Με το άγχος της στέγης να κορυφώνεται, χιλιάδες φοιτητές και γονείς βρίσκονται μπροστά σε μια σκληρή πραγματικότητα: τα διαθέσιμα σπίτια είναι λίγα, παλιά και πανάκριβα.

Η αδυναμία πολλών ιδιοκτητών να ανακαινίσουν και να καταστήσουν λειτουργικά τα ακίνητα, σε συνδυασμό με την εκρηκτική εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων, έχει περιορίσει δραματικά τη διαθεσιμότητα. Για λόγους όπως η παλαίωση κτιρίων, η υψηλή φορολόγηση των μισθωμάτων, οι ζημιές ή και τα χρέη από προηγούμενους ενοικιαστές, ο αριθμός των διαθέσιμων κατοικιών για εκμίσθωση έχει μειωθεί ακόμη περισσότερο, μετατρέποντας την αναζήτηση φοιτητικής κατοικίας σε πραγματικό «κυνήγι θησαυρού».

Η εκτίναξη των ενοικίων είναι χαρακτηριστική: στου Ζωγράφου οι τιμές αγγίζουν τα 12 ευρώ ανά τ.μ. (περίπου 500 ευρώ για 40 τ.μ.), στην Πάτρα το κόστος φτάνει τα 410 ευρώ, στο Ηράκλειο τα 360 ευρώ, στην Κομοτηνή τα 375 ευρώ, ενώ στη Θεσσαλονίκη ξεπερνούν τα 480 ευρώ. Παράλληλα, οι περισσότερες γκαρσονιέρες είναι μικρές και παλιές, με διάμεσες επιφάνειες που κυμαίνονται από 38 έως 48 τ.μ. και ηλικία που σε πόλεις όπως η Θεσσαλονίκη και η Αθήνα ξεπερνά τα πενήντα χρόνια. Οι ελάχιστες ανακαινίσεις που πραγματοποιούνται συνοδεύονται σχεδόν πάντα από σημαντικές αυξήσεις στα ενοίκια.

Μέσα σε αυτό το τοπίο, η ΠΟΜΙΔΑ έχει καταθέσει στο υπουργείο Παιδείας πρόταση για δημιουργία ψηφιακής πλατφόρμας προσφοράς και ζήτησης φοιτητικών κατοικιών, που θα λειτουργεί είτε μέσω των πανεπιστημίων είτε κεντρικά στο Gov.gr. Εκεί ιδιοκτήτες και μεσίτες θα μπορούν να δηλώνουν εγκαίρως τα διαθέσιμα σπίτια, ώστε οι οικογένειες να έχουν άμεση και διαφανή πρόσβαση. Η ομοσπονδία τονίζει ότι η απουσία ενός τέτοιου μηχανισμού αποτελεί ελληνική ιδιαιτερότητα, αφού σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες τα πανεπιστήμια συμμετέχουν ενεργά στη στέγαση των φοιτητών τους.

Ωστόσο, ακόμη κι όταν βρεθεί σπίτι, ξεκινά ένας δεύτερος γύρος ταλαιπωρίας, αυτή τη φορά με τα διαδικαστικά και τις υποχρεώσεις προς την εφορία. Τα μισθωτήρια συμβόλαια καταρτίζονται και υποβάλλονται αποκλειστικά ηλεκτρονικά μέσω Taxisnet. Ο ιδιοκτήτης καταχωρεί τα στοιχεία της μίσθωσης –ΑΦΜ μισθωτών, ποσό μισθώματος, διάρκεια, ΑΤΑΚ ακινήτου, αριθμό παροχής ρεύματος και Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης– ενώ ο μισθωτής (φοιτητής ή γονέας) οφείλει να αποδεχθεί ηλεκτρονικά τη δήλωση.

Χωρίς αυτή την αποδοχή, η μίσθωση δεν θεωρείται κατοχυρωμένη. Η έκδοση Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης είναι επίσης υποχρεωτική και πρέπει να καταχωρείται στα σχετικά πεδία.

Η ΠΟΜΙΔΑ υπενθυμίζει και μια σειρά από συστάσεις που θεωρεί κρίσιμες για γονείς και φοιτητές: να μην πανικοβάλλονται και να μην σπεύδουν να μισθώσουν κατοικία από την πρώτη στιγμή, να αναζητούν σπίτια και λίγο πιο μακριά από τα πανεπιστήμια, να οργανώνουν την αναζήτηση και να κλείνουν γρήγορα το ακίνητο που τους ταιριάζει, χωρίς να αποδέχονται ενοίκιο που υπερβαίνει τον προϋπολογισμό τους.

Υπενθυμίζει ότι δεν υπάρχει νομικός περιορισμός στο ύψος εγγύησης ή προκαταβολών, ότι η συγκατοίκηση μπορεί να μειώσει το κόστος και να αυξήσει το επίδομα, και ότι κάθε σπίτι πρέπει να ελέγχεται προσεκτικά και κατά προτίμηση με το φως της ημέρας.

Κομβικό σημείο αποτελεί η υπογραφή επίσημου μισθωτηρίου πριν από οποιαδήποτε πληρωμή, ενώ συστήνει να αποφεύγονται τα ανεπίσημα «γραφεία πληροφοριών» που ζητούν προκαταβολές και να υπάρχει συνεργασία μόνο με αδειοδοτημένα μεσιτικά γραφεία, με την αμοιβή να καταβάλλεται μετά την υπογραφή.