια επανάληψη της οικονομικής καταστροφής που προκάλεσε η Λιζ Τρας το 2022.

6. Επίθεση στη Δικαιοσύνη

Ο σκιώδης υπουργός Δικαιοσύνης Ρόμπερτ Τζένερικ δήλωσε πως θα απολύσει «ακτιβιστές δικαστές» που έχουν «φιλομεταναστευτική προκατάληψη». Η δήλωση θυμίζει τις εκστρατείες του Τραμπ εναντίον των αμερικανικών δικαστηρίων, και σηματοδοτεί μια επικίνδυνη πολιτικοποίηση της δικαστικής εξουσίας.

7. Μείωση της διεθνούς βοήθειας

Η Βρετανία θα εγκαταλείψει οριστικά τον στόχο του 0,7% του ΑΕΕ για αναπτυξιακή βοήθεια, μειώνοντάς το στο 0,1%. Ο υπουργός Οικονομικών Μελ Στράιντ δήλωσε πως «δεν μπορούμε να αυξάνουμε φόρους στο εσωτερικό για να ξοδεύουμε στο εξωτερικό», λόγια που θα μπορούσαν να βγουν κατευθείαν από το στόμα του ίδιου του Τραμπ.

Από τον φιλελευθερισμό στον λαϊκισμό

Η μεταμόρφωση των Συντηρητικών είναι πια εμφανής. Από το κόμμα του Ντέιβιντ Κάμερον που επένδυε στη μετριοπάθεια και τη διεθνή συνεργασία, περνάμε σε ένα κόμμα που αντιγράφει τη ρητορική του Τραμπ, στοχεύοντας στους δυσαρεστημένους δεξιούς ψηφοφόρους που φλερτάρουν με το Reform UK.

Η Μπάντενοκ επιχειρεί να αναστήσει τον συντηρητισμό μέσα από τη στρατηγική του φόβου, της εθνικής αυτάρκειας και της πολιτικής πόλωσης. Το αποτέλεσμα είναι ένα μείγμα λαϊκισμού made in Britain, όπου η “μεγάλη ιδέα” δεν είναι η καινοτομία, αλλά η απομίμηση.

Μια πολιτική στροφή με άγνωστο τέλος

Η ερώτηση που μένει είναι απλή: Μπορεί ο “τραμπισμός” να σώσει τους Τόρις από τη φθορά ή θα επιταχύνει την πτώση τους;

Η Ιστορία δείχνει ότι η Βρετανία πάντα αντιστεκόταν στις ξενόφερτες υπερβολές. Αν όμως το νέο αυτό ρεύμα πείσει, ίσως δούμε σύντομα μια χώρα που δεν θα θυμίζει τη φιλελεύθερη, νηφάλια Βρετανία που κάποτε θαύμαζε ο κόσμος, αλλά μια μικρή εκδοχή της Αμερικής του Τραμπ.