Η δολοφονία του Τσάρλι Κερκ, σημειώθηκε εν μέσω αύξησης της πολιτικής βίας στις ΗΠΑ, ενός είδους που πλέον είναι τόσο συχνό και ταυτόχρονα τόσο επικίνδυνο.

Η λίστα με τα περιστατικά είναι μακρά και συνεχώς αυξάνεται. Από τις δύο απόπειρες δολοφονίας κατά του Ντόναλντ Τραμπ, μέχρι τον εμπρησμό της οικίας του κυβερνήτη της Πενσυλβάνια τον Απρίλιο και τη δολοφονία μιας Δημοκρατικής βουλεύτριας της Μινεσότα και του συζύγου της από έναν άνδρα ντυμένο ως αστυνομικό, τον Ιούνιο.

Μόνο στο πρώτο εξάμηνο του 2025, σημειώθηκαν πάνω από 520 σχέδια και ενέργειες τρομοκρατίας ή στοχευμένης βίας, επηρεάζοντας σχεδόν όλες τις Πολιτείες των ΗΠΑ και προκαλώντας 96 θανάτους και 329 τραυματισμούς. Πρόκειται για αύξηση σχεδόν 40% σε σχέση με το πρώτο εξάμηνο του 2024, σύμφωνα με δεδομένα από το Study of Terrorism and Responses to Terrorism (START) του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ.

Οι επιθέσεις με μαζικά θύματα, όπου δολοφονήθηκαν ή τραυματίστηκαν τέσσερα ή περισσότερα άτομα, αυξήθηκαν κατά 187,5% στο πρώτο εξάμηνο του 2025 σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι. Ο διευθυντής έρευνας του START, δήλωσε στα τέλη Αυγούστου ότι τα προειδοποιητικά σημάδια αυξανόμενης κοινωνικής αναταραχής στις ΗΠΑ, είναι ξεκάθαρα στα δεδομένα της ομάδας του.

Η δολοφονία του κορυφαίου συμμάχου του Ντόναλντ Τραμπ σε δημόσια εκδήλωση σε πανεπιστημιούπολη της Γιούτα αυτή την εβδομάδα, ενδέχεται να αποτελέσει σημείο καμπής για την πολιτική βία, όμως δεν είναι σαφές προς ποια κατεύθυνση. Καθώς η δεξιά ανακήρυξε «πόλεμο» στην αριστερά μετά τη δολοφονία του Τσάρλι Κερκ, προβεβλημένοι πολιτικοί ακύρωσαν δημόσιες εμφανίσεις λόγω ανησυχιών για την ασφάλεια, ενώ ιστορικά κολέγια τέθηκαν σε καθεστώς lockdown λόγω απειλών.

«Πιστεύω απόλυτα ότι αυτό αποτελεί ορόσημο στην αμερικανική ιστορία», δήλωσε ο Ρεπουμπλικανός κυβερνήτης της Γιούτα, Spencer Cox, σε συνέντευξη Τύπου την Παρασκευή. «Το ερώτημα είναι, τι είδους ορόσημο; Αυτό το κεφάλαιο μένει να γραφτεί. Είναι το τέλος ενός σκοτεινού κεφαλαίου ή η αρχή ενός ακόμη πιο σκοτεινού;»

Όσοι μελετούν την πολιτική βία λένε ότι η τρέχουσα κατάσταση θυμίζει τις ΗΠΑ της δεκαετίας του 1960, όταν δολοφονήθηκαν ο Τζον Φιτζέραλντ Κένεντι και ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, σε μία περίοδο έντονων κοινωνικών αλλαγών και αντιδράσεων.

Όμως, δύο κρίσιμες διαφορές καθιστούν την τωρινή εποχή πιο επικίνδυνη: τα social media και η ευρεία διαθεσιμότητα όπλων, σύμφωνα με την εκτελεστική διευθύντρια του START. Πολλοί παράγοντες συμβάλλουν στην αύξηση της πολιτικής βίας και στη δημόσια αποδοχή της, που έχει αυξηθεί σε σχετικές έρευνες τον τελευταίο χρόνο:

Απογοήτευση από την κυβέρνηση και τα δύο μεγάλα κόμματα, καθώς και την ικανότητά τους να φέρουν ουσιαστικές αλλαγές.

Απώλεια εμπιστοσύνης στους θεσμούς, σύμφωνα με τον Luke Baumgartner, ερευνητή στο πρόγραμμα για τον εξτρεμισμό του George Washington University.
Από τις τρομοκρατικές ενέργειες στο πρώτο εξάμηνο του 2025, το 35% στόχευε κυβερνητικούς στόχους, από 15% πέρυσι, σύμφωνα με START.

Οι ειδησεογραφικές «φούσκες» και οι αλγόριθμοι των social media ενισχύουν την πόλωση. Ο William Braniff, διευθυντής του PERIL (Polarization and Eχtremism Research and Innovation Lab), εξηγεί πως «Μας βομβαρδίζουν συνεχώς με πληροφορίες που έχουν στόχο να μας κάνουν να νιώσουμε οργή – και κυρίως προς άλλους, προς μια “άλλη” κοινότητα».

Οι φετινές τρομοκρατικές ενέργειες καλύπτουν ευρύ φάσμα ιδεολογιών:

• 32 σχετίζονται με αντισημιτισμό
• 20 στόχευαν υπηρεσίες μετανάστευσης
• 13 στόχευσαν ειρηνικές διαδηλώσεις κατά της κυβέρνησης
• 22 στόχευσαν την ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα
• 7 στόχευσαν Μουσουλμάνους
• 6 στόχευσαν μετανάστες

Τέλος, η στάση των πολιτικών έχει βαρύνουσα σημασία καθώς ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζουν τη βία – ανεξαρτήτως κινήτρου – μπορεί είτε να μετριάσει είτε να οξύνει την ένταση.