Η απεργία πείνας είναι ίσως η πιο δραματική και σωματικά οδυνηρή μορφή αντίστασης. Δε χρειάζεται όπλα, ούτε συνθήματα. Μόνο θέληση, πίστη και αντοχή.

Από την εποχή του Γκάντι μέχρι τον Μπόμπι Σαντς, άνθρωποι σε κάθε γωνιά του κόσμου έχουν επιλέξει να πολεμήσουν την αδικία όχι με βία, αλλά με… πειθαρχημένη αυτοκαταστροφή. Κάθε μέρα νηστείας, ένα μήνυμα· κάθε λιποθυμία, μια κραυγή για ελευθερία.

1. Marion Wallace-Dunlop – Η πρώτη γυναίκα που τόλμησε

Το 1909, η Marion Wallace-Dunlop συνελήφθη επειδή διαμαρτυρήθηκε έξω από το Βρετανικό Κοινοβούλιο. Στη φυλακή, έγινε η πρώτη Βρετανίδα σουφραζέτα που ξεκίνησε απεργία πείνας, μένοντας χωρίς τροφή για 91 ώρες.
Οι αρχές, φοβούμενες το πολιτικό κόστος αν πέθαινε, την απελευθέρωσαν. Έτσι γεννήθηκε μια νέα μορφή διαμαρτυρίας — αυτή που έδινε στο σώμα τον ρόλο του όπλου.

2. Μοχάτας Καραμτσάντ Γκάντι – Ο πατέρας της ειρηνικής αντίστασης

Ο Γκάντι, ο άνθρωπος που ενέπνευσε γενιές ολόκληρες με τη φιλοσοφία της μη βίας, κατέφυγε αρκετές φορές στη νηστεία ως μέσο πολιτικής πίεσης.

Το 1943 ξεκίνησε μια 21ήμερη απεργία πείνας κατά της βρετανικής κατοχής στην Ινδία.
Το 1948, μόλις λίγες μέρες πριν δολοφονηθεί, προχώρησε σε άλλη μια, προκειμένου να σταματήσει τη βία μεταξύ Ινδουιστών και Μουσουλμάνων. Η απεργία του τερματίστηκε όταν οι αντίπαλες κοινότητες δεσμεύτηκαν να αναζητήσουν ενότητα.

Ο Γκάντι απέδειξε ότι η αυτοθυσία μπορεί να γίνει πιο δυνατή από κάθε όπλο.

3. Σέζαρ Τσάβες – Η πείνα του αγώνα για τους εργάτες

Ο Αμερικανο-Λατίνος αγωνιστής Cesar Chavez, ιδρυτής των United Farm Workers, χρησιμοποίησε την απεργία πείνας για να απαιτήσει δικαιώματα για τους εργάτες γης.

Το 1968 νήστεψε 25 ημέρες, το 1972 24, και το 1988 — σε ηλικία 61 ετών — 36 ημέρες.
Ήθελε να δείξει ότι η αλλαγή δεν χρειάζεται οργή, αλλά αντοχή και πίστη στον άνθρωπο.

4. Γκιγιέρμο Φαρίνιας – Η φωνή της Κούβας που δε σίγησε ποτέ

Ο Guillermo Fariñas, δημοσιογράφος και πολιτικός ακτιβιστής από την Κούβα, έχει πραγματοποιήσει πάνω από 20 απεργίες πείνας διαμαρτυρόμενος για τη φίμωση των μέσων ενημέρωσης και την καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Το 2010 παραλίγο να πεθάνει, ζητώντας την απελευθέρωση πολιτικών κρατουμένων.
Η επιμονή του έφερε διεθνή κατακραυγή και πίεση στο καθεστώς.

5. Μπόμπι Σαντς – Ο ήρωας που πέθανε για την Ιρλανδία

Ίσως η πιο γνωστή απεργία πείνας της σύγχρονης ιστορίας.
Ο Bobby Sands, μέλος του IRA, ξεκίνησε το 1981 μια απεργία πείνας για να αναγνωριστεί ως πολιτικός κρατούμενος.

Κράτησε 66 ημέρες πριν πεθάνει στα 27 του χρόνια.
Έχασε πάνω από 27 κιλά, αλλά κέρδισε την αιωνιότητα.
Το μήνυμά του συγκλόνισε τον κόσμο και έφερε την Ιρλανδία ξανά στο προσκήνιο της διεθνούς πολιτικής.

«Ο μόνος τρόπος να νικήσεις το σύστημα που σε φυλακίζει, είναι να του δείξεις ότι δεν φοβάσαι ούτε τον θάνατο.»

6. Σαντάμ Χουσεΐν – Η απεργία του τυράννου

Όχι, όλοι οι απεργοί πείνας δεν προκαλούν συμπάθεια. Το 2006, ο Σαντάμ Χουσεΐν ανακοίνωσε ότι σταματά να τρώει για να διαμαρτυρηθεί για τη δίκη του.
Κράτησε μόλις 19 ημέρες, επικαλούμενος λόγους υγείας. Μια «απεργία» που περισσότερο προκάλεσε ειρωνεία παρά σεβασμό.

7. Μία Φάροου – Η σταρ που πείνασε για το Νταρφούρ

Η διάσημη ηθοποιός Mia Farrow το 2009 ξεκίνησε μια νηστεία 21 ημερών για να ευαισθητοποιήσει τον κόσμο σχετικά με τη γενοκτονία στο Νταρφούρ.
Κράτησε 12 ημέρες, χάνοντας σχεδόν 6 κιλά, πριν οι γιατροί τη σταματήσουν.

Ακόμη κι έτσι, η πράξη της ανέδειξε το πώς η πείνα μπορεί να γίνει πράξη ανθρωπιάς, ακόμη κι όταν προέρχεται από το Χόλιγουντ.

Ένα όπλο χωρίς βία, μια κραυγή χωρίς φωνή

Από τη Μαριόν μέχρι τον Σαντς και σήμερα στη χώρα μας, με τον πατέρα θύματος της τραγωδίας των Τεμπών, Πάνο Ρούτσι, οι απεργίες πείνας δεν ήταν ποτέ απλώς πράξεις απελπισίας. Ήταν συνειδητές επιλογές ανθρώπων που προτίμησαν τον πόνο από τη σιωπή.

Στον κόσμο της υπερπληροφόρησης, ίσως τίποτα δε συγκινεί περισσότερο από έναν άνθρωπο που επιλέγει να πει: «Δε θα φάω, μέχρι να με ακούσετε.»