Τα τελευταία χρόνια η συζήτηση γύρω από την αύξηση των ενοικίων έχει φουντώσει σε όλη την Ευρώπη. Στην Ελλάδα, και ειδικά στην Αθήνα, το φαινόμενο είναι έντονο, όμως η αλήθεια είναι πως η πρωτεύουσα δεν αποτελεί μοναδική εξαίρεση. Το πρόβλημα είναι γενικευμένο και αφορά σχεδόν όλες τις μεγάλες πόλεις, από τη Δυτική μέχρι την Ανατολική Ευρώπη.

Η εκτόξευση του κόστους στέγασης σχετίζεται με δύο βασικούς παράγοντες: τον υψηλό πληθωρισμό και την περιορισμένη διαθεσιμότητα κατοικιών. Αυτή η συνθήκη διατηρεί την αγορά σε διαρκή ένταση και, σύμφωνα με την Eurostat, το πρώτο τετράμηνο του 2025 καταγράφηκε νέα αύξηση της τάξης του 3,2% στα ενοίκια πανευρωπαϊκά. Το αξιοσημείωτο είναι πως η συντριπτική πλειονότητα των χωρών της Ε.Ε. κινείται σταθερά ανοδικά, με κάποιες να παρουσιάζουν εξωπραγματικές αυξήσεις: η Εσθονία έχει δει τα ενοίκια να εκτοξεύονται κατά 220%, η Λιθουανία κατά 184% και η Ιρλανδία πάνω από 100% την τελευταία δεκαετία.

Η Ελλάδα, αντιθέτως, εμφανίζεται στις στατιστικές ως η μοναδική χώρα με μείωση (-11%). Ωστόσο, η Eurostat σπεύδει να σημειώσει πως τα στοιχεία βασίζονται σε δεδομένα της Τράπεζας της Ελλάδος και δεν είναι πλήρως αντιπροσωπευτικά. Στην καθημερινότητα, οι Αθηναίοι γνωρίζουν καλά πως τα ενοίκια έχουν φτάσει σε δυσβάσταχτα επίπεδα. Για ένα διαμέρισμα 50 τετραγωνικών, το κόστος πλησιάζει τα 500 ευρώ, ενώ για νεόδμητα ακίνητα ξεπερνά συχνά αυτό το όριο.

Στην υπόλοιπη Ευρώπη η εικόνα είναι ακόμα πιο σκληρή. Ο μέσος όρος των ενοικίων έχει φτάσει τα 20 ευρώ ανά τετραγωνικό. Στο Δουβλίνο, μια από τις ακριβότερες πόλεις, οι τιμές αγγίζουν τα 40 ευρώ το τετραγωνικό, με μισθούς βέβαια που ξεπερνούν τα 3.500 ευρώ. Στη Γενεύη το ενοίκιο κινείται στα 34,5 ευρώ ανά τετραγωνικό, ενώ στο Λονδίνο ένα σπίτι 50-60 τ.μ. ξεκινά από 2.700 ευρώ. Στη Ζυρίχη, μια κρεβατοκάμαρα θεωρείται λογικό να κοστίζει 2.540 ευρώ, αλλά εκεί οι μέσοι μισθοί πλησιάζουν τα 7.000. Το Άμστερνταμ δεν πάει πίσω, με ενοίκια γύρω στα 2.000 ευρώ.

Αντίθετα, οι πόλεις της Ανατολικής Ευρώπης εξακολουθούν να προσφέρουν σαφώς χαμηλότερα κόστη: 550 ευρώ στη Σόφια, 600 στο Ταλίν και στο Ζάγκρεμπ, λίγο κάτω από 650 στη Βουδαπέστη. Οι διαφορές μέσα σε μία χώρα μπορεί επίσης να είναι τεράστιες. Στη Γερμανία, για παράδειγμα, το Μόναχο και η Φρανκφούρτη σκαρφαλώνουν πάνω από τα 2.000 ευρώ για ένα μικρό διαμέρισμα, ενώ στο Μαγδεμβούργο βρίσκεις σπίτι με τη μισή τιμή.

pexels

Αξιοσημείωτη είναι και η περίπτωση της Πορτογαλίας. Η Λισαβόνα, που προσελκύει χιλιάδες «ψηφιακούς νομάδες», βλέπει τα ενοίκια να ανεβαίνουν κατά 17% σε έναν μόλις χρόνο. Ένα μικρό διαμέρισμα ξεκινά από 1.200 ευρώ, παρόμοιο με τα επίπεδα των Βρυξελλών.

Όλα αυτά μας φέρνουν σε ένα κρίσιμο ερώτημα: ναι μεν τα ενοίκια εκτοξεύονται, αλλά τι γίνεται με τους μισθούς; Σύμφωνα με ανάλυση του Euronews, που κατατάσσει τις πόλεις με βάση την αναλογία ενοικίου-εισοδήματος, η Αθήνα αποδεικνύεται ιδιαίτερα δυσμενής. Μπορεί τα 500 ευρώ να φαντάζουν «λίγα» σε σχέση με τα 2.000 ή τα 3.000 που πληρώνουν σε άλλες πρωτεύουσες, αλλά για τα ελληνικά εισοδήματα το ποσό αυτό είναι υπέρογκο.

Η πραγματικότητα λοιπόν είναι πως δεν υπάρχει ευρωπαϊκή μεγαλούπολη που να προσφέρει πραγματικά «φτηνό» σπίτι. Η στέγη έχει μετατραπεί σε πολυτέλεια, και όσο οι ανισότητες μισθών και ενοικίων διευρύνονται, τόσο μεγαλώνει και η αίσθηση ότι η εύρεση σπιτιού μοιάζει με άθλο.