«Άνοιγμα» σε περισσότερους εγχώριους φοιτητές, «δυναμική τιμολόγηση» στα δίδακτρα, συγχωνεύσεις, αναζήτηση νέων κατευθύνσεων - Πώς η στασιμότητα των πανεπιστημίων απειλεί τις τοπικές κοινωνίες

«Την ημέρα των αποτελεσμάτων του A-level φέτος, ένας αριθμός ρεκόρ αποφοίτων της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης έγινε δεκτός στο πανεπιστήμιο της πρώτης τους επιλογής. Αυτό είναι ένα σύμπτωμα του κλίματος στην τριτοβάθμια εκπαίδευση στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου τα στάσιμα δίδακτρα, οι αυξανόμενοι περιορισμοί για τους διεθνείς φοιτητές, η μειωμένη χρηματοδότηση της έρευνας και το υψηλότερο κόστος θέτουν τα πανεπιστήμια σε αυξανόμενο ανταγωνισμό μεταξύ τους για περισσότερους εγχώριους φοιτητές και, κυρίως, για τα δίδακτρα που πληρώνουν αυτοί οι φοιτητές».

Η περιγραφή της έκθεσης της Oxford Economics παρουσιάζει με γλαφυρό τρόπο την εικόνα των βρετανικών πανεπιστημίων στο νέο ακαδημαϊκό έτος.

Η απόφαση των πανεπιστημίων Κεντ και Γκρίνουιτς να συγχωνευθούν για να δημιουργήσουν το πρώτο «υπερπανεπιστήμιο» του Ηνωμένου Βασιλείου, αποτελεί απάντηση στις προκλήσεις της μετά Brexit εποχής και ένα πιθανό παράδειγμα για άλλα ιδρύματα.

«Δυναμική τιμολόγηση»

Προκειμένου να προσελκύσουν φοιτητές από το εξωτερικό, όλο και περισσότερα βρετανικά πανεπιστήμια προσφέρουν εκπτώσεις στα δίδακτρα, που φτάνουν έως και αρκετές χιλιάδες λίρες ετησίως. Οι εκπτώσεις αυτές παρουσιάζονται κυρίως ως «υποτροφίες» ή «βραβεία αριστείας».

Για παράδειγμα το πανεπιστήμιο της Δυτικής Αγγλίας (University of the West of England) προσφέρει «υποτροφίες Παγκόσμιας Επιτυχίας», με την προϋπόθεση οι φοιτητές να εκπληρώσουν ορισμένα «καθήκοντα πρεσβευτή», όπως να μετέχουν σε εκστρατείες μάρκετινγκ του πανεπιστημίου, να έχουν συμμετοχή σε δράσεις της πανεπιστημιακής κοινότητας ή να παρέχουν υποστήριξη σε μελλοντικούς φοιτητές.

Το Πανεπιστήμιο του Μπράντφορντ χορηγεί εκπτώσεις διδάκτρων σε φοιτητές από όλες τις άλλες χώρες, εκτός της ΕΕ, χωρίς να απαιτείται καν ξεχωριστή αίτηση.

To Πανεπιστήμιο της Ανατολικής Αγγλίας (UEA) προσφέρει αυτόματη «υποτροφία Διεθνούς Πανεπιστημιακής Αριστείας» για φοιτητές πλήρους φοίτησης, ενώ το Πανεπιστήμιο του Τίσαϊντ προσφέρει μια «υποτροφία Παγκόσμιας Αριστείας» για νέους διεθνείς φοιτητές. Πολλά ακόμα βρετανικά πανεπιστήμια έχουν εισάγει ανάλογες διευκολύνσεις για τους φοιτητές εκτός Ηνωμένου Βασιλείου.

Πανεπιστήμια -μηχανές ανάπτυξης

Η βιομηχανία της εκπαίδευσης στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι μία από τις ισχυρότερες της χώρας. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Oxford Economics, τα 166 πανεπιστήμια και ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης του Ηνωμένου Βασιλείου συντηρούν 1,2 εκατομμύρια θέσεις εργασίας (στοιχεία 2024). Το Λονδίνο και οι πανεπιστημιουπόλεις βλέπουν το μεγαλύτερο απόλυτο όφελος, με 188.000 θέσεις εργασίας στο Λονδίνο και 155.000 θέσεις εργασίας στη νοτιοανατολική Αγγλία.

Εκτός από τα διεθνή εκπαιδευτικά κέντρα της Οξφόρδη και του Κέιμπριτζ, πόλεις όπως οι Γλασκώβη, Εδιμβούργο, Νιούκαστλ, Λίβερπουλ, Μάντσεστερ, Ντάραμ και Μπέρμιγχαμ χρωστούν μέρος της ευημερίας τους στους φοιτητές.

Είναι χαρακτηριστικό ότι σε περιοχές με χαμηλότερη ανάπτυξη, κυρίως στη βορειοανατολική Αγγλία και η Ουαλία, το οικονομικό αποτύπωμα των πανεπιστημίων αντιπροσωπεύει το 6,0% και το 4,9% της συνολικής Ακαθάριστης Προστιθέμενης Αξίας (ΑΠΑ), αντίστοιχα.

Ώρα για αλλαγή

«Οι κίνδυνοι που αντιμετωπίζει το σύστημα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης του Ηνωμένου Βασιλείου θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια επανεξέταση του τρόπου με τον οποίο το Ηνωμένο Βασίλειο χρηματοδοτεί, υποστηρίζει και παρέχει εκπαίδευση.

Κεντρικό στοιχείο σε αυτό είναι ένα ενδημικό πρόβλημα δεξιοτήτων, με πολύ λίγους ανθρώπους που αποκτούν τις ενδιάμεσες δεξιότητες που χρειάζεται η οικονομία» σημειώνει ο οικονομολόγος Ντέιβιντ Σχμουτζ, που υποστηρίζει ότι τα βρετανικά πανεπιστήμια πρέπει να προσαρμόσουν τα προγράμματα σπουδών στις ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις και στα τοπικά προγράμματα ανάπτυξης των περιφερειών που τα φιλοξενούν.

«Οι προβλέψεις μας δείχνουν ότι η μεγαλύτερη ανάγκη της αγοράς εργασίας του Ηνωμένου Βασιλείου τα επόμενα 10 χρόνια θα είναι στον τομέα της ανθρώπινης υγείας και της κοινωνικής φροντίδας, καθώς και στον τομέα των επαγγελματιών, των επιστημόνων και των υπηρεσιών υψηλής εξειδίκευσης» αναφέρει.