Η κυβέρνηση των Ταλιμπάν έχει αφαιρέσει βιβλία γραμμένα από γυναίκες από το πανεπιστημιακό εκπαιδευτικό σύστημα στο Αφγανιστάν, στο πλαίσιο ενός νέου απαγορευτικού μέτρου που έχει επίσης θέσει εκτός νόμου τη διδασκαλία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της σεξουαλικής παρενόχλησης.

Περίπου 140 βιβλία γραμμένα από γυναίκες – μεταξύ των οποίων τίτλοι όπως «Ασφάλεια στο Χημικό Εργαστήριο» – ήταν μεταξύ των 680 βιβλίων επειδή θεωρούνται «αντίθετα με τη Σαρία και τις πολιτικές των Ταλιμπάν».

Στα πανεπιστήμια ανακοινώθηκε επίσης ότι δεν επιτρέπεται πλέον η διδασκαλία 18 μαθημάτων, με έναν αξιωματούχο των Ταλιμπάν να δηλώνει ότι «συγκρούονται με τις αρχές της Σαρία και την πολιτική του συστήματος».

Νέα μέτρα περιορισμών από του Ταλιμπάν

Η τελευταία αυτή εντολή προστίθεται σε μια σειρά περιορισμών που έχουν επιβληθεί από το καθεστώς μετά την επιστροφή του στην εξουσία, πριν από τέσσερα χρόνια. Μόλις αυτή την εβδομάδα, ο ανώτατος ηγέτης των Ταλιμπάν απαγόρευσε τη χρήση οπτικών ινών σε τουλάχιστον δέκα επαρχίες, με την επίσημη δικαιολογία ότι «αποτρέπει την ανηθικότητα».

Οι γυναίκες και τα κορίτσια είναι οι πλέον πληττόμενες: η εκπαίδευση τους απαγορεύεται μετά την έκτη τάξη, ενώ στα τέλη του 2024 έκλεισαν αθόρυβα και τα τελευταία μαθήματα μαιευτικής – μία από τις ελάχιστες επαγγελματικές διεξόδους. Από τα 18 πανεπιστημιακά αντικείμενα που καταργήθηκαν, έξι αφορούν άμεσα τις γυναίκες: ανάμεσά τους η «Κοινωνιολογία των Γυναικών», το «Φύλο και Ανάπτυξη» και «Ο Ρόλος των Γυναικών στην Επικοινωνία».

«Ένα κενό στην εκπαίδευση»

Μέλος της επιτροπής που επανεξέτασε τα βιβλία επιβεβαίωσε στο BBC Afghan ότι «κανένα βιβλίο γραμμένο από γυναίκες δεν επιτρέπεται πλέον να διδάσκεται».

Η Ζάκια Αντέλι, πρώην υφυπουργός Δικαιοσύνης πριν από την επιστροφή των Ταλιμπάν και συγγραφέας βιβλίου που βρίσκεται στη «μαύρη λίστα», δήλωσε ότι δεν εξεπλάγη: «Αν σκεφτεί κανείς την πολιτική που ακολούθησαν αυτά τα χρόνια, ήταν αναμενόμενο ότι θα προσπαθούσαν να αλλάξουν το εκπαιδευτικό πρόγραμμα. Όταν οι ίδιες οι γυναίκες δεν έχουν δικαίωμα να σπουδάζουν, είναι φυσικό οι ιδέες και τα κείμενά τους να φιμώνονται».

Οι νέες οδηγίες εκδόθηκαν στα τέλη Αυγούστου. Σύμφωνα με τον Ζίαουρ Ραχμάν Αριομπί, αναπληρωτή διευθυντή ακαδημαϊκών θεμάτων στο υπουργείο Ανώτατης Εκπαίδευσης της κυβέρνησης των Ταλιμπάν, οι αποφάσεις εγκρίθηκαν από «επιτροπή θρησκευτικών λογίων και ειδικών».

Στο στόχαστρο των Ταλιμπάν και Ιρανοί συγγραφείς

Η απαγόρευση δεν περιορίζεται μόνο στα βιβλία γυναικών συγγραφέων αλλά αγγίζει και το Ιράν: 310 από τους 679 τίτλους που αποσύρθηκαν έχουν γραφεί από Ιρανούς ή εκδόθηκαν στο Ιράν. Όπως εξήγησε μέλος της επιτροπής, στόχος είναι να «αποτραπεί η διείσδυση ιρανικού περιεχομένου» στην αφγανική εκπαίδευση.

Ένας πανεπιστημιακός που ζήτησε να διατηρηθεί η ανωνυμία του δήλωσε ότι το κενό που δημιουργείται δύσκολα μπορεί να καλυφθεί: «Τα έργα Ιρανών συγγραφέων και μεταφραστών είναι ο βασικός συνδετικός κρίκος ανάμεσα στα πανεπιστήμια του Αφγανιστάν και την παγκόσμια ακαδημαϊκή κοινότητα. Η απομάκρυνσή τους αφήνει ένα τεράστιο κενό στη διδασκαλία».

Καθηγητής του Πανεπιστημίου της Καμπούλ ανέφερε ότι, υπό αυτές τις συνθήκες, οι διδάσκοντες αναγκάζονται να συγγράφουν μόνοι τους νέα κεφάλαια για τα συγγράμματα, ακολουθώντας τις οδηγίες και τις απαγορεύσεις της κυβέρνησης. Το ζήτημα, ωστόσο, παραμένει αν όλα αυτά τα νέα κείμενα θα είναι εναρμονισμένα με τα διεθνή ακαδημαϊκά πρότυπα.